Hoe The Beatles zestig jaar geleden The Cavern tot hun thuishonk maakten (en er 292 keer speelden)

Afgelopen week werd ik gebeld door de redactie van het NPO Radio 1-programma De Nieuws BV. Het was op 9 februari precies zestig jaar geleden dat The Beatles voor het eerst (als The Beatles) in The Cavern optraden. Of ik daar kort iets over wilde vertellen in de uitzending. "Oh ja? Ik had me dat helemaal niet gerealiseerd," was mijn reactie. Er zijn natuurlijk zoveel data en jubilea die inmiddels vijftig of zestig jaar naar dato de revue passeren. En aangezien de carrière van The Beatles vele mijlpalen kent, kun je bijna elke dag wel zo'n jubileum vieren. Maar ik werkte graag mee. Wat mij betreft kunnen er niet vaak genoeg leuke of bijzondere verhalen over The Beatles verteld worden.

Grote en kleine verhalen

Het aardige van zo'n interview is: je moet je toch even goed voorbereiden. Geen gekke dingen zeggen. En dus op microniveau in de gebeurtenissen op of rond zo'n datum duiken. Wat gebeurde er precies? Waar stonden The Beatles op dat moment in hun levens? In mijn geval vind ik het ook altijd aardig om het verhaal klein en persoonlijk te maken. Dus opperde ik dat het misschien leuk was om dat "grote jubileum" van The Beatles in The Cavern te koppelen aan de persoonlijke herinneringen van één van de eerste meisjes die hen in de muziekkelder zagen optreden: Maggie (Margaret) Price. Daar kwamen we tijdens het korte interview ook nog even over te spreken.

Een groentemagazijn

Wat grappig eigenlijk dat The Cavern in 1957 werd opgericht als jazzclub. Alan Sytner vond een gewelvenkelder in Liverpool, die gebruikt werd voor de opslag van groente en fruit. Geïnspireerd door de Parijse jazzscene, wilde hij er zijn eigen jazzkelder van maken. Het was trouwens als zijn derde club in Liverpool. Met de naamgeving van zijn honk liet Sytner zich inspireren door de Parijse Le Caveau de la Huchette in het Quartier Latin. Een plek waar de groten der aarden speelden: Count Basie, Lionel Hampton. Een podium, wat stoelen, een garderobe, een bar... veel meer was er in Liverpool niet nodig om het groentemagazijn aan Mathew Street in Liverpool tot een muziekclub te maken. The Cavern was ook een échte club: op vertoon van je lidmaatschap kon je er naar binnen. Achttien treden af naar een donkere, wat vochtige ruimte, waar de muziek ongetwijfeld keihard tegen de stenen gewelven knalde.

Van skiffle naar rock 'n' roll

Mooi eigenlijk, hoe het profiel van The Cavern van jazz, via de crossover-muziekstijl skiffle (folk, blues, jazz) langzaam maar zeker veranderde in "rock 'n' roll". Toen The Quarrymen er in augustus 1957 hun eerste optreden kregen, speelde deze oer-Beatlesformatie er ook de populaire skiffle-muziek van die tijd. Nigel Walley, op theekistbas, was de linking pin geweest om het optreden via familiecontacten met Alan Sytner geboekt te krijgen. De opkomst van rock 'n' roll was niet te stuiten. Net als John Lennon, die het lef had om tijdens het optreden van The Quarrymen in The Cavern, toch af te tellen voor een nummer van Elvis Presley. Daarmee overtrad hij de regels van Sytner. De jongens hoefden het eerstvolgende jaar niet meer optredens te rekenen.

Alan (Néé, géén rock 'n'r roll) Sytner

Nieuwe impuls

Toen Alan Sytner zijn club aan Ray McFall verkocht en zelf naar Londen vertrok, ontstond er in 1959 meer lucht in de programmering. Al snel introduceerde McFall de zogenaamde Beat Nights, waarmee hij nieuwe artiesten en ongetwijfeld een nieuw publiek naar zijn kelder lokte. Met de komst van dj en promotor Bob Wooler, die zich actief met de lunchtime sessions in de club ging bemoeien, werd The Cavern langzaam maar zeker een plek waar de Merseybeat op doordeweekse dagen bereikbaar werd voor jongeren die om de hoek werkten. Om 12 uur trokken ze hun jas aan en spoedden ze zich naar Mathew Street. 

Maggie rende naar The Cavern

Zo ook de 15-jarige Maggie Price, die tot de eerste groep meisjes (Cavernites) hoorde. Zij en haar vrienden genoten in hun middagpauze van The Beatles, die inmiddels zeer frequent door Bob Wooler voor de sessies geboekt werden. Dat had ook een praktische reden: de band was vaak al bezet tijdens de Beat Nights op de woensdagavonden. Hoewel The Beatles ook wel avondoptredens in The Cavern deden, waren de lunchtime sessies toch anders, denk ik. Wellicht trokken de jongens er een ander publiek mee: jongere tieners, mensen die in de binnenstad werkten. Voor de jonge Maggie waren The Beatles in ieder geval heel bereikbaar, wanneer ze in haar middagpauze van Woolworths in 284 stappen naar de trap van The Cavern rende. Maggie sprak ik een paar jaar geleden in Liverpool, waarna ik haar verhaal optekende.

Historische beelden

Voor The Beatles was The Cavern een springplank. Net als hun concertreeksen in Hamburg. Door de grote hoeveelheid beschikbare optredens maakte de band in korte tijd een groot aantal vlieguren, zoals Yorick van Norden afgelopen week ook op Radio 1 vertelde. Elke band die intensief optreedt, wordt beter, strakker en professioneler. Dat gold ook zeker voor The Beatles. Stuart Sutcliffe bleef uiteindelijk achter in Hamburg, Brian Epstein nam de jongens onder hun hoede, Pete Best werd vervangen door Ringo Starr en eigenlijk was de band er hélemaal klaar voor toen de crew van Granada Television op woensdag 22 augustus 1962 filmopnamen van The Beatles in The Cavern kwam maken. 

Een tijd die je mee had willen maken

De inmiddels historische beelden blijven geweldig om te zien. Ze doen je verlangen naar een tijd die je had mee willen maken. Dat appte later ook Natasja Gibbs, presentator van De Nieuws BV aan haar redacteur, begreep ik. We waren in het gesprek even helemaal in The Cavern. 

Wil je het gesprek terugkijken? Klik dan op deze link en druk op de blauw/witte afspeelknop.

When I'm 75: happy birthday Paul McCartney!

Op zijn 24ste mijmerde hij over de tijd waarin hij 64 zou zijn. Uiteraard in het legendarische When I'm 64. Deze week bereikt hij een leeftijd waarop hij inmiddels lang en breed kan terugblikken op dat 64ste levensjaar. Paul McCartney wordt zondag 18 juni 75 jaar. Het is een feestelijke maand, want ook het album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band viert een jubileum. Voor zover een album dat kan natuurlijk. De zogenaamde 50th anniversary edition, een prachtige boxset met nieuwe mixen van de plaat én een heleboel onuitgebrachte opnames, staat op dit moment wereldwijd in de belangstelling. Kortom: feest aan alle kanten!

Wat doe je zoal op je 75ste?

De gemiddelde 75-jarige zal aardig voldoen aan het beeld dat Paul McCartney in When I'm 64 schetste: doing the garden, digging the weeds. Grandchildren on your knee... Had Paul kunnen vermoeden dat hij zelf niet echt in dat plaatje zou passen? Dat hij nog zou werken aan een nieuw album, een enorme tournee door Noord- en Zuid-Amerika aan het volbrengen was? Een rolletje zou spelen in de nieuwe Pirates Of The Caribbean-film? En dat alles met een niet aflatend jeugdig enthousiasme. Stilstand is achteruitgang, moet Macca al die jaren gedacht hebben. Geef hem eens ongelijk. Wie 75 wordt, heeft er al heel wat verjaardagen opzitten. Voor de blog van deze week leek het me leuk om een aantal bijzondere verjaardagen van Paul McCartney op een rij te zetten. Wat gebeurde er op 18 juni door de jaren heen? They say it's your birthday? Daar gaan we!

Onherkenbaar?

18 juni 1956: Paul kreeg een trompet

Hoe kan het ook anders: met een muzikale vader, die bovendien orkestleider is, heb je al snel een muziekinstrument voor je verjaardag te pakken. Paul kreeg voor zijn 14e verjaardag dan ook een trompet van zijn vader Jim. Paul was aanvankelijk blij met het blaasinstrument. Hij leerde er de toonladder van C op spelen, perste er Oh When The Saints uit, maar realiseerde zich toen dat hij nooit zou kunnen zingen met het mondstuk aan zijn lippen. Paul vroeg zijn vader of hij de trompet mocht ruilen voor een gitaar. En zo geschiedde. Incidenteel blies Macca nog wel eens een deuntje op zijn platen.

18 juni 1963: Paul vergat de band te betalen

Op dinsdag 18 juni 1963 werd Paul McCartney 21 jaar. Piepjong, maar in Engeland was hij in die tijd natuurlijk al een heuse beroemdheid. The Beatles veroverden de UK die zomer in rap tempo. Het eerste album Please Please Me deed het goed in de hitlijsten, de agenda van de groep was gevuld met concerten in zalen door het hele land, BBC-sessies, televisieoptredens, fotosessies en andere verplichtingen. Ondertussen schreven Lennon en McCartney nummers voor de tweede Beatles-elpee, waarvoor de opnames op 21 juli van dat jaar zouden starten. Maar eerst werd Paul McCartney 21 en dat moest gevierd worden. Het feestje vond plaats in Liverpool, thuis bij Pauls Auntie Jin (haar echte naam was Jane). Pauls tante woonde aan 147 Dinas Lane en bezat een (iets) groter huis dan de familie McCartney aan Forthlin Road. In ieder geval was er plek genoeg voor een feestje. Mét band. Paul vroeg The Fourmost, op dat moment ook een populaire Liverpoolse band, om zijn feestje op te luisteren. Hij vergat ze achteraf overigens te betalen.

Paul snijdt de taart aan op zijn 21ste verjaardag

Lennon sloeg er op los

Het feest eindigde trouwens in chaos. Dat had alles te maken met John Lennon die, met een paar drankjes teveel achter de kiezen, werd uitgedaagd door Bob Wooler. De DJ, die ook aanwezig was op het feestje, raakte een gevoelige snaar bij Lennon door hem te vragen hoe zijn honeymoon met Beatlesmanager Brian Epstein was. In april waren John en Brian samen een paar dagen op reis naar Barcelona geweest. In Liverpool werd flink geroddeld over de toedracht van het uitstapje van de Beatle en zijn homoseksuele manager. Nadat Wooler zijn vraag aan Lennon gesteld had, lag hij ineens op de grond, met een woedende John Lennon bovenop zich. Lennon sloeg Wooler een blauw oog en een paar gekneusde ribben. Het verhaal haalde de Daily Mirror. John stuurde Wooler later een telegram om hem zijn excuses aan te bieden.

Paul en John met Bob Wooler in hun midden, 1961

18 juni 1968: Lunchen met fans

Veel gezelligheid met de overige drie Beatles was er niet te verwachten op dinsdag 18 juni 1968. Paul werd 26 die dag, maar de rest had wat anders te doen. George en Ringo zaten in het vliegtuig, terug uit Amerika. John maakte zich op voor de première van de toneelversie van zijn boek In His Own Write. Dus hing Paul maar een beetje rond op de Apple-burelen in Londen. Rond het middaguur besloot hij de fans, die altijd buiten rondhingen, binnen uit te nodigen om samen te lunchen. 's Avonds ging hij naar het theater om zijn toenmalige verloofde, actrice Jane Asher, te zien spelen. Hun relatie zou enkele weken later stranden.

18 juni 1976: Jarig onstage en backstage

In juni 1976 zat Paul met Wings midden in zijn omvangrijke wereldtournee die (met tussenpozen) duurde van 9 augustus 1975 tot 21 oktober 1976. Op de avond van 18 juni 1976 vierde Paul in Tucson, Arizona zijn 34ste verjaardag zowel op het podium als er achter. In onderstaand fragment zien we hoe bandlid Denny Laine Paul op het podium feliciteert. Na de show gaat het feest backstage verder. Met een Mexicaans orkestje en leuke beelden van Paul die geblinddoekt een Piñata stuk moet slaan: [filmpje, vanaf 15:35]

18 juni 1992 en 18 juni 2006: de 50ste en de 64ste

Jan Cees ter Brugge vertelde me dat Paul ter ere van zijn 50ste verjaardag in juni 1992 een groot interview deed met Time Magazine (editie 8 juni 1992), waarvan we online alleen de inleiding nog kunnen lezen. Misschien heeft iemand van jullie die uitgave nog wel bewaard. Staat Paul op de cover? Ik heb het niet kunnen vinden. Zijn 64ste verjaardag, op 18 juni 2006 was natuurlijk ook een bijzonder moment. Niet dat Paul zo geweldig lekker in zijn vel zat in die periode. Zijn tweede huwelijk, met de wat typische Heather Mills, was zojuist al na krap 4 jaar gestrand en Macca zat midden in een ingewikkelde scheiding. Zijn kinderen vrolijkten hem wat op door, bij wijze van verrassing, in de Abbey Road-studio's een speciale versie van When I'm 64 voor hem op te nemen. Een track die ongetwijfeld, gekoesterd en wel, in de McCartney-archieven bewaard wordt. Of heeft iemand deze familieversie ooit gehoord? Ik ben benieuwd.

Mary, James, Paul en Stella

18 juni 2012: met de groeten van Ringo

Daags voor Pauls 70ste verjaardag nam Ringo Starr, die op tournee was met zijn All Starr Band, een korte verjaardagsgroet voor Paul op. Na het zingen van een bijzondere meerstemmige versie van Happy Birthday door de krasse knarren, eindigt Ringo met Love you, man! [filmpje]

18 juni 2017: When I'm 75

En daarmee zijn we bij Pauls 75ste verjaardag beland. Ongetwijfeld zal hij deze dagen volop in de belangstelling staan en gefelicteerd worden door de erven Lennon, Harrison en good old Ringo, die het allemaal nog mee mag maken. Laten we hopen dat Paul nog vele jaren meegaat. Al was het alleen al om hem te koesteren, als één van de grootste componisten die de popmuziek heeft voortgebracht. Happy Birthday Paul McCartney, ik maak een diepe buiging voor je!