Look Up: waarom slaat het nieuwe country-album van Ringo Starr zo aan?

Ringo Starr is het jaar 2025 goed begonnen. Met Look Up, zijn nieuwe country-album dat op 10 januari verscheen, speelt hij zich weer behoorlijk in de kijker. De plaat schoot de afgelopen weken regelrecht naar de nummer 1-positie in de Amerikaanse en Britse Americana- en country-charts. Bingo voor Ringo, dacht ik. En het is hem natuurlijk van harte gegund. Als je op je 84ste nog vol overtuiging aan zo'n project begint, dan mag je volop oogsten, vind ik.

Gepolijster

Look Up is het eenentwingste studio-album van Ringo én zijn eerste sinds What's My Name uit 2019. Natuurlijk waren er tussentijdse singles en ep's (waarvan Crooked Boy uit 2024 met kop en schouders boven de rest uitsteekt), maar nu ligt er weer een volledig album. Stiekem had ik gehoopt dat Ringo het extraverte, urgente en haast brutale geluid van Crooked Boy had voortgezet op zijn nieuwe plaat. Dat doet hij niet, al hadden daar ook in de Americana-hoek volop kansen voor gelegen. Nee, het geluid op Look Up is gepolijster en zoeter dan op z'n rootsy voorganger. Over de totstandkoming van de plaat vertelde Ringo het volgende:

I’ve always loved country music. And when I asked T Bone to write me a song, I didn’t even think at the time that it would be a country song – but of course it was, and it was so beautiful.” Ringo recalls. “I had been making EPs at the time and so I thought we would do a country EP -but when he brought me nine songs I knew we had to make an album! And I am so glad we did. I want to thank, and send Peace & Love, to T Bone and all the great musicians who helped make this record. It was a joy making it and I hope it is a joy to listen to.

Cowboy Ringo

Over de lange relatie tussen Ringo Starr en country-muziek ga ik niet te veel meer schrijven. Die is overal uitgebreid gedocumenteerd. Enkele doorkijkjes: Ringo was als kind al verzot op alles dat met Amerika te maken had. Hij keek westerns, droomde van een leven in Amerika, liep tijdens zijn Beatlesjaren in de tuin van zijn landhuis Sunny Heights in Weybridge vaak als Cowboy Ringo met een geweer rond, om een beetje te schieten op oude emmers, nam met The Beatles country-nummers als What Goes On, Act Naturally en Don't Pass Me By op én kwam in 1970 met het country-album Beaucoups of Blues op de proppen.

Smaak
Wanneer ik het nieuwe Look Up naast Beaucoups of Blues leg, hoor ik een andere aanpak. Niet alleen zijn we inmiddels 55 jaar verder (wat een carrière...) maar is Ringo een stuk beter gaan zingen, of in ieder geval beter gecoached dan op Beaucoups of Blues. Maar al werkte Ringo voor Look Up samen met gerenommeerd producer T Bone Burnett (onder andere Bob Dylan, Elton John, BB King en Robert Plant), persoonlijk vind ik de wat meer ongepolijste sound van Beaucoups of Blues toch sympathieker dan die op het keurig geproduceerde Look Up. Maar ja, 't is allemaal een kwestie van smaak natuurlijk. Binnenkort komen Wibo, Jan Cees en Michiel van Fab4Cast met een uitgebreide bespreking van de plaat. Ik ben benieuwd naar hun verhaal!

Cirkel

Want uiteindelijk mag Ringo voor Look Up zijn handen dichtknijpen met zijn oude vriend T Bone Burnett en bijdragers als Alison Kraus, Molly Tuttle en Billy Strings. Al met al levert het een album op dat zeker tot de sterkere platen uit zijn solowerk kan worden gerekend. Misschien door de consistente sound, de inderdaad verzorgde productie, het hoorbare maakplezier of vooral toch ook door het gevoel dat Ringo tegen het eind van zijn lange carrière weer teruggrijpt op zijn oude liefde voor country. Natuurlijk gaat onze Ringo met gemak de 100 aantikken, toch geeft dit country-album mij als luisteraar het gevoel dat zijn muzikale cirkel rond is. Dat het klopt. Misschien leeft dat gevoel breder. En misschien is dát ook de reden waarom Look Up zo aanslaat. Grote afwezige op het album is wat mij betreft George Harrison. Ik weet zeker dat Ringo een hoofdrol voor hem in gedachten had gehad... 

Hoe het Lifted-project Ringo Starr zelf ook weer optilde

Begin vorig jaar, dus ook rond deze tijd, verscheen het boek Lifted. Een coffee table book, met als barokke ondertitel 'Fab images and Memories In My Life with The Beatles from Across The Universe'. Typisch Ringo. Een beetje rommelig, niet echt uitblinkend in goede smaak, maar wel onweerstaanbaar oprecht en ontwapenend. En, hoeveel boeken verschijnen er nog over The Beatles, die rechtstreeks gemaakt en samengesteld worden in samenwerking mét een Beatle? Ik denk dat Paul McCartney's The Lyrics daar het meest recente voorbeeld van is, behoudens de boeken die bij de muzikale Archive Collections-boxsets zitten. Maar dat zijn doorgaans geen boeken met een écht persoonlijk karakter.

Lockdownproject
Ringo vindt het leuk: graven in oude foto's én in zijn geheugen, om zijn herinneringen met de wereld te delen. Daar vond ik het boekje Postcards From The Boys trouwens een heel goed voorbeeld van. Dat is nu écht een leuke titel om jezelf of een ander cadeau te doen. Geldt dat ook voor Ringo's recente boek 'Lifted'? Ik besloot er eens in te duiken. Eerst even over de totstandkoming. Het was een lockdown-project, zo las ik. In een tijd waarin iedereen en alles tot stilstand kwam, bladerde Ringo door de vele foto's die hij in zijn pc en zijn smartphone had staan. Niet per se foto's uit zijn eigen archief, maar snapshots die hij in de loop der jaren verzameld had, vanwege de goede herinneringen die ze bij hem opriepen.

Betekenis
Ik vind dat grappig en intrigerend tegelijk. En ook menselijk trouwens. Natuurlijk koester je afbeeldingen die betekenis voor je hebben. Maar als je al decennia wereldberoemd bent en het internet vol staat met tienduizenden foto's van jou, welke betekenis geef je dan juist nog aan alles dat al zo bekend is? Zijn het niet juist je privéfoto's, het laatste dat je nog voor jezelf kon houden, die er écht toe doen? Al voor ik het boek had opengeslagen, bekroop me de nieuwsgierigheid welke foto's Ringo zo dierbaar waren dat hij ze besloot zelf met de wereld te delen. Of was het boek uiteindelijk écht alleen bedoeld om zoveel mogelijk geld op te halen voor de Lotus Foundation die zich inzet voor verschillende maatschappelijke doelen op het gebied van mensen- en dierenrechten? Ook een goede reden om een boek uit te brengen natuurlijk.

Last man standing?
Er is trouwens wel een kleine parallel tussen Lifted en het meer prestigieuze The Lyrics van Paul McCartney. Zo kijkt Ringo in het voorwoord ook dankbaar terug op het bijzondere leven dat hem ten deel viel. Van een ziekelijk joch uit een achterstandswijk in een uithoek van Engeland, tot de drummer van de grootste band op aarde. Hij is zijn moeder en stiefvader dankbaar. Net als de verpleegster die hem verzorgde, tijdens één van zijn langdurige ziekteperiodes. En hij vindt het bijzonder, zo schrijft hij, dat hij zelfs na die 'big break' met The Beatles een lang, betekenisvol en muzikaal leven kon blijven lijden.. Het is natuurlijk ook wel mooi, hoe Ringo zich na het uiteenvallen van The Beatles, zijn eerste huwelijk, een wisselvallige carrière én een stevige alcoholverslaving opnieuw uitvond. Ik mag en wil eigenlijk niet speculeren, maar misschien is hij uiteindelijk wel the last man standing, against all odds.

Eclectische verzameling
Lifted geeft trouwens op twee manieren een bijzonder tijdbeeld. Niet alleen van de sixties, door het opgenomen fotomateriaal, maar ook over de huidige twenties. In de vormgeving zijn de foto's regelmatig geplaatst in een social media-look. Bijvoorbeeld alsof ze bekeken worden op Instagram of Twitter. Waarschijnlijk zoals Ringo ze nu ook meestal ziet, speels voorzien van de bijbehorende logo's en emoticons. Hoe kijken we over pak 'm beet twintig jaar naar zo'n boek? Waarschijnlijk denkend: "Oh ja, dat was toen." Maar brengt het boek echt nieuwe foto's? Het antwoord is kort: nee. Het is vooral een eclectische verzameling Beatlesfoto's, rijp en groen, zonder een echte lijn, maar altijd voorzien van Ringo's persoonlijke commentaar. Dat blijft ook vaak hangen in de algemeenheden die we kennen. 

Attitudes
Toch las ik her en der nog wel een paar kleine bespiegelingen. Bijvoorbeeld wat Ringo zei over het eerste bezoek van The Beatles aan New York. Waarom het allemaal zo goed werkte daar, in het contact met de journalisten (denk aan die gevatte taferelen tijdens de persconferenties). Dat had er volgens Ringo vooral mee te maken dat de Liverpoolse en New Yorkse attitudes zo goed op elkaar aansloten. Hij vond New Yorkers op Liverpudlians lijken. "No one ever shouted back at us before," zeiden journalisten tegen The Beatles. Blijkbaar was er een klik, de directheid, de humor, een gelijke golflengte. Dat vond ik wel een mooi inzicht.

Off day
Verder is Lifted vooral een lichtvoetige trip down memory lane, waarin veel mensen uit dat grote Beatlesverhaal de revue passeren. Bijvoorbeeld Mal Evans, Neil Aspinall en Brian Epstein uit de inner circle, maar ook passanten als Little Richard, Richard Lester en Murray The K. En werkelijk iedereen krijgt een aardig woordje van Ringo. Het is allemaal verre van spannend, maar wel typisch Ringo. Lifted doet je vooral beseffen dat de eenvoudige, zachtaardige drummer de man was van wie iedereen in dat hele Beatlescircus hield. Juist doordat iedereen zich door hem gezien voelde. Dat maakt Lifted een grappige aanwinst voor je verzameling, maar vooral een boek dat je door moet bladeren op een off day, als je met je verkeerde been uit bed bent gestapt en je pet scheef staat. Met een beetje peace and love van Ringo ben je er zo weer bovenop. Lifted, verhip!

Lifted is exclusief verkrijgbaar via Juliens'Auctions, maar zowel de goedkope editie ($ 59) als de exclusieve gesigneerde ($ 495) is inmiddels uitverkocht. 

Hoe Another Girl door Paul McCartney in een Tunesische badkamer het levenslicht zag

Inspiratie komt vaak op de meest bijzondere plekken. Bij Paul McCartney was dat begin februari 1965 in een badkamer in Tunesië. Genietend van de goede akoestiek schreef hij er het nummer Another Girl, dat we later dat jaar terug zouden vinden op het album Help! En in de gelijknamige film die The Beatles zouden gaan nemen. Maar wat deed McCartney in een Tunesische badkamer en wat gebeurde er verder die periode in de levens van de Fab Four?

Bijkomen van een reeks kerstshows
In de laatste week van januari 1965 en de eerste twee weken van februari hielden The Beatles een soort verlate kerstvakantie. Die was er rond de kerstdagen en jaarwisseling bij ingeschoten vanwege contractuele verplichtingen. Brian Epstein had zijn jongens van 24 december tot en met 16 januari laten vastleggen voor een reeks kertshows in het Londense Hammersmith Odeon Theatre. Onder de noemer Another Beatles Christmas Show trad de band tweemaal op één avond op, in een lange reeks van data. Na een aantal gastoptredens van comedians en andere acts, sloten The Beatles deze avonden af met een set van 11 nummers. Zelf verschenen ze eerder die avond ook in twee humoristische acts. Hoe zou dat gevoeld hebben, avond aan avond, een maand lang? Ik kan me voorstellen dat een mens daarna een keer aan vakantie toe is of tenmninste andere plannen maakt.

Uit het programmaboekje van de kerstshow

John ging skiën, Ringo ging trouwen
Zo vlogen John en Cynthia Lennon samen met George Martin en zijn aanstaande vrouw Judy naar het Zwitserse St. Moritz voor een skivakantie. Die verliep trouwens niet helemaal zonder kleerscheuren. Ringo Starr had hele andere zaken aan zijn hoofd. Zijn 18-jarige vriendin Maureen Cox, met wie hij al enkele jaren omging, bleek zwanger. En als een echte Northern Boy wilde Ringo zijn plicht vervullen door met haar te trouwen. De bruiloft werd razendsnel gearrangeerd door Brian Epstein. Waarschijnlijk ook met het oog op verdere verplichtingen die maand. In de vroege ochtend van 11 februari 1965 bezegelden Ritch en Mo, zoals Ringo en Maureen in de inner circle genoemd werden, hun huwelijk in het Londense Caxton Hall Register Office. John en Cynthia stonden met bruinverbrande gezichten op de huwelijksfoto. Naast een breed lachende George Harrison, die op de fiets arriveerde.

Paul was lost in translation
In de Tunesische badplaats Hammamet probeerde Paul McCartney die middag te verstaan wat een Tunesische telefoonoperator hem door wilde geven. Brian Epstein had hem die dag een telegram gestuurd met de tekst: RICH WED EARLY THIS MORNING. Maar Paul kon het slechte Engelse accent van de Tunesiër niet verstaan en zal waarschijnlijk zijn schouders hebben opgehaald. Toen hij later de krantenkoppen zag, begreep hij balend dat hij de plotselinge bruiloft van Ringo en Maureen gemist had. Samen met zijn verloofde Jane Asher was Paul op 4 februari naar Tunesië gevlogen, voor een tiendaagse vakantie in de Noord-Afrikaanse zon.

Russische delegatie
Het stel mocht kostenloos verblijven in een villa van de Britse ambassade. Het luxe huis lag op een onopvallende plek in de plaats Hammamet en was goed beveiligd. De villa was daarmee een ideale uitvalsbasis voor Paul en Jane om de kust ten zuiden van Tunis te ontdekken. Anoniem voor de pers. Toch pakte het verblijf wat minder prettig uit dan Paul en Jane verwacht hadden. In zijn biografie Many Years From Now vertelde Paul aan schrijver Barry Miles dat de officiële ontvangsten in de ambassade-villa tijdens hun verblijf gewoon doorgingen. Zat hij net met een kop thee op de bank, kwam er een Russische delegatie binnen voor een rondleiding. "This is one of our cultural guests," klonk het vervolgens, terwijl Paul netjes ging opzitten en antwoordde met een obligaat "Oh hello, how are you?"

Amfitheater
Bijzonder was de villa wel. Op het terrein bevond zich een klein amfitheater, waar één van de weinige foto's van Paul en Jane tijdens hun vakantie werden gemaakt. Ik besloot via Google Maps eens te kijken of ik het theater in Hammamet nog kon traceren en stuitte op onderstaande foto van een klein amfitheater dat inderdaad in het oude gedeelte van de kustplaats ligt. In vervallen toestand. Zou dat de plek zijn waar Paul en Jane in februari 1965 werden gefotografeerd? Hoe dan ook, het was de luxe badkamer met verzonken bad, waar Paul tussen de officiële bezoekjes van delegaties de rust en inspiratie vond om nog een nummer te schrijven. Dat werd Another Girl.

Tunesische compositie
Op 14 februari vlogen Paul en Jane terug naar Londen. Ook Ringo en Maureen waren weer 'in town' na hun driedaagse huwelijksreis in Hove (Sussex), waar het stel mocht verblijven in de villa van David Jacobs. Een zakelijke relatie van Brian Epstein, die zich in juridische zin met het groeiende Beatlesimperium bezighield. Veel tijd om de koffers uit te pakken was er niet. Een dag later werden The Fab Four in Studio 2 aan Abbey Road verwacht. Voor de start van de opnames van hun volgende album Help! Daar kon Paul direct zijn nieuwe Tunesische compositie laten horen. George Martin hinkte ondertussen wat ongemakkelijk rond in de studio. Gebroken voet bij het skiën.

Back in town: wat bracht de zomer ons aan Beatlesnieuws?

Lieve lezers, hoe is het met jullie? De zomer zit er op. We zijn of gaan allemaal weer zo'n beetje aan de slag. Voor velen zal het een ander soort zomer zijn geweest. Toch hoop ik dat jullie wat uit hebben kunnen rusten en ontspannen. Bleven jullie thuis of zat er nog een reisje in? Kwamen jullie nog op Beatles-gerelateerde plekken? Ik ben benieuwd. In ieder geval ben ik terug met mijn blog en hoop ik jullie weer wekelijks van een Beatlesverhaal te kunnen voorzien. Wanneer we terugkijken op afgelopen zomer heeft de nieuwscaroussel van The Beatles niet stilgestaan. Daarom leek het me een goed idee om het nieuwe seizoen te beginnen met een terugblik.

Ringo werd 80
Ringo Starr was op 7 juli 2020 de eerste Beatle die de indrukwekkende leeftijd van 80 jaar aantikte. We weten dat hij, net als Paul, niet het eeuwige leven heeft, maar wat ziet hij er de laatste decennia weer ontzettend goed en gezond uit. In zijn hoofd voelt hij zich nog 24, zo vertelde hij de pers. 80 worden viel hem wel zwaarder dan het vieren van zijn 70ste, voegde hij daar aan toe. Vanwege de coronacrisis zat een groots verjaardagsfeest er niet in, dus gaf Ringo een interview aan Rolling Stone Magazine en kondigde hij zijn virtuele verjaardagsparty aan. Zelf had ik verwacht dat het een online live-event zou worden, maar toen ik het (vanwege tijdverschil) de volgende dag terugkeek, bleek alles vooraf opgenomen. Een beetje flauw en teleurstellend was het wel. Wel vond ik het goed dat Ringo aandacht vroeg voor een aantal goede doelen. Ook was het grappig zijn achterkleinkind te zien, met een korte boodschap voor Grandude. Het programma van een uur zou terug te zien zijn op Ringo's eigen website, maar inmiddels functioneert die video niet meer. Clipjes vind je nog wel YouTube. Al met al kunnen we stellen dat het "a long way was" voor het jochie uit de Dingle. Sjonge.

Ringo tijdens zijn Big Birthday Party

Paul McCartney kwam met de Flaming Pie Archive Collection-reissue

Ook belangwekkend nieuws was het verschijnen van de Paul McCartney Archive Collection-uitgave van het album Flaming Pie, oorspronkelijk uit mei 1997. Het Archive-project van McCartney ging van start in 2010, met het verschijnen van een luxe box van het album Band On The Run. Inmiddels staat na tien jaar de teller op 13 heruitgaven van zijn albums, die in verschillende varianten vergezeld worden van allerlei bonusmateriaal, waaronder een luxe boek. Zelf kocht ik de box niet (jullie wel?), maar luisterde ik afgelopen zomer weer eens wat vaker naar dat fijne McCartney-album. Dat was evengoed genieten. De reissue van het over het algemeen zeer geliefde Flaming Pie-album wordt ongetwijfeld binnenkort besproken door de heren van Fab4Cast. Stay tuned!

Geen Glastonbury, wel in de British GQ

Eigenlijk zou Paul deze zomer de headliner zijn van het 60ste Glastonbury Festival. Maar net als zijn Europese Tour (waaronder Nijmegen) ging ook dat feestje natuurlijk niet door. In plaats daarvan sprak hij uitgebreid met British GQ, een classy magazine waarin hij al vaker verscheen. McCartney kwam het familielandgoed bij Peasmarsh niet af en liet zijn dochter Mary een prachtige serie foto's schieten. Regelmatig zien we Macca op allerlei paparazzi-foto's in vrije tijdskleding door The Hamptons sloffen. Extra fijn was het daarom om hem in Good Old England, strak gestyled weer eens mooi gefotografeerd te zien worden. Ook deze man loopt al tegen de 80. Je geeft het hem niet.

En...

Verder overleed de Britse fotografe Fiona Adams, die de legendarische spring-foto van The Beatles maakte, waaraan Piet Schreuders een indrukwekkend artikel in Furore #24 besteedde. Die Beatles-special is nog steeds te bestellen. Vanuit Hamburg werd met het online event Stream & Shout gevierd dat The Beatles er 60 jaar geleden voor het eerst neerstreken. Ook bereikte me het nieuws dat Norman Pilcher in september zijn memoires publiceert. Daarnaast maakte de University of Liverpool bekend dat haar nieuwste auditorium, dat voor 22 miljoen pond ontwikkeld wordt, de naam "The Yoko Ono Lennon Centre" zal krijgen. Het gebouw moet eind dit jaar op de campus verrijzen. "Thank you to the University and to the people of Liverpool for this wonderful honour," was de officiële verklaring die door de erven Lennon gegeven werd. In hoeverre Yoko het zich nog bewust is, weten we niet. Naar verluidt gaat haar gezondheid hard achteruit. Hopelijk haalt ze Johns 80ste geboortedag nog, die in oktober gemarkeerd wordt door de compilatieset "Gimme Some Truth" en de ongetwijfeld prachtige hardcover-uitgave "John & Yoko: The Plastic Ono Band". Het boek is vast en zeker ook de via de lokale boekhandel te bestellen. Kijk, daar kan ík me nu op verheugen. Zijn we weer helemaal bij zo? Of ben ik nog iets vergeten? Graag tot volgende week!

Preview van het nieuwe Lennon/Ono-boek, met nieuw fotomateriaal uit
het archief van Klaus Voormann

Angel in Disguise: hoe Paul McCartney en Ringo Starr op afstand samen een nog onuitgebracht nummer schreven

In deze coronaweken zie ik dat muzikanten volop online samenwerken aan muzikale projecten. Er flitsen heel wat creatieve filmpjes voorbij, waarop ieder vanuit zijn eigen huiskamer bijdraagt aan het samen spelen van een nummer. Wie had zoiets een paar maanden geleden kunnen bedenken?

George Harrison en Julian Lennon

Natuurlijk is het 'op afstand' muzikaal samenwerken ook weer niet nieuw. Zeker niet in Beatlesland. Zo namen Paul McCartney en Stevie Wonder begin jaren '80 hun Ebony and Ivory-video vanuit Engeland en de Verenigde Staten op. Een handige video-editor zorgde ervoor dat Paul en Stevie toch aan één piano zaten te zingen. In die tijd vergde dat meer technische inventiviteit dan tegenwoordig. 

Meespelen op elkaars demo's of platen kwam ook al regelmatig voor in het pre-internettijdperk. Je kon immers tapes heen en weer sturen. In 1991 stuurde Julian een brief met tape naar George Harrison, met het verzoek of George een gitaarsolo wilde inspelen op het nummer Saltwater. George nam een aantal passages op en stuurde de tape terug. Uiteindelijk horen we hem niet op de single spelen, maar nam Julian wel onderdelen uit Georges solo over. Ook alweer een staaltje lange afstands-muziekmaken tussen 'leden' van de grote Beatlesfamilie. Zo zijn er nog wel wat meer voorbeelden te noemen. [video]

De eerste en enige McCartney-Starr compositie?

Twee weken geleden verscheen het bericht dat er een cassette op is gedoken, met een demo van Paul McCartney, bedoeld voor Ringo Starr. De opname stamt waarschijnlijk uit 1991 en was bedoeld voor Ringo's album Time Takes Time, dat destijds in de maak was. Pauls pakketje ging per post naar Ringo, die het nummer aanvankelijk wel zag zitten. Tenminste, dat concludeer ik maar, want Ringo besloot zelf een extra couplet aan Angel in Disguise toe te voegen en het nummer officieel op te nemen. Dat deed hij op 9 september 1991 in de Conway Studios in Los Angeles. Wat was het grappig om te lezen dat Peter Asher (de broer van Jane) het nummer voor Ringo produceerde. Opmerkelijk genoeg haalde deze eerste en enige McCartney-Starr compositie uiteindelijk het album niet, maar werd de voorkeur gegeven aan het nummer What Goes Around, geschreven door Rick Suchow. In een Engelstalige Beatlesblog las ik dat Ringo destijds in het blad Beatlefan (1992) nuchter uitlegde waarom hij niet automatisch voor een McCartney-Starr compositie koos: 

 You see, they expected that because it's McCartney and Starr, anyone in their right mind would put that on. It just didn't fit the space we needed on the album... this is my best shot, in my opinion, of my album.

De demo van Paul voor Ringo

Geschikte kandidaat

Daarmee gaf Ringo de voorkeur aan een wat meer mainstream popnummer, dan het rap-achtige riedeltje dat Paul voor hem componeerde. Nadat Ringo had besloten Angel in Disguise niet te gebruiken, kwam de tape in het bezit van Tony Prince, die als DJ voor Radio Luxembourg werkte. Via Alan Crowder van Pauls productiemaatschappij MPL kreeg Prince in mei 1992 de vraag op zoek te gaan naar een geschikte kandidaat die Angel in Disguise alsnog kon opnemen. Op de cassette bleek overigens, naast Ringo's uitgebreidere versie van de track, ook nog een demo van Everyone Wins te staan, een nummer dat Starr wél zelf uitbracht. 

Handgeschreven arrangement

In het pakket zat ook een eenvoudig handgeschreven arrangement. Dat laatste detail vond ik interessant. Volgens mij beweerde McCartney altijd dat hij niet of nauwelijks noten kon lezen of schrijven. Of dat helemaal waar is, weten we niet. Paul kreeg als kind wel pianolessen. Ook zal hij vaak hebben meegekeken met arrangeurs als George Martin en Carl Davis. Laatstgenoemde hielp hem in 1991 bij het schrijven en arrangeren van het Liverpool Oratorio. Paul is er muzikaal en slim genoeg voor om er iets van te hebben geleerd, lijkt me. Bij nadere bestudering van het arrangement, denk ik echter dat we hier niet Pauls handschrift zien. Waarschijnlijk is het arrangement pas in opdracht gemaakt op het moment dat de tape aan Prince aangeboden werd. 

Naar de veiling

Of de Britse DJ destijds een serieuze poging deed de McCartney-Starr compositie uit te venten, weten we niet. In ieder geval hield hij de cassette en bijbehorende documenten voor zijn eigen collectie. Nu vindt het pakketje zijn weg naar de veiling en daarmee naar de pers. Wie weet vond de inmiddels 76-jarige Prince dat het tijd was zijn archief op te ruimen of te gelde te maken. Het is trouwens niet de eerste keer dat Prince items uit zijn collectie laat veilen. Al eerder deed hij afstand van een (later) door Paul McCartney gesigneerde promotional copy van de single van Love Me Do, die destijds naar Radio Luxembourg was gestuurd. De DJ is een goede bekende van Paul. Zo was hij tien jaar lang betrokken bij McCartneys themaweken rond Buddy Holly.

McCartney en Prince

Te lastig voor Ringo?

Onlangs verscheen er een kort filmpje op YouTube, waarin de te veilen documenten getoond worden. Toch leuk. We zien de tape in het cassettedeck geschoven worden en horen een kort fragment van de McCartney-demo. Paul zingt, begeleidt zichzelf op toetsen en laat een drummachine meelopen. Wat opvalt is dat de drukke melodie niet eenvoudig te reproduceren is. Er zitten veel wendingen in en hij lijkt in geen enkel opzicht op de eenvoudigere melodieën die Ringo doorgaans zingt. Lennon en McCartney schreven met With A Little Help From My Friends in 1967 bewust een compacte en eenvoudige melodie, die zich in het bereik van vijf tonen bevond en die Ringo zonder al te veel gedoe kon inzingen. Angel in Disguise zou, op basis van deze versie, wel eens te lastig kunnen zijn geweest voor Ringo. Kijk en luister maar eens mee: [video]

Hoe zou Angel in Disguise ook geklonken kunnen hebben?

Ook verscheen er een nieuwe video op YouTube, waarop iemand in Argentinië met behulp van de bladmuziek het nummer op een McCartney-achtige manier probeert te zingen en spelen. Zouden Paul en Ringo hun Angel in Disguise uiteindelijk zo bedoeld hebben? Wanneer ik door de licht onzuivere zang heen luister, komt in [video] een McCartney-esque deuntje naar voren. Wat vinden jullie?

Het goede doel

De demo en bijbehorende documenten werden, net als een groot aantal andere items uit Princes archief, eerder deze week via Omega Auctions geveild. Het startbod was 5000 pond, de verwachte opbrengst tussen de 10.000 en 20.000 pond. Uiteindelijk bracht de tape 8000 pond op, las ik op Hemelvaartsdag. Ik begreep dat Prince zijn collectie al eerder veilde om zijn huidige online radiostation te kunnen blijven bekostigen. Een kwart van de opbrengst van Angel in Disguise is straks bestemd voor de National Health Service, ten behoeve van de bestrijding van COVID-19. Komt er toch nog iets goeds uit die McCartney-Starr-samenwerking. Als de koper zijn pas verworven demo dan ook nog met de wereld deelt, zijn we helemaal tevreden.

Sentimental Journey 50 jaar: hoe Ringo andere pop-crooners pretentieloos de weg wees

Dit weekend is het vijftig jaar geleden dat Ringo Starr zijn eerste soloalbum uitbracht. Met Sentimental Journey probeerde Ringo zich te herpakken na het uiteenvallen van The Beatles. Al wist de buitenwereld nog van niets, binnen de band was het de laatste maanden van 1969 wel duidelijk dat het zo goed als voorbij was. Abbey Road was verschenen, Let It Be bevond zich in de (slepende) afrondende fase en John Lennon was in september '69 al zijn eigen weg gegaan.

Rond de piano in de kroeg

Voor Ringo was het even zoeken hoe hij zijn reis zou vervolgen. Na wat gesprekken met zijn familie in Liverpool, besloot Ringo een album op te nemen met de liedjes waar zijn moeder Elsie zo van hield. Nostalgische nummers uit de periode 1920-1950, die ongetwijfeld in huize Starkey (Graves) uit de boxen hadden geschald, of die rond de piano in de kroeg (zie de albumcover) om de hoek waren gezongen. Als je even niet meer weet wat je moet, dan kun je maar het beste terug gaan naar je roots, moet Ringo gedacht hebben. Zit wat in.

Goede samenwerkingspartners

Voor zijn album, dat toepasselijk Sentimental Journey zou gaan heten, liet Ringo zijn familieleden meedenken over het repertoire dat hij zou opnemen. Daarmee meldde Ringo zich in het najaar van 1969 bij George Martin, met de vraag of deze hem wilde helpen het album te arrangeren en produceren. Ondanks zijn talent als drummer was Ringo, meer dan de overige Beatles, sterker afhankelijk van goede samenwerkingspartners om tot een album te komen. Het werd, eerst in de jaren '70 en later met zijn All Starr Band, Ringo's manier om z'n muziekcarrière voort te kunnen zetten. 

Cole Porter, Klaus Voormann en Maurice Gibb

Sentimental Journey zou een afwisselende plaat worden, waarbij voor elk nummer een andere arrangeur gevraagd werd. Dat was het plan. Het waren niet de minste namen die een arrangement leverden. Zo wist Ringo Quincy Jones en Count Basie te strikken, aangevuld met voor de hand liggende samenwerkingspartners als George Martin en Paul McCartney. Andere opvallende namen van arrangeurs waren Maurice Gibb en Klaus Voormann. De over het algemeen smaakvolle arrangementen, neem het fijne Night and Day (Cole Porter) door de Cubaan Arturo "Chico" O'Farrill, compenseerden de ietwat wiebelige vocalen van Ringo. Al met al een prima insteek om toch tot een aangenaam album te komen. Als je je eigen zwakke punten kent, dan moet je goede mensen om je heen verzamelen. 

De plaat werd overal en nergens opgenomen

Het moet best een project geweest zijn, met al die arrangeurs en musici. Ik lees dan ook dat de plaat overal en nergens is opgenomen: in de EMI Studio aan Abbey Road, de Trident Studio's, Wessex Sound Studio's, Olympic Sound Studio's, De Lane Lea Studio's, Morgan Studio's en zelfs in de A&M Studio's in Los Angeles. Tussen 27 oktober en 26 december 1969 en, na het kerstreces, tussen 14 januari en 6 maart 1970 waren het vermoedelijk steeds sessies die zich steeds op één nummer concentreerden, op een plek die vooraf voor een dag of twee geboekt kon worden. Ondanks die versnippering, klinkt het album best coherent. [video: een wat nerveuze Ringo, in gesprek met David Frost]

Nergens pretentieus

Opmerkelijk vind ik het dat Ringo op Sentimental Journey niet zelf de drumstokken ter hand neemt. Alle nummers worden gespeeld door het George Martin Orchestra. Ringo is slechts de zanger. Ik hoor dat zijn vocalen op veel nummers dubbel ingezongen zijn, om ze wat meer body te geven. Of zou hier weer de techniek van artificial double tracking gebruikt zijn? In ieder geval horen we een zanger die haast luchthartig de liedjes uit zijn jeugd (en die van zijn moeder) met de luisteraar deelt. Nergens probeert Ringo pretentieus te zijn, laat staan de originele versies van de nummers te overtreffen. Dat maakt de plaat sympathiek, maar uiteraard niet per se goed. Ringo kreeg overigens bijval van George Harrison, die Sentimental Journey "a great album" en "really nice" noemde. John Lennon vertelde Rolling Stone in december 1970 dat hij zich schaamde voor Ringo's "schmaltzy effort", zo las ik in de recente publicatie "Solid State" van Kenneth Womack.

Ringo wilde verrassen

Toch zou Ringo's album op een bepaalde manier vernieuwend zijn. Als artiest uit de wereld van de pop (rock) waagde hij zich als één van de eersten (misschien wel de eerste) aan het inzingen van een plaat met liedjes uit The Great American Songbook. Vele artiesten zouden hem daarin volgen. Van Robbie Williams tot Rod Stewart en van Linda Ronstadt tot Paul McCartney (Kisses On The Bottom, 2012). Zelf wilde Ringo vooral verrassen, las ik deze week in het interessante boek "You Never Give Me Your Money". Met een album met standards, zijn Beaucoups of Blues-plaat (september 1970) en een langspeler met experimentele muziek. Dat laatste album kwam er nooit.

Hoe de paden van Jimi Hendrix en The Beatles elkaar regelmatig kruisten

Toen Jimi Hendrix in september '66 in Londen arriveerde, leek zijn timing perfect. De Britse hoofdstad kookte van de creativiteit en de jonge Amerikaanse gitarist kon er op meer belangstelling dan in New York rekenen. Met zijn grensverleggende gitaarspel en eigenzinnige gebruik van effecten creëerde Hendrix een compleet nieuw geluid. Het kon niet uitblijven dat de gitaarvirtuoos en de leden van The Beatles elkaar zouden ontmoeten. Hun paden zouden elkaar regelmatig kruisen. Hendrix en The Beatles: hoe zat dat met die twee grootheden?

Jimi speelde voor hooggeëerd publiek

Half november trad de Jimi Hendrix Experience op in de befaamde Bag O'Nails-club in het Londense Soho. Jimi had eind oktober net Hey Joe opgenomen, de plaat die hem legendarisch zou maken. Onder bovengemiddelde belangstelling van John Lennon, Paul McCartney, Eric Clapton, Jeff Beck, Pete Townshend, Brian Jones, Mick Jagger en Kevin Ayers (Soft Machine) speelde Hendrix zijn set op die bewuste novemberavond in 1966. Volgens de overlevering stond het publiek perplex van het nieuwe, grote geluid dat Hendrix en consorten voortbrachten. Het bewuste optreden betekende de grote doorbraak voor Jimi en toen de single Hey Joe/Stone Free een maand later uitkwam, was zijn kostje gekocht.

Jimi Hendrix poseerde voor de lens van Linda Eastman

Een tweede ontmoeting

Ondertussen maakten The Beatles zich op voor nieuwe opnamesessies in de EMI Studio's aan Abbey Road. Terwijl het voor hen roerige jaar tot een eind kwam, maakten The Fab Four een begin met Strawberry Fields Forever, Penny Lane en When I'm Sixty Four. Nummers die een opmaat vormden naar Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band, al kwamen (zoals bekend) de eerste twee niet op de plaat terecht. Terwijl de Pepper-sessies op stoom kwamen, zagen The Beatles in januari 1967 Hendrix opnieuw live optreden, had Hey Joe al op nummer 6 in de Britse charts gestaan en raakte men niet uitgesproken over het nieuwe gitaarfenomeen uit Amerika, dat zich inmiddels in Londen gevestigd had.

Londen, 29 januari 1967, Savile Theater. Jimi Hendrix wordt vanaf het balkon bewonderd door The Beatles, die hem zien openen voor The Who.

Jimi maakte een zootje van de flat van Ringo Starr

In ieder geval was er al sprake van persoonlijk contact tussen Ringo en Jimi. Hendrix had namelijk zijn intrek genomen in het appartement aan 34, Montagu Square. Het was de plek waar Ringo in 1965 kort gewoond had, voor hij zijn verdiende kapitalen op aanraden van Brian Epstein investeerde in een villa buiten Londen. Ringo hield de flat aan en verhuurde hem aan diverse kennissen uit de Londense muziekscène. In december streken Jimi met vriendin Kathy Etchingham en manager Chandler met vriendin Lotta Null in 'huize Starr' neer. Het appartement, dat bestond uit een souterrain en een woongedeelte op de begane grond, was de plek waar Jimi Hendrix The Wind Cries Mary schreef. De huur? 30 pond per maand. Omdat Jimi er, onder invloed van LSD een behoorlijke bende van maakte, vroeg Ringo zijn huurders om een ander onderkomen te zoeken.

Jimi Hendrix in de flat van Ringo Starr

Een liveversie van het kersverse Sgt. Pepper

Terwijl The Beatles aan Pepper werkte, nam The Jimi Hendrix Experience het album Are You Experienced op. De plaat verscheen acht weken eerder dan het kunststukje van The Beatles. Toen Beatlesmanager Brian Epstein Hendrix en zijn band op 4 juni in het Saville Theater boekte, waren Paul, Jane, George, Pattie en Cynthia getuigen van deze bijzondere gebeurtenis. Vier dagen na het verschijnen van hun plaat, speelde Jimi Hendrix het openingsnummer Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band live. Een onverwachte stunt van Hendrix. Paul McCartney is er nog steeds van onder de indruk. Hij vertelt het verhaal tot op de dag van vandaag in interviews en tijdens concerten, hoewel we nu weten dat het album in Engeland al eind mei beschikbaar was en Hendrix in theorie iets meer luister- en repetitietijd kan hebben gehad (met dank aan detective Wibo Dijksma voor deze informatie!) Hoe dan ook, in het boek Many Years From Now, dat McCartney met Barry Miles maakte, verhaalt hij:

It's still obviously a shining memory for me, because I admired him so much anyway, he was so accomplished. To think that that album had meant so much to him as to actually do it by the Sunday night, three days after the release. [...] It's a pretty major compliment in anyone's book. I put that down as one of the great honours of my career.

 Van dat bewuste optreden in juni 1967 is, prachtig genoeg, een [opname] bewaard gebleven:

Was Paul McCartney geïnspireerd door Jimi Hendrix?

Zou het een bedankje van Hendrix aan The Fab Four zijn geweest? In A Day In The Life zat namelijk een stevige hint naar Hey Joe. Bewust of onbewust zette Paul McCartney de vier akkoorden uit Hendrix' hit achter elkaar voor het aaaaaaahhhhh-gedeelte, dat kort voor het uptempo gezongen I read the news today oh boy aan bod komt. Een opvallende muzikale parallel tussen de twee nummers. De Amerikaan Scott Freiman, die inmiddels enige bekendheid geniet met zijn Deconstructing The Beatles-lezingen legt het (toevallige?) verband tussen de twee nummers in dit [filmpje] uit:

The White Album en Electric Ladyland

Ook tussen hun volgende albums zijn parallellen te zien. Toen Jimi Hendrix in oktober '68 zijn dubbelalbum Electric Ladyland uitbracht, volgden The Beatles een maand later met hun eigen dubbelaar, De Witte. Hendrix was zijn manager Chas Chandler kwijtgeraakt. De man stapte gefrustreerd op tijdens langdurige en ongestructureerde opnamesessies. Hendrix had de tijd genomen in de studio, net als The Fab Four. The Beatles waren op hun beurt manager Brian Epstein verloren en namen ook, en opnieuw, maanden de tijd om aan een nieuwe plaat te werken. Beide releases bevatten een uiteenlopende mix van nummers, waarin totale artistieke vrijheid doorklinkt. Lennons Revolution (I) kan thematisch gelinkt worden aan Hendrix' House Burning Down. In beide songs klinkt de politieke onrust van 1968 door.

Hendrix nodigde McCartney per telegram uit

Op 21 oktober 1969 stuurde Jimi Hendrix een telegram naar Apple Records, waarin hij Paul McCartney vroeg om aan te sluiten bij een opnamesessie, waarbij Hendrix zelf, Miles Davis en jazz-drummer Tony Williams aan deel zouden nemen. De tekst van de telegram luidde:

We are recording and LP together this weekend in NewYork. How about coming in to play bass stop call Alvan Douglas 212-5812212. Peace Jimi Hendrix Miles Davis Tony Williams.

Het is niet duidelijk of McCartney ooit op de hoogte is gesteld van de uitnodiging. Zaakwaarnemer Peter Brown antwoordde Hendrix dat McCartney op vakantie was en zeker nog twee weken weg zou blijven. Die vlieger ging dus niet op. Was dit de psychedelische, experimentele jazz-plaat van de eeuw geworden? We zullen het nooit weten. 

De telegram voor McCartney

Voor de deur in Liverpool

De grappigste link tussen Jimi Hendrix en The Beatles is trouwens het verhaal dat Pauls stiefzus Ruth McCartney ooit vertelde. Zij woonde met haar moeder, die met weduwnaar Jim (Pauls vader) trouwde eind jaren '60 nog in Liverpool. Op een dag stond Jimi Hendrix voor de deur. Paul had 'm het adres van zijn ouderlijk huis gegeven, voor het geval Jimi eens in Liverpool was en iets nodig had. Dat zou in april 1967 kunnen zijn geweest. Ik vond terug dat Hendrix op 9 april in The Empire in Liverpool optrad. Ruth herinnerde zich in ieder geval het verzoek van Hendrix aan de voordeur nog goed: of hij zijn onderbroeken even mocht komen wassen.

Ringo onder de rook van Assen en: op naar Hamburg!

Tegen de tijd dat jullie deze blog lezen, ben ik (bijna) onderweg. Op een bijzondere missie. Toch wel ja. Dit weekend breng ik een bezoek aan Hamburg. Een stad die natuurlijk sterk verbonden is met The Beatles. De aanleiding om juist nu naar de Noord-Duitse stad te gaan, is best een aardige. Ringo Starr is er zondag namelijk ook. Niet dat we afgesproken hebben, maar hij geeft er een concert. Met welke gevoelens zal hij, op de plek die hem mede muzikaal gevormd heeft, het podium beklimmen?

Aantrekkelijk alternatief

Een paar maanden geleden kondigde Ringo aan dat hij met zijn (volgens mij) eeuwig durende All Starr-tournee ook Europa weer eens aan zou doen. Daarbij werd ook duidelijk dat hij één van de acts van het bluesfestival in Grolloo zou worden. Een ex-Beatle die even komt optreden onder de rook van Assen. Het klinkt bijna onwaarschijnlijk, maar het is toch echt zo. Even kriebelde het. Ik hoefde maar in de auto te stappen, een stukje te rijden en kon ook deze Beatle gewoon nog eens in het echt zien. Maar ja, ik ben geen uitgesproken bluesfan, ik ben niet zo gek op drukbezochte festivals en.... ik vermoedde dat Ringo een kortere, aangepaste festival-set zou spelen. Van veel mensen kan ik me goed voorstellen dat ze gaan. Zijn jullie geweest gisteravond? Hoe was het? Toen er voor mij een heel aantrekkelijk alternatief opdook, was ik verkocht om Ringo's concert op een andere plek te bezoeken.

1961: Ringo en George in Hamburg.
Nog niet in dezelfde band, maar al wel grote vrienden.

Een korte trip in goed gezelschap

Ringo doet namelijk dit weekend ook Hamburg aan. Verder reizen, maar wel een plek waar een behoorlijk stuk Beatlesgeschiedenis valt te ontdekken. Zeker voor mij, want ik ben er nog nooit geweest. Samen met de heren van de Fab4Cast werd een plannetje gesmeed om juist daar het concert van Ringo te bezoeken en er een sightseeing trip van te maken. Want er zijn natuurlijk wel wat plekken te bekijken waar The Beatles in het prille begin van hun carrière woonden en muziek maakten. Best fijn om die plaatsen ook echt eens gezien te hebben, om het verhaal in mijn hoofd verder compleet te maken. Hamburg leek me zodoende een prima locatie om wat schrijfinspiratie op te doen. En dan ook nog eens in goed gezelschap. Dat goede gezelschap heeft ook een missie, maar dat merken jullie nog wel. 

Jan Cees, Wibo en Michiel van de Fab4Cast hebben ook een bijzondere missie in Hamburg.

Hoe vertel je de verhalen?

Het Beatlestoerisme wordt wereldwijd steeds groter. Hoewel Hamburg aanvankelijk niet overdreven koketteerde met zijn Beatlesverleden, valt er tegenwoordig wel wat te beleven. Zo zijn er her en der wel wat gidsen die zich aanbieden om met jou door de stad te lopen en het verhaal van The Beatles in Hamburg te vertellen. Daarbij richt de één zich wat meer op inhoud, de ander wat meer op beleving, zoals dat tegenwoordig heet. In die laatste categorie valt deze innemende dame, die best op een leuke en creatieve manier met groepen op pad gaat. Met verhalen en met haar ukulele:

Zijn er eigenlijk wel echt goede Beatlesreisgidsen voor Hamburg?

Het is een beetje informatief en vooral gezellig, denk ik. Maar wij Beatlesfans zijn veeleisend en ik denk dat we met deze tour toch een beetje te veel boven de materie blijven hangen. We zijn immers van die nerds die alles willen horen en weten. ;-) Dus opperde Wibo van de Fab4Cast dat hij wel een programmaatje in elkaar wilde draaien waarbij we precies 'the essentials' gaan bekijken. Op eigen gelegenheid. Een fijn aanbod, waar ik graag gebruik van maak. De afgelopen tijd heb ik op internet, ter voorbereiding, nog wel naar een goed reisgidsje gezocht. Wat ik vond, leek wat verouderd en niet per se heel aantrekkelijk. Beter kan ik me nog even goed inlezen met het doorwrochte Tune In van Mark Lewisohn. Gelukkig valt de Hamburg-periode in deel 1, dat al verschenen is. 

Piepjonge jongens in Hamburg

De grote liefde tussen Stuart en Astrid

Ik zit er eigenlijk helemaal niet goed in, in die Hamburg-periode van The Beatles. Hoe vaak waren ze er nu precies? Waar speelden ze? Waar woonden ze? Wel weet ik dat deze episode uit hun bandbestaan heel vormend was voor hun muzikaliteit, hun onderlinge band en de bijzondere vriendschap die ze sloten met het Duitse Drietal (Klaus Voormann, Astrid Kirchherr en Jürgen Vollmer). Mensen die een een grote stempel hebben gedrukt op de levens van de vier Beatles. En ook was er natuurlijk de grote liefde die groeide tussen oer-Beatle Stuart Sutcliffe en Astrid Kirchherr. Een even prachtig als tragisch verhaal, waar ik graag nog eens in wil duiken maar dat me bij voorbaat al kippenvel geeft. Dat gebeurde allemaal inmiddels bijna 60 jaar geleden in Hamburg.

Stuart Sutcliffe en Astrid Kirchherr

Even in die nis staan...

Wat ik het liefst wil zien in Hamburg? De clubs waar The Beatles speelden én de plek waar Jürgen Vollmerr de legendarische foto van John Lennon begin jaren '60 maakte. Een foto die Lennon vele jaren later gebruikte voor de hoes van zijn Rock 'n' Roll-album. Dat verscheen in 1975, mijn geboortejaar. Hamburg lag toen al vele jaren achter Lennon. The Beatles ook. Voor mij opent het hoofdstuk Hamburg zich juist dit weekend. Misschien kan ik zelf wel heel even in die nis gaan staan...

Hoe Ticket To Ride The Beatles weer een stap verder in hun creatieve proces bracht

Een paar weken geleden schreef ik over de enige single in de platencollectie van mijn ouders. Op de B-zijde stond Yes It Is. Een toch wat obscuur, maar zeer interessant liedje dat eigenlijk altijd in de schaduw is blijven staan bij de A-zijde van de release waar het deel van uit maakte. Deze week draai ik de single uit 1965 om en luister ik nog eens goed naar Ticket To Ride. Een nummer dat eigenlijk best lastig met andere Beatlesliedjes te vergelijken is. Het nummer lijkt qua stijl en aanpak een enorme stap voorwaarts, wanneer je het vergelijkt met wat The Beatles daarvoor deden.

Het waren productieve dagen in Studio 2

Ticket To Ride was de eerste Beatlessingle van het nieuwe jaar. Het nummer kwam in Engeland uit op 9 april 1965; in Amerika met Pasen. Dat was 10 dagen later. Een maand of twee eerder werd het opgenomen in de EMI-studio's aan Abbey Road. Die studio's werden overigens pas in 1970 omgedoopt tot Abbey Road Studios, na het verschijnen van het laatste, gelijknamige Beatlesalbum dat er opgenomen werd. Op maandag 15 februari 1965 streken The Beatles neer in Studio 2 om te werken aan een nieuw nummer dat voornamelijk door John Lennon geschreven was. De sessie begon 's middags om half drie. Tegen kwart voor zes stond het nummer op de band en hoefde het alleen nog maar afgemixed te worden. 's Avonds werd er nog gewerkt aan Pauls Another Girl en I Need You, dat door George geschreven was. Het waren nog steeds enorm productieve dagen in Studio 2.

Februari 1965, bij de EMI Studio's aan Abbey Road

Het Engelse publiek kreeg op 3 april de primeur
De groep werkte in die periode aan de soundtrack bij hun tweede speelfilm Help! Dagelijks moesten er meters gemaakt worden, want op 23 februari zouden de opnames voor de film starten. Overigens had Help! aanvankelijk de werktitel Eight Arms To Hold You. De band playbackte op zondag 28 maart drie nummers voor het televisieprogramma Thank You Lucky Stars in de Alpha Television Studios in Birmingham. Op 3 april werd de opname uitgezonden en kreeg het Engelse publiek Eight Days A Week, Yes It Is en Ticket To Ride te zien. De laatste twee nummers moeten haast wel een primeur geweest zijn; de single was nog nét niet uit.

Paul, George, Ringo en John bij de repetitie op zondag 28 maart 1965 bij Thank You Lucky Stars

Ringo liet de drums achter de tel hangen
Ticket To Ride was best een interessant nummer, zeker voor die tijd. Na het welluidende gitaarintro dat George Harrison op zijn 12-snarige Rickenbacker speelde, worden we door Ringo Starr meegenomen in een heel bijzonder ritme. Het is geen beat die rechttoe-rechtaan gespeeld wordt, maar een ritme dat met een lome 'feel' haast achter de tel de riff van Harrison volgt. De drums hangen als het ware in het nummer. Onderstaand filmpje legt de samenhang tussen de gitaarrif en het ritme uit. [filmpje]

Eén van de meest inventieve ritmes op een Beatlesnummer
Het drumwerk op Ticket To Ride mag zeker tot de meest inventieve ritmes gerekend worden die Ringo in zijn bestaan als Beatle speelde. Het was overigens Paul McCartney die claimde dat hij Ringo op het idee had gebracht. George Harrison had echter een andere versie van het verhaal. Hij vertelde ooit dat hij geïnspireerd werd door de manier waarop John Lennon het intro ritmisch speelde. Daar verzon hij de bekende gitaarmelodie bij. Dat inspireerde Ringo Starr vervolgens tot de bijzondere drumpartij. Ik moet zeggen dat het aannemelijk klinkt! In dit leuke filmpje is Ringo, jaren later, in gesprek met Dave Stewart (ex-Eurythmics) en analyseert het tweetal het originele ritme van Ticket To Ride. Stewart vertelt dat menig drummer met wie hij speelde moeite had om die trage drum-feel goed te spelen. [filmpje]

Ritmisch gebeurt er van alles in Ticket To Ride
Ritmisch gebeurt er nog meer in dit nummer. Hebben de coupletten en refreins hetzelfde typische, hinkstapsprong-achtige ritme, in de bridge (I don't know why she's riding so high) gaat het ineens verder in dubbel tempo. In de break valt het ritme weer terug en bij het outtro (My baby don't care) komt er tenslotte een swingende tweekwartsmaat bij, die verdwijnt in de fade-out. Als luisteraar worden we door Ringo hierdoor eigenlijk continu bij de les gehouden. McCartney zei daarover in zijn biografie Many Years From Now:

I think the interesting thing was a crazy ending: instead of ending like the previous verse, we changed the tempo. We picked up one of the lines, 'My baby don't care,' but completely altered the melody. We almost invented the idea of a new bit of a song on the fade-out with this song; it was something specially written for the fade-out which was very effective but it was quite cheeky and we did a fast ending. It was quite radical at the time.

Ringo in zijn element, 1965

Ticket To Ride was een instant hit

De nieuwe Beatlessingle sloeg aan. In Engeland schoot Ticket To Ride direct naar de eerste positie van de hitparade, om daar drie weken te blijven staan. In Amerika werd de song ook nummer 1. Daar hield het nummer het slechts een week op de hoogste positie uit. Het was ook één van de weinige Beatlesnummers die langer dan 3 minuten duurden. The Beatles speelden Ticket To Ride veelvuldig live in 1965, onder andere tijdens hun concerten in de Hollywood Bowl en tijdens het legendarische optreden in Shea Stadium voor ruim 55.000 uitzinnige fans. Dat was op 15 augustus van dat jaar. De opname laat zien en horen dat The Beatles zelfs onder de erbarmelijke omstandigheden, waarbij ze zichzelf nauwelijks hoorden, in staat waren het nummer zuiver te spelen. Het was schreeuwen -en rennen- voor je leven. [filmpje]

Waarom het Ringo Starr lukte in 1973 zowel John, Paul als George in zijn studio te krijgen

77 wordt hij dit weekend: Ringo Starr. En wat een krasse knar is hij nog. Met zijn All Starr-band heeft hij de nodige optredens in de planning en er schijnt ook weer een nieuw album uit te komen. Voor de blog van deze week ga ik even terug naar 1973. Dat voorjaar vatte Ringo namelijk het plan op om zijn eerste echte soloplaat op te nemen. Al in 1970, toen The Beatles als band hun laatste adem uitbliezen, bracht Ringo twee albums uit. Dat waren echter platen met covers. Best smaakvolle albums trouwens, al blijven de beperkte vocale capaciteiten van Ringo mij als luisteraar altijd wel een beetje in de weg zitten.

Ringo, oktober 1973

Heb je nog een nummer voor me liggen?
Op Sentimental Journey zong Ringo de favoriete oude krakers van zijn moeder. Beaucoups of Blues bevatte songs in het door Starr zo geliefde Country & Western-genre. Begin 1973 werd het dus tijd voor een échte soloplaat met nieuw materiaal. En wat doe je dan, als je zelf niet zo heel veel talent bezit om liedjes te schrijven en nog goede maatjes bent met die andere drie? Dan bel je op en vraag je of ze nog iets voor je op de plank hebben liggen. Of iets voor je willen schrijven. Zo geschiedde. Het maakte van de elpee Ringo een bijzonder album waarop alle ex-Beatles te horen waren.

De albumcover van de plaat die op 2 november 1973 verscheen

George belde de studio of hij ook mee mocht doen
John Lennon tekende voor de openingstrack: I'm The Greatest, een nummer dat John eigenlijk voor zichzelf schreef (beluister hier de John Lennon-versie). Het moest een humoristisch liedje vol zelfspot worden, waarin hij zong hoe hij van een Liverpools joch getransformeerd werd tot wereldster. John gebruikte één van Mohammed Ali's uitspraken om het nummer een passende titel te geven. Ringo dook met John op 13 maart in Los Angeles de studio in om dat nummer op te nemen. Toevallig was George Harrison die week ook in LA, onder meer om een album voor Ravi Shankar te produceren. Toen George hoorde dat Ringo en John aan het opnemen waren, belde hij de studio met de vraag of hij mocht aansluiten. Hell yes, tell him to get down here right away and help me finish this bridge, zou John hartelijk geroepen hebben. Dat resulteerde in de enige opnamesessie tussen 1970 en 1980 waarbij drie Beatles tegelijk aanwezig waren.

Los Angeles, maart 1973:
Ringo en John met producer Richard Perry en een tape-operator op de achtergrond.
Helaas is er geen foto waarop George ook te zien is.

Ringo wilde Photograph niet aan Cilla Black geven

Ook George Harrison leverde een bijdrage aan Ringo's album. Met wel drie nummers. Samen met Ringo schreef George Photograph. Dat deed het duo overigens al twee jaar eerder, dobberend op zee voor de kust van Zuid-Frankrijk. Ringo huurde een jacht tijdens het filmfestival van Cannes. Aan boord was ook Cilla Black, die Ringo vroeg of zij het nummer mocht opnemen. Starr wilde het echter graag voor zichzelf houden. No, it's too bloody good for you, kreeg Cilla te horen. Ik denk dat Liverpudlians dat van elkaar kunnen hebben. Het radiovriendelijke Photograph [filmpje hieronder] werd een grote internationale hit. George Harrison tekende ook voor Sunshine Life For Me (Sail Away Raymond) en You and Me (Babe) dat hij samen met Beatlesroadie Mal Evans schreef.

Paul wilde niet achterblijven en leverde ook een nummer aan

Hoewel Ringo als enige zijn vriendschap met de andere drie wist te behouden na het uiteenvallen van The Beatles, moest hij de banden met Paul McCartney begin jaren '70 wel weer een beetje aanhalen. Er zat nog wel het nodige oud zeer na de rechtzaak die Paul tegen de andere drie Beatles en hun vertegenwoordiger Allen Klein aanspande. Maar Ringo was de beroerdste niet en dook weer met Paul de studio's in. Daar zat natuurlijk ook een stukje eigenbelang bij. Hij had nummers nodig.

Linda, Paul, producer Richard Perry en Ringo tijdens
de Six O'Clock-sessie op 16 april in Londen

Paul mocht de VS niet in
Ringo lokte Paul uit de tent door hem te vertellen dat John en George al met eigen composities op de proppen waren gekomen: Jij wilt toch zeker niet ontbreken, of wel? Natuurlijk wist Ringo precies welke snaar hij bij de toch wel ijdele Paul moest raken. Dus droeg Paul Six O'Clock aan. Een nummer dat hij met Linda geschreven had. Samen opnemen in Los Angeles kon niet, want Paul mocht vanwege een zaak rond drugsbezit de Verenigde Staten even niet in. Dus werd er een sessie geboekt in de Apple Studio in Londen. Paul nam daar ook nog even een Kazoo-achtige solo (met eigen stem) op voor die andere grote hit van het album: You're Sixteen. [filmpje]

Alleen Elton John weerhield Ringo van de nummer 1-positie
Toen Ringo eind 1973 trots zijn album presenteerde, bleek het best een succes. De plaat haalde top 10-noteringen in veel landen. In Engeland kwam hij op 7 en in de VS op nummer 2 in de albumcharts. Daar kon Ringo net niet op tegen Elton Johns Goodbye Yellow Brick Road. Nummer 1-noteringen waren er in Canada, Spanje en Zweden. In ons land piekte Ringo op 7. Diverse singles van het album werden hits. Het was John Lennon die Ringo daarop een telegram zond: Congratulations. How dare you? And please write me hit song.