Mal Evans: de stille kracht achter de schermen bij The Beatles

Mal Evans, al menigmaal dook zijn naam op in mijn blogjes over The Beatles. Achter de schermen speelde hij een belangrijke rol in het bestaan van de band. Hij was assistent-road manager, manusje van alles, bodyguard, vertrouweling en zelfs...medecomponist, zonder dat hij daar ooit openlijk de credits voor kreeg. John, Paul, George en Ringo waren zeer op hem gesteld. Mal Evans kreeg als één van de weinige mensen ter wereld de kans om de opkomst (én ondergang) van The Beatles van heel dichtbij mee te maken. Zijn eigen bestaan eindigde helaas ook op trieste wijze. Deze week duiken we in het leven van Mal Evans en de belangrijke rol die hij achter de schermen bij The Beatles speelde.

Groot Elvis-fan

Malcolm (Mal) Frederic Evans werd op 27 mei 1935 geboren. In Liverpool, net als The Beatles. In 1961 ontmoette hij zijn toekomstige vrouw, Lily, op de kermis van New Brighton dat aan de overzijde van de Mersey ligt. Het paar trouwde al snel en kreeg een zoon, Gary. Het gezin streek neer in een woning aan Hillside Road, een kleine straat die uitkomt op het drukke Menlove Avenue, waar John Lennons tante Mimi in die tijd nog steeds woonde. Iedere ochtend ging Mal trouw naar de posterijen waar hij als telefoonmonteur werkte. In zijn vrije tijd luisterde hij graag naar Elvis-platen.

Mal met Lily en Gary

Portier bij de Cavern Club

Ergens in 1962 maakte Mal een pauzewandelingetje door het centrum van Liverpool en kwam hij terecht in Mathew Street. Daar hoorde hij muziek uit een ruimte schallen. Nieuwsgierig als hij was, daalde Mal de trappen van de Cavern Club af en zag hij een plaatselijke band die hem niet bekend voorkwam. Ook al was hij enorme Elvis-fan, Evans concludeerde dat deze Beatles toch ontzettend goed klonken. Mal besloot vaker naar The Beatles te komen kijken en knoopte regelmatig een praatje aan met Paul McCartney en George Harrison. Het was Harrison die concludeerde dat Mal met zijn lengte van nagenoeg 2 meter prima dienst kon doen als portier bij de Cavern Club. En zo vervulde Mal al snel de vacature die er was. Daar zag hij de populariteit van zijn favoriete bandje al snel groeien.

Met George Harrison

The Gentle Giant

Steeds vaker stak Mal de handen uit de mouwen wanneer de vaste chauffeur en sjouwer van de band, schoolvriend Neil Aspinall, hulp nodig had of verhinderd was. Ringo Starr, die niet lang daarna bij The Beatles zou komen drummen, vertelde ooit in een interview dat Mal, die ook wel The Gentle Giant werd genoemd, met gemak Pauls grote basversterker optilde en in de bandbus schoof. Iets dat niet veel mensen hem nadeden. Paul McCartney memoreerde ooit hoe Mal op een avond hun bus naar huis moest rijden. Tijdens de lange rit, in slecht weer, sprong er iets tegen de voorruit, waardoor een aantal grote barsten hem als chauffeur het zicht ontnamen. Mal twijfelde geen seconde en sloeg met één beweging de voorruit uit de bus en reed in weer en wind, onder ijskoude omstandigheden, de band veilig terug naar Liverpool.

Zit je kraag goed?

De krant en een paar sokken

In 1963 ging Evans officieel voor The Beatles werken. Hij werd onmisbaar, zowel tijdens opnamesessies, waar hij assisteerde met de thee, of soms een instrument bespeelde, als tijdens tournees. Daar beschermde hij de bandleden met zijn enorme postuur. Mal werd een manusje van alles, iemand die dag en nacht voor John, Paul, George en Ringo klaar stond. De man die zorgde dat hun instrumenten goed stonden op het podium, hun stropdassen recht zaten vlak voordat het showtime was, de assistent die anoniem naar de plaatselijke winkel kon om de krant of een paar sokken te halen, de man die direct met de verbanddoos klaarstond als er een pleister nodig was. Jarenlang was Mal een verlengstuk van The Fab Four. Een taak die hij met plezier en toewijding uitvoerde.

Angstige momenten in Manila

Tijdens de laatste desastreuze tour-momenten die The Beatles in de zomer van 1966 in Manila beleefden, ving Evans letterlijk de meeste klappen op, tijdens het tumultueuze vertrek dat de Fab Four ten deel viel. Toen The Beatles weigerden op te komen draven bij een lunch van Imelda Marcus, werden zij letterlijk het land uitgeslagen en -getrapt. Toen iedereen eenmaal veilig in het vliegtuig zat, werd een aantal leden van de staf weer gesommeerd uit te stappen. Evans maakte daarbij angstige moment door en riep over zijn schouder Tell Lil I love her. Het liep met een sisser af en Mal kon veilig mee naar huis vliegen. Nadat The Beatles stopten met hun tournees bleef Mal bijna dagelijks aanwezig in de studio's. Inmiddels woonden John, George en Ringo in grote landhuizen op het platteland bij Londen. Wanneer het drietal na een opnamesessie weer naar huis werd gereden, dook Evans met McCartney (die in Londen bleef wonen) het nachtleven in.

Met John Lennon tijdens de opnames van Sgt. Pepper

Paul McCartneys favoriete reismaatje

In november '66 vlogen Mal en Paul naar Kenia, voor een gezamenlijke vakantie. Het is leuk dat daar nog een 8mm-[filmpje] van bewaard is gebleven. Op 2:00 zien we Mal duidelijk in beeld, genietend van de trip door Ambosali National Parc:

Met Brian Wilson bij The Mama's & The Papa's

Op de terugweg, in het vliegtuig, inspireerde hun gesprek over een peper- en zout-stelletje (Salt and Pepper) McCartney tot de titel Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band. Al eerder dat jaar vergezelde Mal Paul in Frankrijk en Spanje op korte tripjes. In het voorjaar van 1967 was Evans er in Los Angeles getuige van hoe Paul McCartney op bezoek ging bij leden van The Mama's & The Papa's, waar Brian Wilson aanwezig was, die met The Beach Boys werkte aan het album Smile. Toen Paul dat jaar het tijdelijk zonder conciërge of huishoudster moest stellen, trok Evans bij hem in op 7 Cavendish Avenue om de boel daar draaiend te houden.

Mal was werkelijk overal present

Er zijn eindeloos veel verhalen over Mal Evans en The Beatles. Hij was erbij toen de groep in Griekenland op zoek ging naar een eiland om een commune te starten, hij vloog met Paul McCartney naar Nice om de videoclip van The Fool On The Hill op te nemen, hij was degene die alvast vooruit reisde naar de ashram van de Maharishi in India om te inspecteren waar The Beatles terecht zouden komen. Het was ook Mal Evans die als één van de weinigen aanwezig was bij het huwelijk van Paul en Linda op 12 maart 1969.

Mal's Silver Hammer

Als we specifiek kijken naar wat Mal Evans op muzikaal gebied bijdroeg aan The Beatles dan is dat toch een aardige opsomming: hij zong mee op Yellow Submarine, speelde orgel op You Won't See Me, harmonica op Being For The Benefit Of Mr. Kite, sloeg mede het slotakkoord in A Day In The Life aan, waarop hij ook tellend richting de wekker is te horen, nam de tamboerijn op Dear Prudence en de trompet op Helter Skelter ter hand, droeg bij aan You Know My Name en What's the New Mary Jane. Op Maxwell's Silver Hammer horen we The Gentle Giant in het refrein met "bang bang" de klus klaren. Als componist zou Mal, zittend aan de piano naast McCartney mee hebben gewerkt aan Fixing A Hole en het titelnummer van Sgt. Pepper. In zijn dagboeken schreef Evans over deze ervaringen. Ook over de belofte van Paul McCartney dat hij royalties zou krijgen. 

Ideeën vastleggen met Paul McCartney

38 pond per week

Hoewel Evans een niet weg te denken factor was in de persoonlijke levens van de vier Beatles, bleef hij daarvoor het schamele salaris van 38 pond per week ontvangen. Of de bandleden, die zich verre van financiële zaken hielden, dat zelf ooit geweten hebben, is de vraag. Mal en zijn gezin hadden het niet breed en de financiële problemen namen toe, toen The Beatles uit elkaar vielen. Mal werd ontslagen door de omstreden Apple-manager Allan Klein. Hoewel Mal zich nog voorzichtig bezig hield met het produceren van een aantal acts zoals Badfinger, Splinter, Keith Moon en Jackie Lomax, was hij zijn bijzondere baantje bij The Beatles kwijt. Wel fungeerde hij nog als assistent bij de opnames van Harrisons All Things Must Pass en Lennons John Lennon & The Plastic Ono Band. Met George Harrison schreef hij nog het nummer You And Me Babe, dat op Ringo's album uit 1973 terecht kwam.

De stoppen sloegen door
Evans scheidde in 1973 van zijn vrouw en verhuisde naar Los Angeles. Daar ging het bergafwaarts met hem. Officieel was hij nog getrouwd met Lilian, al woonde hij in LA in een motel, samen met zijn nieuwe vriendin Fran Hughes. Ook werkte hij aan een boek, getiteld Living The Beatles's Legend. Kort voor Kerst 1975 stuurde Lilian hem het officiële scheidingsverzoek. Dat deed bij Mal alle stoppen doorslaan. De dagen erna raakte hij onder invloed van valium. Zijn vriendin belde co-auteur John Hoernie, die hem naar bed hielp. De conversatie liep uit de hand en Mal greep een luchtpistool. Er ontstond een worsteling tussen de twee. Fran belde in paniek de politie. Evans werd onder schot gehouden en gevraagd zijn pistool te laten vallen. Dat weigerde hij, in zijn verwarde toestand. Toen hij het wapen op de agenten bleef richten, vuurden zij zes kogels af, die hem fataal werden. De agenten wisten niet dat Evans slechts een luchtpistool bij zich droeg. Het mag een in-trieste samenloop van omstandigheden genoemd worden.

Een koffer vol schatten

Mal werd op 7 januari 1976 gecremeerd in Los Angeles. Daar was geen ex-Beatle bij aanwezig. George Harrison maakte 5000 pond over aan de familie, om de kosten op te vangen. Evans' as die naar Engeland verstuurd werd, raakte zoek in de post. In 1986 ontdekte men een koffer in de kelder van een New Yorkse uitgever, met een aantal persoonlijk eigendommen. Het waren onder andere Mals dagboeken en een aantal handgeschreven songteksten van John Lennon en Paul McCartney. De erven Evans lieten deze items voor hoge bedragen veilen. Voor Mal maakte het allemaal niets meer uit. The Gentle Giant was niet meer.

Number nine: hoe het getal 9 overal opdook in het leven van John Lennon

Het is deze week alweer 36 jaar geleden dat John Lennon in New York werd doodgeschoten, realiseerde ik me. Op maandagavond 8 december 1980 werd John, na terugkomst uit de opnamestudio, opgewacht door Mark David Chapman en neergeschoten bij de ingang van het Dakota Building. Lennon overleed kort daarna in het Roosevelt Hospital aan de zware wonden die de kogels hem toe hadden gebracht. Een gedachte waar we als muziekliefhebbers en Beatles-fans nog steeds maar moeilijk aan kunnen wennen.

Deze week dus natuurlijk een blog over John Lennon, maar dan niet over zijn dood. Ik wil graag stilstaan bij de bijzondere relatie die John had met het getal 9. Dat cijfer dook namelijk overal in zijn leven op en John kreeg er zodoende een speciale band mee. Een band die hij uiteindelijk zelf ook cultiveerde. Een overzicht dus van een aantal belangrijke 'number nines' in het leven van John Lennon!

John werd geboren op 9 oktober 1940

Het begon al direct goed. Op woensdag 9 oktober 1940 kwam John ter wereld in het Liverpool Maternity Hospital aan Oxford Street. Volgens Mark Lewisohns lijvige standaardwerk All These Years was dat wonderlijk genoeg ook nog eens om 6.30 uur 's avonds.

Johns eerste woonadres was op Newcastle Road, nummer 9

Voordat de jonge John uit huis werd geplaatst om bij zijn tante Mimi en oom George op Menlove Avenue een thuis te vinden, woonde hij bij zijn moeder Julia in haar ouderlijk huis op Newcastle Road, nummer 9. Tijdens onze Liverpool-trip reed taxichauffeur Jimmy ons langs dit huis. Hij vertelde dat het gerucht gaat dat Yoko Ono bezig is met de aankoop ervan. Wellicht wordt het ooit nog opengesteld voor belangstellenden of krijgt het een andere bijzondere bestemming.

9 februari & 9 november 1961: The Cavern en Brian Epstein

Het was op 9 februari 1961 dat John Lennon voor het eerst met The Beatles in de Cavern Club speelde. Het was een luncpauzeconcert dat tussen 13 en 14 uur plaatsvond. The Beatles verdienden in totaal 5 pond. En dat moest dan weer door vieren gedeeld worden. Het zou het begin van een lange reeks optredens worden in de muziekkelder aan Mathew Street. In datzelfde jaar daalde op 9 november Brian Epstein de trappen van de Cavern af. Omdat er in zijn platenzaak gevraagd werd naar een single van The Beatles, was hij nieuwsgierig geworden. De ontmoeting op die 9e november zou cruciaal blijken voor het verloop van Lennons leven.

Brian Epstein, in 1963 gefotografeerd in The Cavern

Op 9 februari 1964 veroverden The Beatles Amerika

Exact drie jaar na hun eerste optreden in de Cavern Club, waren The Beatles voor het eerst te zien op de Amerikaanse televisie. De Ed Sullivan Show werd die zondagavond door 73 miljoen mensen bekeken. Dit moment op 9 februari 1964 betekende de grote doorbraak voor de Fab 4.

John ontmoette Yoko Ono op....?

John heeft altijd beweerd dat hij op Yoko Ono ontmoette op 9 november 1966. Yoko Ono's expositie 'Unfinished Paintings' in de Indica Gallery in Londen vond plaats van 8 tot 18 november 1966 en John ging er de avond voor de opening kijken. Daar stond hij voor het eerst oog in oog met de kleine Japanse kunstenares die later zijn vrouw zou worden. Die ontmoeting moet dus op 7 november plaats hebben gevonden, en niet op de 9e zoals John in interviews vertelde. In 1969 liet John zijn naam van John Winston Lennon veranderen in John Ono Lennon. Samen met Yoko Ono Lennon bestonden de namen van John en Yoko vanaf dat moment uit 9 O's.

Affiche voor de expositie van Yoko in Londen

Revolution 9

In het voorjaar van 1968 werkten John en Yoko aan een avantgardistische collage van geluiden, die met de titel Revolution 9 op het White Album van The Beatles zou verschijnen. Het nummer bestond uit een groot aantal tape-loops, aangevuld met geluiden uit de archieven van EMI en eigen opnames. Op één van de tapes uit de EMI-archieven hoorde John een studiotechnicus zeggen This is EMI test series number nine. De woorden number nine werden in een tape-loop als intro van het nummer gebruikt. Gecombineerd met het pianothema, vormde dit fragment het wat onheilspellende begin van de geluidscollage op het witte dubbelalbum.

In de weer met taperecorders, 1968

#9 Dream

Zoals Paul McCartney ooit het nummer Yesterday droomde, kwam bij John Lennon het liedje #9 Dream tot hem in zijn slaap. Althans zo vertelde zijn toenmalige vriendin May Pang: This was one of John's favorite songs, because it literally came to him in a dream. He woke up and wrote down those words along with the melody. He had no idea what it meant, but he thought it sounded beautiful. Het borduurde voort op de demo So Long waar hij eerder dat jaar aan gewerkt had. #9 Dream kwam terecht op het album Walls & Bridges uit 1974. Op de hoes van die plaat, zien we een gedeelte van een tekening die John als 11-jarige jongen maakte. Op de oorspronkelijke tekening draagt de voetballer rugnummer 9.

De tekening die gebruikt werd voor de hoes van Walls & Bridges

Johns zoon Sean werd geboren op 9 oktober 1975

Ik heb het altijd een mooi toeval gevonden dat Sean Lennon, de zoon van John en Yoko, ter wereld kwam op Johns 35ste verjaardag. Vader en zoon op dezelfde dag jarig. En weer op die 9e. Laatst kwam ik er achter dat Sean een aantal weken te vroeg ter wereld kwam. Niet omdat daar een medische noodzaak voor was. Nee, omdat zijn ouders dat wilden. Volgens Japanse tradities zou het gunstig zijn wanneer het kind op de verjaardag van de vader ter wereld kwam. Yoko's bevalling werd dus zorgvuldig gepland en de kleine Sean zag op 9 oktober 1975 het levenslicht. 

John met Sean, oktober '75

Wat was de datum waarop John stierf..?

Dan zijn we weer bij de gebeurtenissen waarmee ik deze blog begon. Op de late avond van 8 december 1980 werd John neergeschoten voor zijn huis in New York. Reanimatie in het ziekenhuis mocht niet meer baten. John Lennon werd doodverklaard op 8 december 1980 om 23.15 uur in het Roosevelt Ziekenhuis in Manhattan, New York. Maar welke datum was het inmiddels in het land waar hij ruim veertig jaar daarvoor werd geboren?

It's For You: hoe Cilla Black een duwtje in de rug kreeg van Lennon en McCartney