Posts tonen met het label How Do You Sleep. Alle posts tonen
Posts tonen met het label How Do You Sleep. Alle posts tonen

zaterdag 6 januari 2018

Lennon en McCartney in de jaren zeventig: deel 1 (1970-1975)

Na het uiteengaan van The Beatles restte John Lennon en Paul McCartney nog ruim tien jaar. Een periode waarin ze opnieuw een weg met elkaar moesten zien te vinden. De vanzelfsprekendheid van hun contact was, met het uiteenvallen van The Beatles, volledig verdwenen. Na vijftien jaar vriendschap, geboren uit een gezamenlijke liefde voor rock 'n' roll, een gedeeld verdriet om het verlies van hun moeders en een gemeenschappelijke droom om beroemd te worden, moesten John Lennon en Paul McCartney zich een weg banen door het decennium dat voor hen lag. Hoe verhield het tweetal zich in de jaren zeventig tot elkaar?

John en Paul eind maart/begin april 1974 in Santa Monica:
 de laatste foto die van hen samen bekend is.


Verwijdering en achterdocht
Aan het begin van de jaren '70 was er vooral sprake van verwijdering en achterdocht tussen John en Paul. In de hele financiële en juridische nasleep van het Beatles-imperium stond John met George en Ringo aan zijn zijde lijnrecht tegenover Paul. De drie lieten hun zaken behartigen door Allen Klein, terwijl Paul ervoor koos zich juridisch te laten vertegenwoordigen door zijn schoonfamilie, de Eastmans. Hoewel de meeste kwesties door accountants en juristen boven de hoofden van The Beatles uitgevochten werden, was er in die periode geen sprake van een erg warme band tussen John en Paul. Communiceren deden de twee via de pers (die hen uiteraard graag opjutte), hun liedjes en brieven.



Een pittige brief (circa 1971) van John en Yoko aan Paul en Linda: Don't give
me that Auntie Gin shit about 'in five years I'll look back as a different person.'


Lennon voelde zich zeer aangesproken door een liedje van McCartney
Op zijn album Ram, dat in mei 1971 verscheen, opende McCartney met het nummer Too Many People. We horen Paul zinnen zingen als: Too many hungry people losing weight en Too many people preaching practices. Hoewel Paul nooit heeft bevestigd of ontkend dat hij zich in het nummer rechtstreeks tot John richtte, was Lennon furieus en voelde hij zich zeer aangesproken. Op zijn eetstoornis en op zijn politieke campagnes. Lees de tekst mee en oordeel zelf: [filmpje]




Giftige tegenaanval op het album Imagine
John dook die zomer de studio in en schreef een furieuze tekst over McCartney, die niets aan de verbeelding overliet. In het bijzijn van George Harrison (die als medeplichtige de gitaarpartijen inspeelde), Yoko Ono die steeds fellere tekstregels aandroeg en Ringo Starr, die op een gegeven moment zei Jongens, zo is het genoeg, werd How Do You Sleep geboren. Hier was geen enkele twijfel over de intenties van Lennon om McCartney keihard te raken. In de clip zien we John Lennon, George Harrison en de overige bandleden terwijl ze het nummer inspelen. Een stevig stuk venijn, dat in schril contrast staat met de idealistische titeltrack Imagine van het album waarop het verscheen: [filmpje]



So Sgt. Pepper took you by surprise
You better see right through that mother's eyes
Those freaks was right when they said you was dead
The one mistake you made was in your head

Ah, how do you sleep
Ah, how do you sleep at night?

You live with straights who tell you, you was king
Jump when your momma tell you anything
The only thing you done was yesterday
And since you're gone you're just another day

Ah, how do you sleep
Ah, how do you sleep at night?


McCartney vond het allemaal ontzettend naar
In de pers grapte Paul McCartney dat hij juist prima sliep, sinds hij op het platteland woonde. Toch was hij wel degelijk geraakt door de precisieaanval van Lennon: Het was echt ontzettend naar. Ik vond het vooral heel triest. We waren echt heel hechte vrienden geweest sinds we een jaar of zestien waren, vertelde Paul, die ook moest toezien hoe John hem op de achterzijde van zijn Imagine-album parodieerde:



Een zacht antwoord
Pauls zachte poging tot verzoening volgde krap twee maanden later met het nummer Dear Friend op het Wings-album Wild Life. [filmpje]



Dear friend, what's the time?
Is this really the borderline?
Does it really mean so much to you?
Are you afraid or is it true?

Dear friend, throw the wine
I'm in love with a friend of mine
Really truly, young and newly wed
Are you a fool or is it true?

Are you afraid or is it true?


Een etentje en een wapenstilstand
Begin 1972 gebruikte John, inmiddels verhuisd naar New York, journalist Ray Connolly om een persoonlijke brief af te leveren bij de voordeur van 7 Cavendish Avenue. Jim McCartney, die op dat moment bij zoon Paul in Londen logeerde, pakte de brief aan. Laat je hier niet in meezuigen, jongen, zou vader McCartney de journalist hebben gezegd. Eind januari vlogen Paul en Linda naar New York en waren ze op uitnodiging van de Lennons te gast in hun toenmalige appartement aan Bank Street. Er werd gegeten en bijgepraat. Lennon en McCartney spraken af dat ze elkaar niet meer zouden bekritiseren in de pers en via liedjes. Hun wegen scheidden zich weer. Paul werkte intensief aan zijn carrière met Wings en John stortte zich in New York in het politieke activisme.


Lachend en musicerend
In maart 1974 kwamen Lennon en McCartney elkaar in Los Angeles tegen. Ze werden lachend en vriendschappelijk kletsend backstage in het Hollywood Palladium gezien, tijdens de uitreiking van de Grammy Awards. John was duidelijker milder gestemd over Paul en zijn muzikale prestaties. Hij noemde Band On The Run een geweldig nummer én album. In het verlengde van die ontmoeting bezochten Paul en Linda John op 28 maart in Santa Monica. John leefde inmiddels gescheiden van Yoko en bewoonde met maitresse May Pang een huis dicht bij het strand. Op deze gedenkwaardige dag maakten Lennon en McCartney nog één keer samen muziek. Achter de gesloten deuren van een naburige studio vond een jamsessie plaats, die onder invloed van de nodige verdovende middelen, dramatisch klonk. In het bijzijn van artiesten als Stevie Wonder en Harry Nilsson speelden John en Paul krakkemikkige versies van klassiekers als Lucille en Stand By Me, waarbij McCartney achter de drums zat: [filmpje]




Paul bracht John een belangrijke boodschap van Yoko
Vier dagen later zocht Paul John opnieuw op in zijn strandhuis. Terwijl John nog sliep, wekte Paul hem met een medley van oude Beatles-hits op de piano die in de woonkamer stond. Ook nam Paul John apart, met een boodschap van Yoko. Ze was bereid John terug te nemen, maar hij zou haar hart opnieuw moeten veroveren en in ieder geval eerst weer (apart) in New York moeten komen wonen.

Ringo en Paul achter de piano in Johns strandhuis in Santa Monica, 1974


Paul kroop opnieuw achter Johns piano
John knoopte de woorden in zijn oren en verkaste later dat jaar, weliswaar nog samen met May Pang, naar een apartement in East 52nd Street, New York City. May Pang schreef daarover: We waren nog geen uur in ons nieuwe appartement toen de telefoon ging. Het eerste telefoontje was van Paul. We hadden Paul en Linda in Los Angeles verteld dat ze, na onze verhuizing, altijd naar de Dakota konden bellen om ons nieuwe nummer te achterhalen. Ook omschreef ze hoe Paul en Linda al snel op bezoek kwamen en er een kleine reünie met Johns oudste zoon Julian ontstond, die op dat moment even bij zijn vader logeerde. Bij die ontmoeting nam Paul plaats achter de piano en begon te spelen. Volgens Pang in de hoop dat John zich aan zou sluiten of dat er een muzikale samenwerking zou ontstaan. Maar John hield zijn mond en staarde neutraal voor zich uit, blijkbaar nog niet toe aan een nieuw Lennon-McCartney-moment.

In de jaren die volgden zouden nog een aantal opmerkelijke ontmoetingen tussen John en Paul plaatsvinden, ver buiten het zicht van de pers. Daarover lees je volgende week meer!

Volgende week deel 2: 1975-1980


zaterdag 22 april 2017

Over Bertolf, Beatles en Bezieling

Een tijdje geleden kwam ik op YouTube een filmpje tegen van Bertolf. Veel lezers zullen zijn naam kennen. De muzikale alleskunner toert op dit moment met zijn band Her Majesty langs de Nederlandse theaters met het zeer succesvolle programma Déjà Vu. Met adembenemende precisie spelen Bertolf en bandleden het beroemde Crosby, Stills, Nash & Young-album. De bijbehorende verhalen over de totstandkoming van de legendarische plaat maken de avond compleet. De tour borduurt voort op het concept dat de Zwollenaar met het Beatles-album Abbey Road op de planken zette. Dat is alweer enkele jaren geleden. Bertolf Lentink en The Beatles...een gouden combinatie. Niet alleen omdat Bertolf het repertoire van The Fab 4 zo goed kan spelen, maar vooral omdat hij het met zijn hart doet. En als virtuositeit en oprechtheid hand in hand gaan, dan heb je als luisteraar niets meer te wensen.

Bertolf, foto RTV Oost
Bertolf Lentink

Het hart wil ook wat
Als Beatlesfans hébben wij daarom iets met Bertolf Lentink. Misschien wel omdat het juist altijd de muziek en de verhalen zijn die centraal staan. Verder wordt alles ontdaan van alle opsmuk. Geen Beatleskostuums, geen uitgesproken decors en ook geen authentieke instrumenten, die pre-cies qua type en serienummer overeenkomen met die éne gitaar die John Lennon op dat éne nummer speelde. Overeind blijft het vakmanschap en het speelplezier van Bertolf en band. De bezieling. De manier waarop de muzikanten echt ín de nummers kruipen. Er gaat een soort 'weten' van hen uit, onder welke omstandigheden en met welke intentie de nummers geschreven zijn. Het zijn juist deze elementen die mij als luisteraar raken. Stiekem méér dan wat The Analogues, hoe knap en geweldig ook, op dit moment doen met Sgt. Pepper. Het hart wil ook wat.

Her Majesty: Back to Abbey Road


Gegrepen door de muziek en het verhaal
De bezieling van Bertolf en Her Majesty spreekt voor mij uit een speciaal nummer dat tijdens het theaterprogramma Back To Abbey Road gespeeld werd. De enige eigen compositie van de avond, getiteld This Is How The World Began. Een Beatlesachtige song die speciaal voor de voorstelling geschreven werd. Het is een liefdevolle ode aan The Fab 4. Op de achtergrond werden foto's geprojecteerd van bezoekjes aan bijzondere plekken in Liverpool en Londen. Zo zagen we Bertolf als tiener met, vermoedelijk, zijn vader op de trappen van de Abbey Road-studio's staan. Het waren deze beelden en klanken die me kippenvel bezorgden. Vanwege de herkenbaarheid. Hebben we allemaal niet zo'n zelfde soort ontdekkingsreis naar The Beatles achter de rug? De platen, de plekken, de manier waarop we gegrepen werden door de muziek en het verhaal. Geniet even mee: [filmpje]





De details namen mij als luisteraar mee
Wanneer ik terugdenk aan Bertolfs theaterprogramma Back to Abbey Road, waarvan ik de show in Zutphen bijwoonde, dan zijn me nog meer dingen bijgebleven. Prachtig vond ik de grote zwart wit-foto's die tijdens het spelen van de liedjes achter de band werden geprojecteerd. Beelden uit de studio's destijds, die precies de sfeer van het nummer versterkten. Met zorg bij elkaar gezocht. Fijn vond ik ook de verhalen die Bertolf en zijn bandleden tussen de nummers vertelden. Het waren daarbij de details die mij als luisteraar meenamen, waardoor ik het betreffende liedje nog weer eens heel intensief doorleefde. Hoe bekend het me ook was. Muziek en verhalen versterkten elkaar hier overduidelijk.


Wat raakte Bertolf zelf het meest?
Ik vroeg Bertolf welke nummers hem zélf het meest raakten, tijdens het spelen. Hij vertelde me: Something is een song die mij bij het spelen altijd naar de keel grijpt. Omdat het gewoon de allerbeste song ooit geschreven is, denk ik. Na de pauze had ik dat altijd heel erg met Isolation van Lennon. Vooral naarmate ik de situatie van John beter kon inschatten door er over te lezen: het feit dat z'n telefoon werd afgetapt, het gevoel dat hij constant in de gaten werd gehouden. En natuurlijk ook het isolement dat veroorzaakt werd door zijn roem. [filmpje]





Hoe zou het ideale Beatlesalbum uit 1971 er uit hebben gezien?
Het unieke aan Back To Abbey Road vond ik overigens de opzet van het tweede deel van het programma. Nadat vóór de pauze het hele Beatlesalbum van A tot Z gespeeld was, keerden de muzikanten met een interessante vraag terug op het podium. Die vraag luidde: hoe zou de ideale Beatlesplaat er uit hebben gezien als John, Paul, George en Ringo in 1971 gewoon door waren gegaan als band? Als ze hun zakelijke en persoonlijke meningsverschillen op dat moment hadden kunnen overbruggen en verder waren gegaan met muziek maken? Bekijk dit fragment waarin Bertolf over die gedachte vertelt. En beluister vooral ook de versie van Maybe I'm Amazed die de band vervolgens speelt. Over bezieling gesproken! [filmpje]





De ijzersterke Beatlesplaat die er niet meer kwam
Individueel leverden de vier begin jaren '70 hele sterke albums af, misschien wel de beste uit hun solocarrière. Wat gebeurt er als je het mooiste van die toch al prachtige elpees op één plaat zou zetten? Hoe zou dan dat fictieve album, toepasselijk Imagine genaamd, hebben geklonken? In een interview met Bertolf las ik dat de keuze voor de nummers niet meeviel. Kill your darlings. Je hebt al snel te veel materiaal. Maar de selectie van het vroege solowerk die ik als toehoorder voorgeschoteld kreeg, was adembenemend. En ik begreep hem. Er zaten nummers bij die ik nog nooit live had gehoord. Fascinerend en ontroerend. De McCartney-strot van Bauke Bakker verdient daarbij een speciale vermelding.

"Imagine"
(1971)

1. Instant Karma
2. Isn't It A Pity
3. Dear Boy
4. Maybe I'm Amazed
5. It Don't Come Easy
6. Isolation
7. Wah Wah / Too Many People / How Do You Sleep
8. Imagine
9. Back Seat Of My Car
10. Love


En nu... een avondvullend programma over McCartney als songwriter?
Na Back To Abbey Road vertelde Bertolf in zijn theaterprogramma Bloedlijn over de muzikanten en de liedjes die hem als muzikant gevormd hebben. En nu is er dan het zeer succesvolle Crosby, Stills, Nash & Young-programma. Beste Bertolf, volg je eigen pad en je eigen hart, maar wat zou het mooi zijn als je eens een theaterprogramma maakt rond het vakmanschap van Paul McCartney als songwriter. Met daarin een dwarsdoorsnede van liedjes uit de lange carrière van onze Paul. Liedjes die bijzonder zijn, om hoe ze compositorisch in elkaar zitten, om de omstandigheden waarin ze gemaakt zijn. Om McCartneys creativiteit en vernieuwende kracht. De Magie van McCartney, zeg maar. Jij kunt die liedjes spelen en jij kent de verhalen. Jij bent de man.

Mag deze er dan ook in? [filmpje]