De Pareltjes van Paul: samen met Yorick van Norden door de platenkast van Paul McCartney

"Als ik voor het eerst bij iemand thuis kom, kan ik het niet laten om m'n blik langs de platenkast te laten glijden. Het is net alsof je een kijkje kunt nemen in iemands ziel." Woorden van die strekking spreekt de Haarlemse muzikant Yorick van Norden tijdens zijn huidige programma 'De Platenkast van Paul McCartney' waarmee hij momenteel langs de Nederlandse theaters tourt. Ik zag Yoricks show onlangs in het Hoftheater in Raalte. 

Pareltjes van Paul
Het is natuurlijk ook een fascinerende vraag: wat heeft één van de grootste componisten van de 20ste en 21ste eeuw zélf thuis in z'n platenkast staan? Op welke pareltjes stuitte hij, op al die plekken waar hij kwam? Waar ter wereld deed hij muzikale inspiratie op? Niet alleen van Liverpool tot Londen, maar ook van het Nigeriaanse Lagos (waar hij het album Band On The Run deels opnam) tot de platenzaakjes vol reggae-albums op Jamaica (waar Paul wel eens vakantie vierde). En hoeveel platen zou Paul hebben staan, in de huizen die hij overal ter wereld bezit? 

Puzzelen
Op die laatste vraag heeft hij waarschijnlijk alleen zelf het antwoord. Maar door een publiciteitsfoto van McCartney, enkele jaren geleden gemaakt in de muziekkamer van zijn Londense woning aan Cavendish Avenue, komen we toch iets meer te weten over één van die platenkasten van Paul. Op die foto poseert hij voor zijn album-collectie. Het is een afbeelding waardoor de fantasie van Yorick van Norden op hol sloeg. Turend naar een uitvergrote versie van die foto, puzzelde de muzikant en McCartney-kenner maandenlang op wat er te lezen was op de dunne ruggen van de albumhoezen die tot Pauls collectie behoren. Een spannende speurtocht, die leidde tot een theaterprogramma én een boek dat binnenkort verschijnt. Dat boek is trouwens vormgegeven door de onvolprezen Piet Schreuders.

In deze video vertelt Yorick meer over zijn project:

Gitaar op schoot
Eerder deze maand trad Yorick op in het Hoftheater in Raalte, muzikaal bijgestaan door gitarist Maarten Kooijman. Zittend tegenover elkaar, net als John Lennon en Paul McCartney vroeger, met elk een gitaar op schoot, openden Yorick en Maarten de show met een aantal nummers die teruggaan tot Pauls vroegste jeugd. The Everly Brothers en Buddy Holly mochten niet ontbreken. Net als het eerste nummer dat Paul zelf op veertienjarige leeftijd schreef: I Lost My Little Girl. En zo trok Yorick ons langzaam de platenkast van Paul McCartney in. 

Neil Young en Harry Nilsson
Het werd een rijkelijk gevulde muzikale avond, waarin Yorick dat repertoire uit die platenkast (Neil Young, Harry Nilsson, Leonard Cohen, Fela Kuti) afwisselde met een aantal eigen nummers én de muziek van de Meester Zelf. Juist ook weer om te illustreren hoe, wanneer en waardoor Paul beïnvloed was in zijn eigen muzikale levensreis. De amusementsmuziek die vader Jim thuis draaide en speelde met zijn eigen orkest horen we terug op Pauls You Gave Me The Answer, van het album Venus and Mars. Heerlijk om dát eens live te horen, met Yorick aan de vleugel. De erfenis van Pauls Band On The Run-avontuur in Lagos (Nigeria) horen we terug in het tropische tintje van het prachtige Bluebird, compleet met het rhythm box-geluid dat ons zo dierbaar is van het live-album Wings Over America.

Het haar van Art Garfunkel
De mooiste verhalen waren toch die van de ontmoetingen die Yorick zelf had, met muzikanten die een plekje in Pauls platenkast veroverd hebben. Met John Sebastian van The Lovin' Spoonful, waar Yorick thuis in Woodstock op de koffie mocht ("Het maakt niet uit wanneer je komt, jongen; ik ben toch de hele dag thuis.") en met Art Garfunkel die ooit optrad in Yoricks thuisstad Haarlem. Een man die ineens, zonder de kleine Paul Simon naast zich, en zonder dat enorme kapsel van weleer, ook niet zo heel lang bleek. Het is smullen van dit soort verhalen én van de enorme oprechtheid waarmee Yorick zijn liefde voor muziek én diepgaande kennis van Paul McCartney rond blijft strooien. Het vermoeden bestaat dat hij nog wel uren door had kunnen praten. Dat bevestigt hij ook na afloop, als we de kans hebben elkaar na lange tijd weer eens 'live' te ontmoeten.

Tour en boek
Als je Yoricks mooie programma nog wilt zien, dan vind je hier zijn tourschema:

Een gesigneerd exemplaar van Yoricks boek 'De Platenkast van Paul McCartney' bestel je via deze site.

Your Mother Should Know: de nostalgie van Paul McCartney

Ken je dat? Je zit op de fiets en begint ineens zachtjes te neuriën of te zingen. Zonder dat je er bij nadenkt is er willekeurig een single uit de enorme jukebox van je geheugen met zo'n automatische beweging op de draaitafel gelegd. Voor je het weet, ben je bij het refrein. Bij mij is het vaak het liedje dat ik 's ochtends het eerste hoorde, op de wekkerradio. Ik vraag me wel eens af hoe zoiets werkt. Zijn je hersens heel erg ontvankelijk voor de eerste klanken van de dag? En blijven die klanken de hele dag bij je, om ergens op een onbewaakt moment weer aan de oppervlakte te komen? Naast zo'n liedje-van-de-dag neurie ik op de fiets graag oude standards. Tijdloze liedjes, niet onderhevig aan welke modegril dan ook. Raindrops on roses and whiskers on kittens... Fly me to the moon, let me play among the stars... Summertime, and the living is.... juist, iedereen kent ze.

De truttige kant van Paul McCartney?
Paul McCartney kreeg zijn liefde voor nostalgische muziek met de paplepel ingegoten. Zijn vader Jim was een muzikaal man. Hij leidde zijn orkest, Jim Mac's Band, en componeerde daarbij ook zelf.

Jim Mac's Band, het orkest van Pauls vader

Over vader Jim schreef ik al eens iets in een blog over Vaderdag. Vandaag wil ik focussen op een aantal liedjes, gecomponeerd en opgenomen door Paul, die zó uit The Great American Songbook afkomstig hadden kunnen zijn. Het was de zoete, noem het de wat truttige kant van Paul McCartney. In ieder geval de kant waar John Lennon zich altijd een beetje tegen afzette. Muziek voor je oude oma, vond Lennon het. Tegelijkertijd was hij jaloers op McCartney. Het lukte Lennon niet om goede melodieën te schrijven, die bij Paul blijkbaar moeiteloos leken te ontstaan. Over de nostalgie zingt Paul in Your Mother Should Know:

Let's all get up and dance to a song

That was a hit before your mother was born

Though she was born a long long time ago

Your mother should know, your mother should know

Maar goed, muziek voor je oude (o)ma dus. Tsja, zo zou je het kunnen zien. Toch toont het aan dat Paul McCartney in allerlei genres kan componeren. Een beetje de invloed van zijn vader, een vleugje showbusiness en de karaktertrek om zijn luisteraar te willen pleasen: het komt allemaal samen in het volgende lijstje. Ik neem je mee langs 5 uitgesproken nostalgische nummers van de hand van Paul McCartney. Bekend en minder bekend. Recent en minder recent. Ik hoop dat je de liedjes (filmpjes) kunt openen, als je mijn blog wekelijks automatisch in de mail ontvangt. Anders moet je even doorklikken naar de online versie.

1. When I'm Sixty-Four (1967)

Waarschijnlijk het bekendste liedje in dit lijstje. Paul schreef het al op 16e! Ik kan me bijna niet voorstellen dat je op zo'n leeftijd al vanuit dit perspectief kunt schrijven. Melodisch is het sterk. Het doet ook wel een beetje denken aan The Entertainer van Scott Joplin. Of ben ik de enige die dat hoort? When I'm Sixty-Four werd door The Beatles in hun jonge jaren al regelmatig als geinig pauzenummertje gespeeld. Dat deden ze wanneer de versterkers haperden en het publiek moest worden afgeleid. Op zijn 24ste zong Paul When I'm Sixty-Four in voor het album Sergeant Pepper's Lonely Hearts Club Band. Het erg smaakvolle klarinetarrangement werd, hoe kan het ook anders, geschreven door George Martin. Op het liedje zijn twee klarinetten en een basklarinet te horen. Samen met de solozang wedijveren ze kunstig om de aandacht van de luisteraar.

2. Honey Pie (1968)
Het intro begint met een krakend effect van een 78-toerenplaat, die op zo'n ouderwetse platenspeler (met grote hoorn) ligt.

She was a working girl

North of England way

Now she's hit the big time 

In the U.S.A.

And if she could only hear me

This is what I'd say....

Daarna komt het lied op tempo en waan je jezelf in lang vervlogen tijden. Honey Pie is één van mijn favorieten, ook vanwege de fijne tekst. Luister naar het zoete verhaal van de eenzame, in Engeland achtergebleven man, die zijn Honey Pie smeekt om terug te keren uit Hollywood. Of ze alsjeblieft haar carrière wil opgeven om weer bij hem te zijn. Honey Pie, you are driving me frantic, sail across the Atlantic, to be where you belong. Veel Beatles-nummers worden vanwege copyrights van YouTube verwijderd. Zo is Honey Pie lastig te vinden. Daarom schotel ik je een hele aardige coverversie voor, van Davide Maresca, die de sfeer van het nummer wel weet te vangen. Geen klarinetten, maar wel erg fijne nostalgische beelden. De boodschap komt wel over. Wie mij trouwens een filmpje met het origineel kan bezorgen, ben ik dankbaar!

3. You Gave Me The Answer (1976)

Ook in zijn Wings-periode greep Paul incidenteel terug op de stijl die hij inmiddels goed beheerste. Voor het album Venus and Mars componeerde hij You Gave Me The Answer. Tijdens de grote Wings-tournee van 1976/1977 stond het nummer op de setlist. Zittend achter de piano en begeleid door een lenige blazerssectie speelde McCartney het vrolijke deuntje bijna avond aan avond. Het nummer vormde een bijzonder intermezzo in zijn Rockshow.

4. Baby's Request (1979)

Het tempo gaat omlaag in deze jazzy nachtclub-ballad. Denk aan een schaars verlicht podium met een pianist/zanger, contrabassist en een drummer die de kwastjes kunstig bedient. Eind jaren '70 had Paul de samenstelling van Wings bijna volledig vervangen. Zo horen we hier in het intro het smaakvolle gitaarspel van Laurence Juber. De grote fout die Paul naar mijn smaak maakt, is de trombone-solo. Die had natuurlijk door een trombonist gespeeld moeten worden, en niet door een synthesizer. Ook de groten der aarden slaan de plank wel eens mis.

5. My Valentine (2012)

Paul schreef dit gevoelige liedje voor zijn vrouw Nancy Shevell. Nadat Paul zijn Lovely Linda in 1998 verloor aan borstkanker, hertrouwde hij enkele jaren later met Heather Mills. Dat was een kort en onsuccesvol huwelijk. De ware liefde lijkt inmiddels gevonden bij de steenrijke Nancy Shevell. Dat het beide partijen echt niet om het geld te doen was, is duidelijk. Voor zijn charmante bruid schreef Paul het subtiele My Valentine. De clip is werkelijk wonderschoon, met Natalie Portman en Johnny Depp in de hoofdrol. Wat heeft dit nummer een andere sfeer dan de voorgaande liedjes. Het is puur en verstild. Weg is de gimmick, weg de parodie. We horen een kwetsbare, maar ook gelouterde man, die na het nodige verdriet, op zijn 70ste de liefde weer kan bezingen.