Wie bedacht nu écht de uitdrukking 'It's been a hard day's night'?

Wanneer ik zeg: It's been a hard day's night, wat zeggen jullie dan? Als ik de antwoorden probeer te raden, dan kom ik uit op: 1964, het album, de film, Beatlemania, de langzamer opgenomen gitaarsolo van George, dat intrigerende openingsakkoord en.... die verkeerd gebruikte uitdrukking van Ringo Starr. In goed Engels ook wel een malapropism genoemd. De andere Beatles hadden het over een Ringoism. Net als velen heb ik het altijd als waarheid aangenomen dat Ringo's verzuchting it's been a hard day's night John Lennon inspireerde tot het schrijven van het nummer A Hard Day's Night. Met een beetje hulp van Paul McCartney.

Een lange drukke dag

Toch stuitte ik onlangs op een ander verhaal over de herkomst van de uitdrukking. Algemeen wordt aangenomen dat Ringo, waarschijnlijk op 19 maart 1964, na een lange werkdag de woorden it's been a hard day uitsprak, waarna hij zich realiseerde dat het al avond was en daar in één adem 's night aan toevoegde. Mark Lewisohn schreef erover in The Beatles Chronicle (2000). Ook Barry Miles benoemde het voorval in The Beatles: A Diary (2007). Zij haalden Ringo zelf aan, die al in 1964 vertelde over de door hem gebruikte zin. Zo zou Ringo op een bomvolle negentiende maart uitgeput verzucht hebben dat het allemaal wel érg druk was, met filmopnames in de ochtend en middag, gevolgd door het Variety Club Awards Diner in het Londense Dorcester Hotel. Daar moesten The Beatles 's avonds namelijk ook nog hun opwachting maken. 

The Beatles ontvingen op 19 maart 1964 uit handen
van Harold (Ha-ha Mister) Wilson een
Show Business Personalities of 1963 Award
in het Dorcester Hotel te Londen.

Beter dan de beide werktitels

Regisseur Richard (Dick) Lester pikte Ringo's woorden op en vond ze geschikt als titel voor de eerste film die hij met The Beatles maakte. Een film die tot dat moment saaie werktitels had als The Beatles en Beatlemania. Iets als A Hard Day's Night vatte op een creatievere manier het plot van de film samen. Het verhaal draaide namelijk om 36 uur, ruim een dag, uit het leven van de band. Vervolgens zou deze nieuwe filmtitel John Lennon weer geïnspireerd hebben tot het schrijven van het gelijknamige nummer. Het klinkt logisch, maar ik kwam erachter dat het eigenlijk anders zat...

Richard Lester temidden van The Beatles
op de set van A Hard Day's Night

De blinde en dove Michael

In werkelijkheid moet Ringo de inhoud van Johns korte verhaal Sad Michael hebben gekend. Op die overvolle negentiende maart 1964 lagen de exemplaren van de eerste druk van Lennons debuut In His Own Write vermoedelijk al in de magazijnen van menig boekwinkel. Te wachten op het moment waarop ze in de schappen mochten worden gelegd. Dat moment was op 24 maart, de datum waarop de bundel officieel verscheen. In zijn boekje liet Lennon de lezer in 80 pagina's kennismaken met zijn absurdistische tekeningen en teksten. Eén van die teksten was getiteld Sad Michael. In het korte verhaal lezen we dat de blinde en doofstomme Michael (Lennon had een fascinatie voor mensen met een handicap) uit zijn slof schiet tegen een politieagent. In de eerste zinnen schrijft Lennon:

There was no reason for Michael to be sad that morning, (the little wretch); everyone liked him, (the scab). He'd had a hard day's night that day for Michael was a Cocky Watchtower.

Eartha Kitt

Toch is het ook de vraag of Lennon op zijn beurt niet geïnspireerd was door Eartha Kitt. De Amerikaanse zangeres bracht in 1963 het nummer I Had A Hard Day Last Night uit. Het is niet ondenkbaar dat Lennon dat gehoord had en zich er (onbewust) door liet inspireren. Dat zou hem nog wel eens vaker overkomen.

Waarom Dizzy Miss Lizzy nog steeds als een hysterische haastklus klinkt

Natuurlijk kan ik hier het repertoire van The Beatles met superlatieven beschrijven, de liedjes die ze opnamen de hemel inprijzen. Toch leek het me ook leuk om eens stil te staan bij een nummer dat ik niet-kan-hó-ren. Eentje waarvan me de rillingen over de rug lopen: één van de weinige Beatlesnummers die ik zachter zet, uit zet of gewoonweg oversla. Ik heb het niet over geijkte kandidaten als Revolution #9, Yellow Submarine of Don't Pass Me By. Drie woorden: Dizzy Miss Lizzy. 

Uit de schaduw van Little Richard

Het scheelt: we hebben het over een cover. Ruim zeven jaar nadat de Amerikaanse rock 'n' roll-zanger Larry Williams zijn eigen compositie, getiteld "Dizzy, Miss Lizzy" (ook wel vermeld als "Dizzy, Miss Lizzie") opnam, legden The Beatles ook hun versie van de klassieker vast. Williams probeerde met "Lizzy" een geschikte opvolger toe te voegen aan het succes dat hij had een paar maanden eerder had met de hit Bony Moronie. Een tweede doel moet ongetwijfeld geweest zijn uit de schaduw te treden van die andere grote rock 'n' roll-zanger, Little Richard. Of het nu ging om Larry Williams of Little Richard: The Beatles hadden de beide energieke Amerikaanse zangers, met hun expressieve, wat harde en stoere rock 'n' roll-strot stevig in het vizier. Liet Paul McCartney zich graag uitdagen om het werk van Richard te zingen, dan waagde Lennon zich met zijn ruige register wel aan Larry Williams. En in het bijzonder dus aan diens Dizzy Miss Lizzy, zoals The Beatles de titel van het nummer overnamen. 

Moegestreden

Op maandagavond 10 mei 1965 stond in Studio Two zelfs de hele avond in het teken van Larry Williams. En eigenlijk was dat wel een "moetje". Moegestreden van opnames voor hun tweede bioscoopfilm Help! lieten de bandleden zich overhalen voor een avondsessie omdat er nog wat extra materiaal nodig was. De druk kwam van hun Amerikaanse platenlabel Capitol Records. Het label had zo zijn eigen strategie om het Beatlesrepertoire naar de onverzadigbare Amerikaanse markt te brengen. 

Op verzoek van Capitol

Dat gebeurde door zes Amerikaanse albums te "persen" (letterlijk en figuurlijk) uit de vier studioalbums die The Beatles inmiddels hadden uitgebracht. Door minder nummers per lp op te nemen, kon het bestaande repertoire over meer albums uitgesmeerd worden. Inmiddels schreeuwde de overzeese markt om een nieuw Beatlesalbum, maar was de beschikbare oogst van negen Beatlesnummers (minder dan 25 minuten muziek) net iets te mager om er een plaat van te persen en een nieuwe hoes omheen te stoppen. De release van "Beatles VI" stond gepland voor 14 juni 1965, maar er moesten nog twee nummers bij om de plaat compleet te maken. Maar je bent Fab of niet. En dus sleepten de vier zich die maandagavond de 10e mei opnieuw naar EMI. En dus werden er twee betrekkelijk eenvoudige covers uit het Larry Williams-repertoire gekozen, om de Amerikanen kort en goed hun zin te geven.

Hier dan toch weer "Lizzie"

Het repetitieve gitaarloopje

Zodoende namen de jongens die maandagavond zowel Dizzy Miss Lizzy als Bad Boy op. Hoewel ik Bad Boy nog wel redelijk uitgebalanceerd vind klinken, galmt Dizzy Miss Lizzy nog steeds na als een hysterische haastklus. Misschien zijn er mensen die het prachtig vinden, maar ik kan er niet naar luisteren. Het harde, repetitieve (double-tracked) gitaarloopje, het constante gebeuk op de bekkens, het over-the-top geschreeuw van John Lennon: het is me allemaal te veel. Zeker als je hoort dat het anders kon: de Lizzy van Larry werd een stuk subtieler en bluesier gezongen. Bovendien zorgde de prominente piano in die versie net voor wat meer rythm & blues. Net als het selectievere gebruik van dat kenmerkende gitaarloopje.

Noodgreep

Hoewel de Beatles-versie van Dizzy Miss Lizzy niet bedoeld was voor hun eerstvolgende reguliere album Help! werd het nummer goed genoeg bevonden om er de plaat, na het ingetogen Yesterday, mee af te sluiten. Vier jaar later trok John Lennon "Lizzy" opnieuw uit de kast, toen hij in september 1969 op het laatste moment besloot op te treden bij het Rock 'n Roll Revival Festival in Toronto, Canada. Ook toen had hij in allerijl repertoire nodig, dat hij zo uit zijn mouw kon schudden. Miss Lizzy bleek weer een dankbare keus. En misschien wel opnieuw een noodgreep.

Things We Said Today: een under-covervakantie, met schuilnamen, verwisselde paspoorten en een roodverbrand hoofd

Verlangend naar het voorjaar dacht ik deze week aan de tropische vakantietrip die The Beatles in mei 1964 maakten. Na een aantal zeer drukke maanden besloot Brian Epstein de groep te splitsen en daarbij John en George met Cynthia en Pattie naar Tahiti te sturen, terwijl hij Paul en Ringo met Jane en Maureen op het vliegtuig zette richting de Maagdeneilanden. Best interessant om te zien hoe Epstein het duo Lennon-McCartney uit elkaar trok in die periode. Waarom zou hij dat gedaan hebben? Was het nodig voor de balans in de band?

Met een schuilnaam op reis
Al hadden The Beatles er in het voorjaar van 1964 al heel wat vliegkilometers opzitten, ze moesten nog even doorbijten om op hun tropische bestemming te komen. Voor Paul en Ringo hield dat in dat ze met hun vriendinnen via een undercover-operatie richting de zon moesten reizen. Zo huurde Brian Epstein een reisagent in die een plan moest opstellen om de twee stellen buiten het zicht van de pers op hun bestemming te krijgen. Zo reisde Paul onder de schuilnaam Mr. Manning en werd Ringo omgedoopt tot Mr. Stone. Hun vriendinnen? Mrs. Ashcroft (Asher) en Mrs. Cockcroft (Cox). Derek Taylor zoog de namen uit zijn duim. Achteraf bezien heeft het iets hilarisch. Het doet denken aan het script voor een James Bond-film.

Paul, Jane, Maureen en Ringo
 tijdens hun vakantie in mei 1964

Verwisselde paspoorten

Paul en Ringo vlogen van Londen naar Parijs en stapten daar over naar Lissabon, waar ze overnachtten. Ringo zou zich later herinneren dat er nog enige verwarring was, doordat hij en Paul de paspoorten van John en George hadden meegekregen. Samen met Pauls vermomming leverde dat bijzondere momenten op aan de hotelbalie in Lissabon. Uiteindelijk zou het stel arriveren op St. Thomas, één van de Maagdeneilanden, die zo'n honderd kilometer ten oosten van Puerto Rico liggen. De paspoorten werden nagestuurd. De meedogenloze tropische zon zorgde ervoor dat Paul al op dag één heftig verbrandde. Met zijn gitaar trok hij zich terug in één van de hutten op het jacht Happy Days dat die weken tot hun beschikking stond. Terwijl John in Tahiti werkte aan één van zijn bekende korte verhalen, componeerde Paul het nummer Things We Said Today. Grappig genoeg zou Paul, precies 13 jaar later, in mei 1977 opnieuw op een boot stappen om bij de Maagdeneilanden te varen. Met Wings werkte hij die periode op het schip The Fair Carol aan het album London Town. Maar zover was het in mei 1964 nog niet.

Maagdeneilanden, mei 1977

Mineuren en majeuren

De warme en kleurrijke omgeving is, zo vind ik zelf althans, niet terug te horen in Things We Said Today (hier in een versie die werd gespeeld bij de BBC). De song zou later die zomer terechtkomen op het album A Hard Day's Night. In het couplet doen de mineuren eerder denken aan regenachtige zondagmiddag in Noord-Engeland. En aan een Lennon-compositie. McCartney zei daarover dat het afwisselen van het Amineur- en Emineur-akkoord hem direct aan een folk-song deden denken. Maar, zoals we dat tóch weer van Macca gewend zijn, komt in het refrein het majeur-gevoel om de hoek kijken, ondersteund door de positieve tekst ("Me I'm just the lucky kind"). En zo kwam Paul na een paar uur trots zijn hut uit, om Things We Said Today te laten horen aan Jane, Ringo en Maureen.

Syncopaten in de melodielijn
Op 2 juni 1964 werd Things We Said Today opgenomen bij EMI. Hij zal het niet bewust gedaan hebben, maar Paul inspireerde George met de syncopatische melodie van zijn nummer. Daarbij hoor je hoe de melodielijn accenten heeft op plekken, die normaal gesproken dat accent niet krijgen. George deed daarna hetzelfde met If I Needed Someone, dat later op Rubber Soul verscheen. Ik las erover in het boek Revolution In The Head en vroeg Bertolf hoe we dat in de muziek noemen. Syncopatie dus. Al zal die term destijds vast niet zijn opgeborreld in McCartney's roodverbrande hoofd.

Hoe Robby Valentine via Queen en ELO uiteindelijk The Beatles ontdekte (en hoe hij met het Beatlesrepertoire aan de slag ging)

Afgelopen oktober was ik een middag te gast bij zanger en multi-instrumentalist Robby Valentine. Het was een behoorlijk trip om vanuit Deventer, via Flevoland en de Dijk van Enkhuizen in de Noord-Hollandse polder te komen, waar Robby met zijn gezin woont. Ik maakte de reis met een goede reden. Voor onze Freddie Mercury-podcast wilden we Robby, als Queen-kenner, één van de vaandeldragers van Queens legacy en zeer begaafd musicus interviewen over het pianospel van zijn grote voorbeeld. Toch kwam het gesprek ook al snel op The Beatles.

Via Queen en ELO naar The Beatles
"Weet je dat ik ook bezig ben met een Beatles-coveralbum?" vroeg Robby me. Daar wilde ik meer van weten. Voor Robby was het een logische stap om ook eens te onderzoeken wat het betekent om een deel van het Beatles-repertoire uit te pluizen en in eigen beheer op te nemen. Op de lagere school werd hij eerst gegrepen door de muziek van Queen, daarna volgde Electric Light Orchestra en op zijn twaalfde ging de Beatles-schatkist voor hem open. De band die uiteindelijk Robby's twee eerste liefdes beïnvloed had. Een ontdekkingstocht in omgekeerde volgorde. 

Writer's block
Terwijl Robby met virtuoze albums en optredens wereldwijd hard bouwde aan zijn eigen muziekcarrière, waarbij hij een indrukwekkende fanbase en dito status opbouwde, bleef zijn bewondering groeien voor de bands die het fundament vormden van zijn muzikale identiteit. Zo stond hij zelfs in Duitsland in het voorprogramma van Queen-gitarist Brian May. Naast het schrijven en uitbrengen van eigen werk, stortte Robby zich regelmatig op het haarfijn analyseren en reconstrueren van de nummers van Queen. Toen hij enkele jaren geleden een writer's block had, besloot hij echter om op ontdekkingstocht te gaan in het repertoire van The Beatles. Terwijl we geanimeerd in gesprek raakten, presenteerde zijn dochter Eleanor (!) een schaal met koekjes. 

Foto: William Rutten

De Höfner als sleutel naar een Beatlesproject
Ondertussen was ik Robby gevolgd naar zijn opnamestudio onder het schuine zolderdak van zijn huis. Een indrukwekkende ruimte met een gigantisch mengpaneel, electrisch drumstel en een aantal gitaren. Aan de muur hing een Höfner vioolbas. Robby tilde hem uit het rek: "Deze heb ik destijds voor veel te veel geld gekocht. Eigenlijk had ik wel zin om dat ding ook eens te gebruiken. Om er die interessante baspartijen van McCartney mee uit te zoeken en op te nemen. En zo vormde de Höfner de sleutel tot het Beatles-project waaraan hij de afgelopen jaren af en aan werkte.


Fascinatie
Dat project was vooral een particuliere oefening voor Valentine, ontstaan uit een fascinatie voor het werk van The Beatles en een aantal solonummers van Lennon. Maar de voorraad met opnames groeide en ineens beschikte Robby over een verzameling van elf Beatlesnummers, waarvoor hij zijn vriend Rob Winter (uiteraard al jaren een gerenommeerd gitarist op de Nederlandse podia) vroeg om de drumpartijen onder zijn opnames te programmeren. Voor Come Together nam Robby zelf de drumsticks ter hand. 

Een parodie op de zebra-foto
Uiteindelijk besloot Robby zijn eigen Beatles-coveralbum niet op de plank te laten liggen, maar met de wereld te delen. (Nog) niet op Spotify, maar eerst in hoogwaardige cd-kwaliteit, met ruimte voor een persoonlijk geschreven toelichting en een bijzonder coverontwerp. Hoewel The Beatles Album twee nummers van Abbey Road bevat, koos Valentine bij de hoes voor een parodie op de zebrafoto. Eentje waarop hij dapper laat zien hoe zijn leven de afgelopen jaren veranderd is. We zien Robby oversteken met een donkere zonnebril en een blindegeleidestok, terwijl hij een kar met instrumenten meetrekt.

Dubbel zo veel tijd
Door een oogziekte is Valentine inmiddels praktisch blind. Een hard gelag voor iemand van begin 50, met overigens een eeuwig jeugdige uitstraling, die het zó ver geschopt heeft in de muziek. "Ik moest opnieuw leren piano- en gitaarspelen," legt hij me uit. Omdat hij qua opnametechniek altijd een voorkeur gaf aan de analoge aanpak, lukt het hem nu nog steeds om "schermloos" en "pc-loos" zijn audioproducties vorm te geven. Met een doorzettingsvermogen ("Het kost allemaal dubbel zo veel tijd") om stil van te worden. 

Een pakje met de post
Robby vertelde me die middag alles over het pianospel van Freddie Mercury en we spraken nog een tijdje verder over de magie van The Beatles en de intrigerende baslijnen van McCartney. Eind december kwam er een pakje met de post, waarin ik diverse albums van Robby aantrof, samen met twee nieuwe releases: het Beatlesalbum én zijn nieuwe Queen-EP. Wat een verrassing! Bij het beluisteren van The Beatles Album viel me op dat er met Robby's oren gelukkig niets mis is. Minutieus ploos hij de volgende nummers uit: Let It Be, Yesterday, Something, Eleanor Rigby, Penny Lane, Jealous Guy, Come Together, Fool On The Hill, Imagine, With A Little Help From My Friends en Hey Jude.


Prominente plek voor de bas
Wat opvalt is de manier waarop hij met de juiste samples en sounds gezocht heeft naar de klankkleur van de instrumenten, die gebruikt zijn in de nummers. Van de blokfluit in The Fool On The Hill tot de algehele atmosfeer een van een nummer als With A Little Help From My Friends. Als virtuoos op diverse instrumenten, laat Valentine horen hoe goed hij het pianospel van Nicky Hopkins (Jealous Guy) en de drums op Come Together kan interpreteren. En bijna overal is die prominente en speelse bas van McCartney te horen. Een mooi project, dat gaandeweg tot stand kwam en gelukkig niet op de plank bleef liggen.


Nieuwsgierig geworden? Zin om je Beatlesverzameling uit te breiden? Je vindt The Beatles Album in Robby's webshop voor € 15,99. Net als zijn eigen werk én de nieuwe Queen-EP waarop hij "losgaat" op Death On Two Legs, Brighton Rock, Flash en Teo Torriatte. Wat een virtuoos. En wat een dapper en aimabel mens.

Hij is er: een hartverwarmende stereomix van veertig ijskoude minuten op The Rooftop (en: The Beatles komen naar de Nederlandse bios!)

53 jaar. Het is geen jubileum met een mooi rond getal. Maar ja, dat zijn we inmiddels gewend in Covid-tijd, waarin zoveel geplande releases en jubilea met gemak één, twee of misschien wel drie jaar opgeschoven worden. Zo ook alles dat er speelt rond de Get Back-sessies, het Rooftop Concert en de release van de Let It Be-box. En eergisteren was daar ineens de officiële bevestiging dat we er nog niet zijn. Want na de release van die Let It Be Anniversary Box, het Get Back-boek en de nu al legendarische documentaire van Peter Jackson, gaat de schatkist nog verder open.

Veertig koude minuten
Zo verscheen afgelopen donderdag de aankondiging dat het Rooftop Concert van 30 januari 1969, door Giles Martin en Sam Okell opnieuw gemixed in Stereo en Dolby Atmos op vrijdag op de grote streamingsdiensten, waaronder Spotify en YouTube Music, zou verschijnen. En zo geschiedde. Bijzonder daaraan is dat het om de complete audio gaat van het laatste live-concert dat The Beatles tijdens hun bestaan gaven. Dit nieuwe album verscheen niet als cd in de Anniversary Box, maar wordt nu apart uitgebracht. Voor het eerst kunnen we alle audio van die veertig koude minuten op het dak in deze vorm horen. Inclusief het spontaan gespeelde God Save The Queen, dat als opvullertje ingezet werd, in afwachting van de filmcrew. Las ik niet ergens dat er tussentijds tapes gewisseld moesten worden? Klinkt aannemelijk.

Een informele ode aan Billy Preston
Gisteren deelde Norah Jones twee video's die afgelopen december gefilmd waren op het panoramadak van het Empire State Building in New York. Met Let It Be (hoewel dat destijds niet op het dak gespeeld werd) en I've Got A Feeling bracht zij een hommage aan The Beatles en hun Rooftop Concert. Daarbij verdient laatstgenoemde cover speciale aandacht. Jones kwam namelijk met een uiterst smaakvolle, soul-achtige versie op de proppen. Niet alleen voelt deze uitvoering eigenlijk als een informele ode aan Billy Preston, ook lijkt het alsof het nummer voor haar gemaakt is. Ik weet het, dat kan natuurlijk niet. Maar klik de video beslist even aan om hem te bekijken en beluisteren. Overigens met prachtige beelden van een nachtelijk New York.

Ringo's rode regenjas
Ook was er de aankondiging van de expositie The Beatles: Get Back to Let It Be, die vanaf 18 maart een jaar lang te zien is in de Rock & Roll Hall Of Fame. Voor de meeste lezers van BeatlesTalk en luisteraars van Fab4Cast niet om de hoek: in Cleveland, Ohio. Het wordt een multimediale ervaring, waarbij bezoekers zich door grote filmprojecties toeschouwer wanen van de Get Back-sessies en het concert op het dak. Nog spectaculairder zijn misschien wel de objecten die tentoongesteld worden: een aantal originele instrumenten, handgeschreven songteksten en Ringo's rode regenjas. Je zou er bijna voor naar de States vliegen.

IMAX-versie
Op het online Beatles Channel van Sirus XM is dit hele weekend bovendien een special over The Rooftop Concert te horen, waarin vooraanstaand Beatles-researcher en -auteur Kevin Howlett zijn licht laat schijnen over de gebeurtenissen in januari 1969. Exacte tijdstippen heb ik niet, maar de special wordt meerdere malen herhaald. En vandaag, op zaterdag 29 januari, laat ook de LOVE-cast van het Cirque du Soleil van zich horen, met een speciale Rooftop-video, die op het moment van schrijven nog niet beschikbaar is. De hoofdprijs: op zondag de 30ste kan men in Engeland en de Verenigde Staten de langverwachte concertfilm van het volledige Rooftop-concert bekijken en beluisten in een aantal IMAX-theaters. Wat moet dat een overweldigende ervaring zijn. Alsof je naast Yoko Ono en Maureen Starkey op dat bankje tegen die schoorsteen zit. Eerste rang. En ook in Nederland komt die IMAX-versie eraan. Vanaf 11 februari, bij Pathé. Met dat nieuws kunnen we het weekend wel in, Beatle People.

I'll Follow The Sun: een vieze sigaret, de badkamer en de vitrage aan Forthlin Road

Een heel gelukkig nieuwjaar, lieve lezers! Hopelijk hadden jullie, ondanks deze bijzondere lockdown-periode, toch nog goede kerstdagen en een fijne jaarwisseling. Zelf vond ik het een mooie gelegenheid om even tot rust te komen, na een drukke tijd. Inmiddels zijn we de drempel naar 2022 overgestapt. Ik hoop dat het voor jullie een jaar mag worden vol kansen en mogelijkheden. Een jaar waarin de zon op allerlei manieren wat meer zal schijnen. Gelukkig zien we de dagen alweer lengen. 


Groeiende verzameling akkoorden
Het is geen geheim dat de zon The Beatles inspireerde tot het schrijven van een aantal mooie nummers. En zelfs de 16-jarige Paul McCartney gebruikte het hemellichaam, zij het als metafoor, in zijn vroege compositie I'll Follow The Sun. Het blijft bijzonder hoe McCartney, die zo veel nummers schreef, zich van veel van die songs nog levendig kan herinneren onder welke omstandigheden ze tot stand kwamen. Misschien juist wel als het om die eerste composities gaat. Misschien wel omdat hij zijn eigen muzikaliteit ontdekte en nieuwsgierig experimenteerde met de groeiende verzameling akkoorden die hij tot zijn beschikking had.

Paul rond 1960, zittend naast de schouw 
van Forthlin Road.

Een smerige sigaret
Paul koppelt zijn herinnering aan het schrijven van I'll Follow The Sun sterk aan zijn ouderlijk huis aan Forthlin Road in Liverpool. Het was de plek waar het gezin McCartney na een aantal verhuizingen uiteindelijk neerstreek én het huis waarin Paul van een getalenteerde, maar onbekende local transformeerde naar Beatle Paul, die binnen een paar jaar publiek bezit werd. Maar zo ver was het nog niet, toen de jonge en leergierige Macca op een zekere dag in het jaar 1959 met zijn gitaar in de voorkamer van het huis aan Forthlin Road stond. Pas hersteld van de griep nam hij, zo herinnerde hij zich, weer een trekje van een sigaret. Die smaakte bijzonder smerig.


De vitrage van Mary
Tokkelend op zijn gitaar en turend door de vitrage bedacht Paul de akkoorden en melodie van I'll Follow The Sun. Ook dat beeld van de vitrage bleef hem altijd bij. In zijn recente publicatie The Lyrics lees ik dat Paul nog altijd graag vitrage in zijn huizen ophangt. De gordijnen doen hem waarschijnlijk denken aan zijn moeder, Mary McCartney Mohin, die hij in 1959 als puber al twee jaar moest missen. Ze overleed aan kanker, slechts 47 jaar oud, maar had nog wel haar stempel op de inrichting van de nieuwe woning gedrukt. En hoewel Paul met I'll Follow The Sun wegdroomde om het regenachtige Liverpool te verruilen voor zonniger oorden, vergeleek hij de structuur van het nummer later juist met de plek waar hij het schreef.

Mary McCartney Mohin in haar jonge jaren

Cheek to Cheek
Twee keer bezocht ik 20 Forthlin Road in Liverpool. Het huis is nu in bezit van de National Trust. Je kunt er een rondleiding boeken om te zien hoe de McCartneys destijds woonden. Wie binnenkomt, slaat linksaf de voorkamer in, loopt tussen de familiepiano en schoorsteenmantel door richting de achterkamer. Die is op zijn beurt weer verbonden met een kleine keuken, van waaruit je ook weer een deur kunt openen naar de hal. En zo sta je weer op de plek waar je binnenkwam. Net als de rondjes die hij zelf in zijn ouderlijk huis kon lopen, heeft I'll Follow The Sun volgens McCartney ook de vorm van een cirkel. Hij wilde dat die structuur leek op die van het nummer Cheek to Cheek, van Fred Astaire. Eén van de favorieten van zijn vader, die hij vroeger vaak hoorde. De laatste zin van de zogenaamde middle eight moest eigenlijk weer naadloos overgaan in de eerste zin van het vertrouwde thema. En we horen die parallel inderdaad terug.  

De galm van de badkamertegels
Het is erg leuk en interessant dat er een hele vroege opname bestaat van I'll Follow The Sun. Gespeeld op het adres waar het nummer werd gecomponeerd. De galm die we horen zou volgens McCartney te danken zijn aan de badkamer, waar het nummer opgenomen werd tijdens de Paasvakantie in het vroege voorjaar van 1960. Overigens met een nog afwijkende tekst: "Well don’t leave me alone, my dear. I’ll hurry, and call on me my sweet." Om een opname te kunnen maken, leende Paul de Grundig taperecorder van zijn buurjongen Charles Hodgson. Hij gaf de recorder, inclusief een tape vol opnames, terug. Leuk feitje: in 1995 kocht McCartney de originele tape, die door een familielid van zijn oud-buurjongen op zolder was ontdekt. De vraag is wie we hier, naast Paul, op de opname horen. Het ligt voor de hand dat het John, George en Stuart Sutcliffe zijn. Maar wie is de vijfde persoon? Horen we Paul's broer Mike of juist Tommy Moore meeslaan op de drums? 

"Outtake" voor de cover van
het album Beatles For Sale (1964)

Voor kerst in de schappen
Vier en een half jaar na die Paasvakantie in 1960 waren The Beatles geen jongens meer die met een geleende taperecorder pas geschreven liedjes in de galmende akoestiek van de badkamer vastlegden. Op 18 oktober 1964 waren ze wereldsterren, die voor hun album Beatles For Sale, in de Londense EMI Studio Two teruggrepen op een oudje in hun repertoire. Er was geen tijd te verliezen. De nieuwe lp moest voor kerst in de schappen liggen. Na ruim vier jaar waren de vitrage van Mary, een vieze sigaret en de koortsdromen van een jongen uit Liverpool in het verleden verdwenen. Gesmolten als sneeuw voor de zon.  

Cold Turkey? Hoe het kerstfeest van The Beatles in 1968 eindigde in chaos

Op maandag 23 december 1968 was het om negen uur in de ochtend al een drukte van belang in het Apple-kantoor aan Savile Row. Huiskoks Sally en Diana waren in de weer om een twintig kilo wegende kalkoen te preparen voor de op handen zijnde feestelijkheden. Met de kerstdagen in zicht hadden The Beatles (?) besloten dat er best een gezellig feestje gehouden kon worden in hun zakelijk hoofdkwartier in het chique Londense kleermakersdistrict. Maar, zoals kenmerkend voor de chaotische nadagen in het bestaan van de band, verliep het allemaal nèt wat anders dan gepland. We zetten de klok terug naar die bewuste maandag in 1968.

Een goochel- en buikspreek-act
Wat was het plan? Het kerstfeest van Apple zou uit twee delen bestaan. 's Middags om half drie mochten medewerkers zich met hun kinderen melden in het kantoor van Apple-directielid Peter Brown. Na het kinderprogramma zouden de feestelijkheden zich vanaf zes uur 's avonds in het kantoor van Neil Aspinall voortzetten, met een cocktailparty voor genodigden. Daags voor deze Apple Christmas Party werd er een interne memo verspreid, met een aankondiging van de fantastische Ernesto Castro en zijn assistente April. Een entertainersduo met een muzikale goochel- en buikspreek-act, dat bovendien zijn sporen verdiend had met optredens voor de Britse royals én Winston Churchill. Alle Apple-medewerkers mochten hun eigen kinderen of een paar andere kinderen meenemen naar het feest. En, zo was met de gebruikelijke humor in de memo te lezen, wie beide opties niet voor elkaar kreeg, kon er altijd nog voor zorgen intussen zelf een kind te krijgen.

Taart, worstebroodjes en ijs
Terwijl er die ochtend een grote kerstboom verrees en een bomvol buffet met lekkernijen werd voorbereid, was het tegen een uur of elf al een drukte van belang in de Black Room voor de pers, waar de eerste bezoekers zich tegoed deden aan grote hoeveelheden Scotch & Coke, geestverruimende sigaretten en de lp's die naar goed Apple-gebruik overdadig rondgedeeld werden. De harde muziek werd rond de klok van drie ruimschoots overstemd door het opgewonden gegil van meer dan honderd kinderen, die zich verderop in de gang vermaakten met taart, worstebroodjes en ijs, ongeduldig wachtend tot de grote Ernesto Castro en zijn assistent April met hun kerst-act zouden beginnen. Het optreden werd een groot succes.

John als Father Christmas
Ondertussen stonden John Lennon en Yoko Ono, verkleed als de kerstman en zijn vrouw, in de Black Office op de kinderen te wachten. Hopelijk hadden de ramen inmiddels even goed open gestaan, om de wietlucht te verdrijven. Samen met Mary Hopkin waren zij verantwoordelijk voor het uitreiken van de kerstcadeautjes. Temidden van de joelende kinderen, op zoek naar hun cadeau, mompelde een onbewogen John Lennon onophoudelijk "ho, ho, ho" door zijn witte baard. Ook Ringo, Maureen en hun kinderen waren present (zie foto's). Dat gold niet voor Paul, die vermoedelijk met zijn verloofde Linda al onderweg was naar Liverpool, waar hij de kerst bij familie doorbracht. En George? Ook hij was afwezig, maar zorgde wel dat de cocktailparty een bijzondere wending kreeg.

 

Hell's Angels
Na het kinderfeest hadden John en Yoko zich van hun kostuums ontdaan en waren ze gemoedelijk op de grond gaan zitten naast een paar dakloze hippies die hun intrek in het Apple-gebouw hadden genomen. De sfeer sloeg om toen enkele Hell's Angels, eerder dat jaar in San Francisco uitgenodigd door de nu zelf afwezige George Harrison, zich door de drukte naar voren werkten. Het werd stil toen aanvoerder Frisco Pete (Pete Knell) schreeuwde waar het eten bleef: "We gaan echt niet zo zeven uur wachten." Toen hij tot stilte gemaand werd, haalde hij uit naar één van de aanwezigen en verkocht hij hem een goed gemikte tik, waarna de Hell's Angel John Lennon indringend aankeek en hem sommeerde de kalkoen binnen te laten brengen. Vlak voordat er opnieuw een confrontatie plaatsvond, kwam Peter Brown op hoffelijke wijze tussenbeide en maande hij Frisco nog even geduld te hebben.  De feestgangers haalden opgelucht adem. De Hell's Angel verliet de ruimte hoofdschuddend.

De telegram waarmee George Harrison de 
komst van de Hell's Angels bij Apple aankondigde

"Frisco" Pete Knell

Linkerpoot
Nadat het buffet langs drie wanden was opgebouwd, werkte Frisco zich opnieuw naar voren. Voordat de ober hem kon vragen wat hij voor hem mocht opscheppen, rukte de ongeduldige kerstengel in één beweging de linker poot van de kalkoen, zoals toeschouwer en Apple-werknemer Richard DiLello de gebeurtenissen zou omschrijven in zijn boek The Longest Cocktail Party. Dit was het teken dat de overige hongerige gasten nodig hadden om zelf het buffet te plunderen. Gelukkig hebben we de foto's nog. Niet van het buffet trouwens. Merry Christmas, lieve lezers!