Over de Fender Rosewood Telecaster-gitaar van George Harrison en de Italiaanse missie van Jac Bico van The Analogues

Onlangs genoot ik van de documentaire die filmmaker Marcel de Vré over het Abbey Road-project van The Analogues maakte. Ik zag hoe de band zich voorbereidde op de drie concerten die op 30 juni 2019 in de Londense Abbey Road-studio's plaats zouden vinden. Het uitzoeken van de arrangementen, het verdelen van de stemmen, het repeteren en... het verzamelen van de juiste instrumenten. Nog los van de hele logistieke operatie om het Abbey Road-album ter plekke te kunnen spelen en op te nemen, waren het allemaal puzzelstukken die eind juni 2019 op tijd in elkaar moesten passen. Eén daarvan was de zoektocht naar een speciale gitaar, die niet mocht ontbreken bij de sessies: de Fender Rosewood Telecaster van George Harrison.

Op maat gemaakt voor George Harrison
Wat een prachtig instrument. Eigenlijk ben ik niet zo'n Fender-fan, maar het model dat in december 1968 door een koerier bij het Apple-kantoor op Savile Row werd bezorgd, is beslist een beauty te noemen. Een gitaar met een bijzonder verhaal. Het instrument werd op maat gemaakt voor George Harrison. Niet op bestelling, maar als cadeau. Het kwam vaker voor dat The Beatles instrumenten aangeboden kregen, als slimme zet om nieuwe modellen of series onder de aandacht van het publiek te brengen en zodoende qua verkoop een impuls te geven. Sowieso waren de gitaren die The Beatles gebruikten enorm populair. Toen George Harrison in februari 1964 met zijn Gretsch op de Amerikaanse televisie verscheen, kon de familie Gretsch de vraag naar hun gitaren niet meer aan en steeg de omzet van het bedrijf in één klap met 25 procent.

De lobby van Fender
Het was dus interessant en eervol om als gitaarmerk een instrument aan een Beatle te kunnen leveren. Daar ging in dit geval nog wel een stevige lobby aan vooraf. Het zinde de firma Fender niet dat The Beatles nauwelijks (publiekelijk) gebruik maakten van hun instrumenten. Salesmanager Don Randall deed Brian Epstein al eens een aanbod om The Beatles 'aan de Fender' te krijgen, maar die missie mislukte. In de zomer van 1968 deed Randall een nieuwe poging om zijn merk aan de Fab Four te slijten. Randall kreeg Paul McCartney en John Lennon te spreken, ten kantore bij Apple in Londen. Volgens de salesmanager was met name McCartney een goed gesprekspartner. Dit keer lukte het wel om The Beatles te interesseren voor zijn merk. Randall mocht een Fender VI six-string bass leveren, een aantal Fender Rhodes piano's, een jazzbass, een aantal versterkers waaronder een PA-systeem en een Fender telecaster voor George Harrison.

De telecaster voor Harrison, de stratocaster voor Hendrix
Wat zal Randall in z'n nopjes geweest zijn, in het vliegtuig terug naar de VS. In Californië kreeg Phillip Kubicki van de research- en developmentafdeling de opdracht om twee nieuwe Fender-modellen te ontwikkelen. Eentje als telecaster en eentje als stratocaster. Kubicki werkte sinds 1964 voor Fender, in zijn eerste jaren opereerde hij onder het toeziend oog van Roger Rossmeisl, die eerder onder de paraplu van de firma Rickenbacker de modellen ontwierp die John Lennon en George Harrison gebruikten. De nieuwe telecaster en stratocaster moesten een speciaal design krijgen, waarmee de firma zich goed in de kijker kon spelen. De telecaster was voor George Harrison, de stratocaster zou naar Jimi Hendrix gaan.

Twee prototypes per model
Phillip Kubicki kreeg de plannen in het najaar van 1968 van zijn leermeester Rossmeisl te horen. Om op safe te spelen, zouden er van beide modellen twee prototypes gemaakt worden. De exemplaren die het beste uitpakten, waren bestemd voor Harrison en Hendrix. Het bijzondere van de modellen was dat niet alleen de bovenkant, maar ook de onderkant belegd was met palissanderhout. Dat maakte de gitaren niet alleen zeer luxe, maar ook bijzonder zwaar. In Beatles Gear (Andy Babiuk) las ik hoe Kubicki uitlegde dat hij vele uren besteedde aan het schuren, lakken en poetsen van de bodies van de instrumenten, een proces dat hij tot in perfectie wilde uitvoeren. 

Op tijd voor het volgende Beatlesalbum
Tijdens het maakproces kreeg de gitaarbouwer de opdracht om prioriteit te geven aan George Harrisons telecaster, zodat de gitaar een kans maakte op het eerstvolgende Beatlesalbum, dat het pas uitgekomen White Album zou opvolgen, gebruikt kon worden. Toen supervisor Rossmeisl tevreden was en de gitaar ook in technisch opzicht alle tests had doorstaan, kon het instrument, veilig verpakt in een stevige gitaarkoffer op reis. In de documentaire over The Analogues zag ik een mooie parallel. Gitarist Jac Bico vloog in het voorjaar van 2019 naar het Italiaanse Bari waar hij een soortgelijke Rosewood Telecaster bij een handelaar ging bekijken. Hoewel het instrument nieuwe fretten nodig had, werd het door Bico goedgekeurd. Vervolgens zag ik hoe Jac met het instrument, waarvoor een aparte vliegtuigstoel geboekt was, veilig naast zich terug naar Nederland vloog. 

De Hendrix-strat bereikte Jimi niet
Dat was precies de manier waarop de oorspronkelijke telecaster in december 1968 door een koerier van Californië naar Londen werd gevlogen. Daarna wachtte de bouwer in spanning af of Harrison de gitaar daadwerkelijk zou omhangen en bespelen. Dat gebeurde. Kubicki sprong bijna uit zijn stoel van blijdschap toen hij medio 1970 de film Let It Be zag. George Harrison bespeelde daarin het door hem gebouwde instrument. Ondertussen had Kubicki ook de stratocaster voor Jimi Hendrix in april 1970 afgemaakt. Dat protoype werd echter nooit naar Hendrix gebracht. Jimi overleed datzelfde jaar. De bouwer, die een indrukwekkende carrière kreeg en zelf in 2013 overleed, wist niet wat er uiteindelijk met de Hendrix-gitaar gebeurde. Misschien bevindt het instrument zich nog steeds in de Fender-schatkamers. 

Phillip Kubicki

Op een aparte vliegtuigstoel
Fender nam het telecastermodel van George Harrison wel in productie. De gitaar was enkele jaren te koop, maar werd nooit een publiekslieveling. Wellicht doordat hij relatief zwaar was. Ik hoorde Jac Bico vertellen dat er destijds ongeveer 400 van gemaakt werden. George Harrison gaf zijn telecaster in de loop van 1969 aan Delaney Bramlett van de band Delaney & Bonnie, waarmee hij korte tijd door Europa tourde. Delaney had de gitaar lang in zijn bezit, maar verkocht hem in 2003 op een veiling, twee jaar na het overlijden van Harrison. De gitaar leverde 434.750 dollar op. Dat bedrag werd, via een intermediair, neergelegd door Olivia Harrison, de weduwe van George. Daarmee kwam het instrument weer in het bezit van de Harrison Estate. Ik ga er vanuit dat het model van The Analogues ook één van die eerste limited edition telecasters is. Wat geweldig dat Jac Bico de gitaar ook op een aparte vliegtuigstoel van Italië naar Nederland vloog. Precies zoals de telecaster van George destijds naar Engeland kwam. Pure romantiek. Hoe mooi wil je het hebben?

Een eigen vliegtuigstoel voor de telecaster

Jac Bico

Another year over: wat 2019 me bracht als Beatlesblogger en...een bedankje voor jullie!

Er wordt wat teruggeblikt, deze decembermaand. Samen maken we de balans op. Wat bracht het jaar 2019 ons allemaal? In de eerste plaats natuurlijk op persoonlijk vlak, maar ook als het gaat om grote gebeurtenissen in het nieuws, de mooie albums en boeken die verschenen, bijzondere ontmoetingen, nieuwe inzichten en...wat bracht 2019 ons als liefhebbers van de meest bijzondere band uit de geschiedenis van de popmuziek. Het jaar ontvouwde zich voor mij, als Beatlesblogger, op een manier die ik nooit had durven dromen. Ik beleefde bijzondere avonturen en jullie bleven trouw meelezen en -leven. Geweldig!

50 jaar Bed In in Amsterdam

Het vroege voorjaar stond in het teken van het 50-jarig jubileum van John en Yoko's bezoek aan het Amsterdamse Hilton Hotel, met hun legendarische Bed In. Zelf streek ik die week ook een paar dagen in Amsterdam neer. Niet in het Hilton trouwens, maar wel op een fijne plek in de buurt bij het Vondelpark. Ik wilde niets missen van wat er die dagen gaande was, tijdens de viering van dat John & Yoko-jubileum. Zo zat ik zondag 31 maart, met vele anderen, ademloos in het Hilton te luisteren naar de verhalen die 's werelds beste Beatlesbiograaf Mark Lewisohn met het publiek deelde. Daarbij werd hij geïnterviewd door Gijs Groenteman. In de lounge van het hotel bezocht ik de geweldige foto-expo, die over de Bed In was samengesteld. Ik liet mijn boek signeren door Mark en stond daarna in de rij om een kort bezoek te brengen aan de honeymoonsuite, kamer 902 (nu 702), waar John en Yoko die week verbleven.

Het concert en de verloren gewaande filmbeelden

Een paar dagen later was er meer gelegenheid om met Mark te spreken, onder andere rond het Remember Love-concert in het Concertgebouw, waar hij opnieuw een lezing gaf. Met Yorick van Norden, Bertolf, Roel van Velzen, Marike Jager en Maaike Ouboter op het podium werd het een gedenkwaardige avond om John en Yoko's vredesweek in Amsterdam te herdenken. Deze dagen in Amsterdam stonden voor mij bol van de ontmoetingen met zoveel aardige en getalenteerde mensen die allemaal die passie voor The Beatles delen. Het was bijzonder om zelfs de verloren gewaande beelden van Lennons honeymoonfilm terug te mogen zien. Deze week in Amsterdam gaf me zoveel schrijfinspiratie en nieuwe inzichten. Mijn jaar kon eigenlijk al niet meer stuk.

Heilige grond: aanwezig in de Abbey Road Studio's in Londen

Het werd alleen maar mooier. In juni kreeg ik de uitnodiging aanwezig te zijn bij de opnamen van het Abbey Road-album, door The Analogues in de befaamde Londense studio. De agenda werd leeggemaakt, afspraken verzet, de reis geboekt. Zo mocht ik, voor mij geheel onverwacht, heilige Beatlesgrond betreden en was ik, met een select gezelschap, getuige van de bijzondere opnamesessie van The Analogues. Het was voor mij een enorm emotionele gebeurtenis om de nummers van album Abbey Road, bijna 50 jaar naar dato, op die plek live te mogen horen. Ik krijg weer vochtige ogen als ik aan die middag terugdenk. In Studio Two zag ik dat Mark Lewisohn volop in beslag genomen werd door liefhebbers, fans en aanbidders. Ik besloot me er niet mee te bemoeien en te genieten van de bijzondere ambiance, waarbij ik met mijn handen over de befaamde Mrs. Mills-piano streek en inspiratie op deed voor één van mijn meestgelezen blogs van dit jaar. Nadat het publiek de studio verlaten had, mocht ik even blijven om rustig na te praten. Dat was een bijzonder, maar vooral warm moment, dat ik niet snel zal vergeten. Ook denk ik met plezier terug aan die vroege zaterdagochtend met Piet Schreuders bij de zebra.

Avonturen in Scandinavië en Liverpool

In september reisden we door Scandinavië, waar ik in Malmö en Noord-Jutland de kans kreeg twee relatief onbekende Beatleslocaties te bezoeken. Vooral de zeer afgelegen plek waar John en Yoko de jaarwisseling van 1969/1970 doorbrachten, was voor mij een unieke locatie om eens met eigen ogen te zien. Jullie hebben het avontuur afgelopen week kunnen lezen. Amper een maand later liep ik met Wibo, Michiel en Jan Cees door de straten van Liverpool. In vier bomvolle dagen bezochten we een groot aantal Beatleslocaties en namen we twee podcasts op. Ook waren we aanwezig bij Mark Lewisohns briljante Hornsey Road-college en brachten we twee avonden met hem door. Ik had begin dit jaar niet kunnen vermoeden dat deze schrijver, die een groot voorbeeld voor me is, drie keer op mijn pad zou komen, zonder dat ik daar zelf al te veel aan gedaan had. Ik zag in de ontmoetingen vooral een beminnelijk mens, die zijn tijd moet vinden en nemen om die grote opdracht, zijn levenswerk, (de trilogie) af te kunnen maken.

Met Jan Cees, Bertolf en Diederik in de Deventer Schouwburg

Op 31 oktober en 1 november mochten Jan Cees en ik in een uitverkochte Deventer Schouwburg het verhaal van Abbey Road vertellen. Daarbij werden we geweldig ondersteund door Bertolf Lentink en Diederik Nomden: met hun muzikale kennis en hun adembenemende vertolkingen van de mooiste liedjes van dat album. Je kunt alleen maar zo fijn, enthousiast en haast vanzelfsprekend samenwerken als je samen die enorme passie voor het Beatlesrepertoire deelt. Het was voor mij een voorrecht om met deze drie kenners aan zo'n productie te mogen samenwerken. Geweldig was het ook dat zoveel Deventenaren én Beatlesvrienden uit het hele land die avonden kwamen luisteren. Sommigen waren er zelfs beide avonden bij. Ik was ontzettend blij (en ook opgelucht) dat die twee theatercolleges zo goed uitpakten. Niet veel later volgde een intiemere theateravond, met Piet Schreuders, in het Torpedo Theater in Amsterdam.

Een cadeau dat me overkwam

Als ik terugkijk op mijn Beatlesjaar, dan kan ik amper bevatten wat me is overkomen. Ik kies mijn woorden hier bewust. Het voelt namelijk alsof het me allemaal overkwam, zonder dat ik het zelf te hard najoeg. Ik moest dan ook lachen toen ik bovenstaande foto terugzag. Mijn zoektocht naar Beatlesverhalen bracht me al die mooie ontmoetingen en avonturen. Dat vond ik ook het bijzondere van dit jaar, dat zich openbaarde als een cadeau, waar ik steeds een stukje inpakpapier van af mocht scheuren. Ik wil jullie echt heel hartelijk bedanken voor het meelezen en -leven met alles dat ik beleefde, voor jullie leuke en aardige reacties, voor de vele ontmoetingen en voor de betrokkenheid bij mijn blog. Ik wens jullie dan ook een fijne jaarwisseling en een werkelijk fantastisch 2020. Laten we er weer een heerlijk Beatlesjaar van maken!

'Het aambeeld voor Maxwell's Silver Hammer vonden we in Lisse': The Analogues in Abbey Road

'Something in the way she moves...' Wanneer ik Diederik Nomden van The Analogues de eerste regel van het nummer hoor zingen, prikken de tranen in mijn ogen. Ik kan ze niet wegslikken en voel ze al snel over mijn wangen stromen. Laat het maar gewoon gebeuren, denk ik, terwijl ik in de Londense Abbey Road Studio's aanwezig ben bij één van de drie sessies waarmee de band haar eigen Abbey Road-album opneemt. We zijn op de plek waar The Beatles hun laatste, legendarisch geworden langspeler, 50 jaar geleden maakten. One and one and one is three: als plaats, tijd en muziek bij elkaar komen en werkelijk alles klopt, dan houd je het als toeschouwer niet droog.

Foto: Daniel Burdett

Mark Lewisohn met oranje stropdas

Terwijl toeristen buiten op de zebra onophoudelijk foto's van elkaar maken, zijn we met een gezelschap van 200 toehoorders (inclusief pers) aanwezig in Studio One om getuigen te zijn van een integrale live-uitvoering van het album Abbey Road. 's Werelds meest gerenommeerde Beatleshistoricus Mark Lewisohn is er ook. Gekleed in een pantalon en een wit overhemd met oranje stropdas, dat laatste ongetwijfeld als hoffelijke groet naar het voornamelijk Nederlandse publiek, zet hij met zijn inleiding onze zintuigen open: 'Dáár,' zegt hij wijzend, 'zaten The Beatles tijdens de wereldwijde satellietuitzending om All You Need Is Love te zingen. En hier, rechts van waar ik sta, dirigeerde George Martin de laatste orkestpartijen voor Something.' Het doet me even naar lucht happen. Ik ben er helemaal, op de plek waar het destijds allemaal gebeurde.

Mark Lewisohn

The Analogues spelen zich als een hecht voetbalteam door het album heen

Wanneer The Analogues het podium betreden, staan hun gezichten gespannen. Na de inzet van openingsnummer Come Together moet het dan ook gebeuren. In opperste concentratie, waarbij vooral bij multi-instrumentalist en vocalist Diederik Nomden nog het vaakst een glimlach te bespeuren is, spelen The Analogues zich als een hecht voetbalteam door het ingenieus samengestelde album heen. Wat The Beatles destijds in vele takes, overdubs en montages muzikaal voor elkaar kregen, willen The Analogues in één vloeiende beweging live reproduceren. Het lukt ze nagenoeg en het is een streven dat diep respect verdient. Net als de beslissing om daarbij een paar honderd mensen uit te nodigen, op de plek waarvan menigeen alleen in zijn dromen een voet over de drempel zette.

Diederik Nomden (foto: Daniel Burdett)

Een aambeeld uit Lisse

Na het beladen Something is er even lucht. In Maxwell's Silver Hammer is de hoofdrol weggelegd voor hamer en aambeeld. 'Dat aambeeld heeft Bart van Poppel in Lisse gevonden,' vertelt zanger/gitarist Felix Maginn me na afloop. In zijn niet aflatende wereldwijde speurtocht naar precies de juiste vintage instrumenten en objecten, bleek dat aambeeld voor Van Poppel verrassend dichtbij. Maginn: 'Ik weet nog dat Bart telefonisch meeluisterde toen iemand voor hem op verschillende aambeelden sloeg.' Toen de juiste klank er bij leek te zitten, sprong Van Poppel in de auto. Er kon weer iets van het lijstje afgevinkt worden.

De grote en de kleine Moog

De grote Moog, die niet alleen in Maxwell's Silver Hammer maar ook op andere nummers van Abbey Road prominent te horen is, was in 1969 een noviteit. George Harrison nam het instrument mee uit Amerika en liet het in de Londense studio installeren. Vandaag staat er een Mini-Moog, overigens met dezelfde klanken geprogrammeerd. Het is de enige concessie die The Analogues moeten doen tijdens hun avontuur. De grote Moog is wel degelijk in bezit en gaat straks ook mee de Nederlandse theaters in. Beide Moogs moeten gezamenlijk ingezet worden om alle geluiden te kunnen reproduceren. Dat is het plan, begrijp ik van Diederik Nomden. Waar The Beatles destijds in de studio het gevaarte konden herprogrammeren, is daar live geen tijd en gelegenheid voor, dus worden twee authentieke versies van het instrument ingezet. Je moet wat.

George en Paul bij de originele grote Moog.
In hun midden staat assistent-technicus John Kurlander.

Wat The Beatles bedachten, moeten The Analogues live reproduceren

Bij Oh! Darling en I Want You betreden Merijn Haren en Jan van der Mey het podium om met hun  unieke stemprofielen die specifieke nummers vocaal in te kleuren. Het is fijn te zien dat Van der Mey, ondanks zijn gehoorproblemen, bij het project betrokken kan blijven. Wanneer The Analogues haast naadloos de naald van de plaat halen en het album omdraaien, gaan de jasjes op het podium uit. De concentratie mag niet verslappen, want de zogenaamde B-zijde van het album bevat nog de nodige uitdagingen. De samenzang in Because is er daar één van, gevolgd door de medley die een belangrijk deel van het album bestrijkt. 'De nummers in die grote medley op Kant B zijn echt lastig om tussen te schakelen. Je hebt de instrumentwisselingen en je moet steeds in het goede tempo, dat continu wijzigt, glijden. Bovendien dubbelden The Beatles in die tijd hun stemmen en instrumenten volop. Dat geluid moeten wij live reproduceren,' legt Felix Maginn me uit.

Felix Maginn, temidden van Diederik Nomden
en Bart van Poppel (foto: Daniel Burdett)

'We hebben een missie te volbrengen'

Wanneer we de finale bereiken, die bestaat uit het drieluik Golden Slumbers - Carry That Weight - The End, is de 9-koppige strijkers- en blazerssectie volop aan zet. De instrumentalisten staan daarbij op de plek waar hun vakgenoten 50 jaar geleden door Beatlesarrangeur en -producer George Martin door de prachtige arrangementen geleid werden. Het is opnieuw een moment waarvan het kippenvel me op de armen staat en de tranen zich weer aandienen. Achteraf vraag ik Felix hoe hij zijn emoties onder controle kan houden tijdens dit soort momenten. 'Het moet wel,' zegt hij. 'We hebben een missie te volbrengen en moeten ons daar op blijven focussen. Maar toch....onlangs stonden we in Duitsland in een enorme concertzaal te spelen. Ik keek het publiek in en zag wat daar gebeurde. Op zo'n moment krijg ik het ook wel bijna te kwaad hoor.' 

Dieper het heiligdom in

Na een staande ovatie die overgaat in het korte Her Majesty, mag het publiek zich voor een toegift naar Studio Two begeven, steeds dieper het heiligdom in. Via de dubbele deuren op de begane grond, lopen we naar binnen. Het is ineens heel erg stil. Je kunt het ontzag en de emoties bijna vastpakken. Het is even 'ieder voor zich' hier. De Analogues-fans staan vooraan bij het podium waar nog You Can't Do That, Norwegian Wood en Taxman gespeeld worden. Zelf kies ik er voor om achteraan te blijven staan. Ik krijg een warme groet van Mark Lewisohn en strijk met mijn hand over de historische Mrs. Mills-piano die haast vergeten in een hoek staat. Het is het instrument waarop door The Beatles onder andere Rocky Raccoon en het intro van With A Little Help From My Friends zou zijn gespeeld. Mijn blik glijdt omhoog, langs de grote trap naar het raam van de control room. 'Kom maar even naar boven jongens, om te horen hoe het klinkt,' hoor ik George Martin zeggen. In gedachten dank ik The Analogues dat ze me even in een tijdcapsule stopten. Daarmee maakten ze niet alleen hun eigen muzikale cirkel rond, maar de mijne erbij.

+++

Dit verslag werd exclusief geschreven voor Fab4Cast.

'Ik gebruikte The Beatles op Abbey Road als zonnewijzer': The Analogues filmen een documentaire met Piet Schreuders

Wanneer ik het metrostation van St. John's Wood verlaat, voelt het direct alsof ik de lp-hoes van Abbey Road in loop. Misschien wel omdat veel wegen hier in Noordwest-Londen net zo statig en lommerrijk zijn als die ene straat op de hoes van het laatste album dat The Beatles grotendeels in de zomer van 1969 opnamen. Het is nu ook zomer en de weersomstandigheden zijn zo'n beetje gelijk aan die van vrijdagochtend 8 augustus 1969. Destijds drukte fotograaf Iain MacMillan rond 11.35 uur af, terwijl The Beatles de inmiddels beroemdste zebra ter wereld overstaken. Nu is het 07.10 uur op een zaterdagochtend als ik Grove End Road afloop, op weg naar de kruising met Abbey Road.

Ik mag verslag doen namens Fab4Cast

Het is vroeg en ik ben toch al een klein half uur onderweg vanuit mijn hotel in Bloomsbury, waar ik dit weekend verblijf. Met een speciale reden, want ik mag namens het team van Fab4Cast verslag doen van één van de concerten die The Analogues dit weekend in de Abbey Road Studio's geven. Ze brengen de muziek als het ware weer thuis. Dat doen ze op hun eigen onnavolgbare wijze, met vintage instrumenten, nauwkeurige arrangementen en een enorme toewijding en liefde voor het latere Beatleswerk. Hun concerten worden opgenomen, in beeld en geluid, met als doel een eigen live-versie van het jubilerende Beatlesalbum uit te brengen. De beelden worden, vermoed ik, zowel verwerkt in een concertregistratie als in een documentaire, rond dit bijzondere weekend dat de band in de Britse hoofdstad beleeft. Die documentaire is de reden dat ik op deze vroege zaterdagochtend vanuit Grove End Road de hoek om sla naar de plek waar de zebra ligt, vlak na de kruising met Abbey Road.

Knalgele keukentrap

Wanneer ik aankom, zie ik dat 's werelds grootste kenner op het gebied van Beatleslocaties al druk in de weer is met een filmploeg. Althans, de filmploeg is dat met hem. Piet Schreuders staat op zijn kenmerkende professionele en rustige wijze regisseur Marcel de Vré te woord. Ik blijf op afstand, kijk toe van de overkant van de straat. Piet steekt als groet even snel zijn hand naar me op en concentreert zich weer op de opnames. Terwijl ik het schouwspel volg, plaatst Paulien als lid van de crew een knalgele keukentrap midden op de weg. Zo'n beetje op de plek waar fotograaf Iain MacMillan dat die vrijdagochtend in 1969 ook deed. Ik zie Piet het gele trapje op klimmen en als het ware door de ogen van de fotograaf over de zebra turen. Omdat ik op afstand blijf, denk ik te zien dat Piet een frame of zoeker omhoog houdt en er door kijkt. Ik ben ontroerd door het beeld. Het lijkt alsof de geschiedenis zich bijna 50 jaar naar dato herhaalt. Wat ontbreekt zijn de vier jonge mannen die, voor altijd op ons netvlies en inmiddels bevroren in de tijd, de zebra oversteken. 'Alsof het verleden door de foto heen komt,' zegt Piet over de plek waar hij staat.

Where are the studios?

Auto's en bussen remmen af. Ze worden tegengehouden door Paulien. Zij speelt, wellicht zonder dat ze zich daar van bewust is, de rol van de politieagent die destijds op Abbey Road stond om het verkeer tien minuten tegen te houden. Langer duurde die fotosessie toen niet. Wanneer Piet weer op stoep staat, ben ik inmiddels overgestoken. Ondanks het vroege uur, nadert ons een groep toeristen. Een man spreekt mij met Amerikaans accent aan. Of ik weet wat hier aan de hand is. Ik leg uit dat er filmopnames worden gemaakt voor een documentaire omdat The Analogues dit weekend het album Abbey Road in de studio gaan opnemen. En dat de man die zojuist van de keukentrap afdaalde 's werelds meest gespecialiseerde locatiekenner is, als het over The Beatles gaat. Zijn onderzoek, bijvoorbeeld naar Beatleslocaties in Londen, samen met Mark Lewisohn en Adam Smith, is van onschatbare waarde. De Amerikaan kijkt me even zwijgend aan en antwoordt dan: 'Where are the studios?' Ik wijs hem de witte muur, iets verder, aan de linkerkant. De man beent er met zijn gevolg naar toe en lijkt niet geïnteresseerd in het bijzondere tafereel dat hem zojuist in de schoot werd geworpen. Kort daarop meldt zich een Amerikaanse vrouw. Ze hoort niet bij de groep, is alleen en presenteert Piet doortastend haar smartphone. Of hij even een foto van haar wil maken op de zebra. 'We are in the middle of a shoot' antwoordt Piet terecht, waarna de vrouw zich bij de andere Amerikanen voegt en het stel elkaar over en weer op de zebra begint te fotograferen. Ze illustreren op de achtergrond het verhaal dat Piet voor de camera vertelt.

'Ik heb The Beatles als zonnewijzer gebruikt'

Piet Schreuders weet waar hij het over heeft: 'Ik heb een jaar of dertig geleden in augustus op deze plek geprobeerd aan de hand van de schaduwen en de originele hoes bepaald op welk tijdstip de foto moet zijn genomen. Daarbij heb ik The Beatles als zonnewijzer gebruikt. Uiteindelijk kwam ik uit op 11.35 uur en dat tijdstip is inmiddels wereldwijd overgenomen.' Dag in, dag uit, zelfs 's nachts steken pelgrims en toeristen hier op Abbey Road over om de zebra-foto te imiteren. 'De mensen zijn vaak wat teleurgesteld, omdat ze de lp-hoes nooit precies kunnen reconstrueren. Ze blijven op de stoep staan fotograferen en missen de hoogte van de huishoudtrap' hoor ik Piet de regisseur uitleggen. Dat bijzondere perspectief gaf rust en evenwicht aan de foto. 'Fascinerend blijft het wel,' zegt Piet, over de niet aflatende stroom toeristen die zich, vanuit de hele wereld, naar Abbey Road begeeft. Terwijl we staan te praten, komt een vrouw die blijkbaar haar 30ste verjaardag viert met een groepje vrienden aangelopen. Ze draagt een grote 3 en 0 en wordt lachend met de ballonnen op de zebra vereeuwigd. Het is nog geen half acht.

Op de webcambeelden is te zien hoe we in de
richting van Hill Road lopen.

Een verborgen patio

Inmiddels heeft Piet, met de ploeg in zijn kielzog, koers gezet naar Hill Road, de zijstraat die pal naast de studio's uitkomt. Ik volg op afstand, benieuwd naar wat komen gaat. Piet houdt stil bij een huis, loopt trefzeker via het tuinhek naar een steeg en slaat rechtsaf. We volgen hem. Ineens staan we stil op een piepkleine patio. Direct realiseer ik me dat dit de plek moet zijn waar ergens aan de achterzijde van de studio's op 1 juli 1963 foto's zijn gemaakt van John, Paul, George en Ringo. Terry O'Neill legde vier wat ernstig ogende jongemannen vast. Terwijl ze hun instrumenten vasthielden, blikten ze geconcentreerd in de lens. 'Hier stonden The Beatles tijdens een pauze, op de dag dat ze She Loves You en I'll Get You opnamen,' zegt Piet. Ik bedenk dat dit, op twee dagen na, 56 jaar geleden is.

De reconstructie van 1 juli 1963, zoals Piet Schreuders
hem op 1 juli 2019 deelde op Twitter

Het wagenpark van The Analogues arriveert

Wanneer we terugwandelen naar Abbey Road en de hoek omslaan, zie ik dat het wagenpark van The Analogues zojuist vanuit Nederland is gearriveerd. De twee enorme trucks met opleggers, gevolgd door twee neutraal gekleurde vrachtwagens zorgen ervoor dat de gehele stoeprand voor de studio volgeparkeerd staat. 'Mooi dat ze er zijn, we wisten dat ze vanochtend tussen 8 en 10 uur zouden arriveren,' vertelt Marcel de Vré me. De aanwezige toeristen kijken verbaasd toe en lijken wat verbouwereerd omdat het uitzicht op 'hun' zebra korte tijd is gekaapt. Wie de halve wereld over vloog om de foto te maken, moet even geduld hebben. In overleg met de filmploeg stappen de chauffeurs weer in. We hebben immers het moment gemist waarop ze aan kwamen rijden. Dus rijdt men een rondje en installeert de cameraploeg zich om de aankomst te filmen.

Een voorbode voor zondagmiddag

Ondertussen is Piet op het bekende bankje op de hoek gaan zitten. Ik neem naast hem plaats. 'Wat een mooie ochtend zo, met dat zonnige weer,' mijmert hij. Ik zou hier wel de hele dag met hem willen zitten, kijkend naar alle gekkigheid die zich voor onze ogen afspeelt. Terwijl ik dat denk, komen er een stuk of vijf jongens van rond de twintig aan joggen. Ze hebben een ontbloot bovenlijf en de zebra is ook hun decor voor een originele groepsfoto. Piet krijgt koffie aangeboden van de filmploeg maar geeft zijn kopje aan mij. We kijken hoe de enorme trucks van The Analogues nogmaals Abbey Road op komen rijden. Het is een prachtig beeld in de ochtendzon. Het tafereel vormt de voorbode van wat zich op spectaculaire wijze zondagmiddag en -avond in de studio's met The Analogues zal gaan afspelen. Over die gebeurtenissen breng ik volgende week verslag uit.

Kijken door mijn oogharen
Piet en ik praten nog wat, tot coördinator Paulien aangeeft dat het tijd is om de filmopnames binnen in Studio 1 en 2 voort te zetten. Even schiet het door me heen om te vragen of ik er bij mag zijn, om op afstand toe te kijken, met als doel ook over die gebeurtenissen te schrijven. Ik besluit dat ik de vraag te opdringerig vind en dat ik blij en tevreden ben met wat zich het afgelopen half uur voor mijn ogen heeft afgespeeld. Morgenmiddag mag ik de studio's immers betreden. Piet neemt afscheid van me en vertrekt naar binnen. Ik blijf nog vijf minuten op het bankje zitten kijken naar de zebra. Als ik mijn ogen half sluit en door mijn oogharen kijk, zie ik ze ineens lopen. Een magere man met baard, gekleed in het wit. Achter hem een kleinere gestalte in een zwart pak, gevolgd door iemand op blote voeten, waarna een man in een spijkertenue de rij sluit. Ze lopen weg van de studio, waar ze hun laatste album aan het opnemen zijn. 'Alsof het verleden door de foto heen komt,' hoor ik Piet in gedachten nogmaals zeggen.

+++

Dit verslag werd exclusief geschreven voor Fab4Cast.

De week van 50 jaar Sgt. Pepper: we zijn allemaal een beetje jarig met The Beatles

Wat een week, wat een week! We vieren met z'n allen over de hele wereld het 50-jarig jubileum van die kleurrijke, originele, bijzondere en exotische lp van ons favoriete bandje. Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band is jarig en eigenlijk voelt het deze week voor mij alsof ik zelf ook een beetje jarig ben. Donderdagochtend 1 juni kon ik het niet laten om thuis, vlak voor het ontbijt, Pepper op de platenspeler te leggen en de naald in de groef te laten zakken. Ik hoorde het geroezemoes in de zaal, het stemmen van het orkest. Bij de inzet van het openingsnummer voelde ik een soort sensatie. De rockstem van Paul McCartney: It was twenty years ago today..... It was fifty years ago today! Wie had dat gedacht, dat de hele wereld deze week, 50 jaar na dato weer in de ban zou zijn van dit album? Misschien is er vandaag wel gebak op het werk, merkte huisgenoot J op.

Draaiorgels en een sitar

Op Facebook werden mensen deze week opgeroepen om hun herinneringen aan Sgt. Pepper te delen. Ik las dat velen schreven: Ik herinner me nog goed het moment waarop ik de nieuwe Beatlesplaat in juni 1967 voor het eerst draaide. Ik kon er eerst niet zoveel mee, was zo gewend aan het vertrouwde geluid dat ik uit de periode 1962-1966 kende. En toen ineens dit! Misschien zeggen die herinneringen wel heel veel over de impact die Pepper (zoals we de plaat teder noemen) in de zomer van 1967 op het publiek had. Dit was zo....anders. Draaiorgels, een sitar, klarinetten, een 40-koppig orkest dat in een soort gecontroleerde chaos toewerkt naar de hoogste noot. Hoeveel mensen hebben er met hun ogen geknipperd bij het horen van deze kleurrijke klanken? Het was even wennen, op zijn zachtst gezegd.

Stille verbazing

Hebben jullie de prachtige documentaire over The Analogues bij Het Uur van de Wolf gezien? Wat vonden jullie ervan? De band wordt gevolgd in haar zoektocht naar het ultieme Beatlesgeluid. De juiste instrumenten en arrangementen, de precieze timing en de perfecte klankkleur....al deze ingrediënten werden de afgelopen maanden samengevoegd om te komen tot de perfecte uitvoering van Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Fascinerend. The Analogues lieten dit seizoen schouwburg na schouwburg achter in een mix van stille verbazing en grote bewondering. Daarbij vormde het grote concert in de Ziggo Dome van afgelopen donderdagavond een waardig sluitstuk. De ambities van The Analogies gaan verder; op de parkeerplaats van de Ziggo Dome stonden de grote trailers al in vol ornaat met de aankondiging voor het volgende project: The White Double Album. Het houdt voorlopig nog niet op.

The Analogues

De klassieke muziek van onze tijd

In de documentaire over de zoektocht van The Analogues legden de bandleden eigenlijk heel mooi uit wat het spelen van Sgt. Pepper zo bijzonder maakt. Bart van Poppel verzucht, zittend met een Rickenbacker-bas op schoot, dat Paul McCartney zijn baspartij bijna in elk couplet en refrein licht varieerde. Dat maakt het lastig om alles precies te reproduceren. Spelen op de automatische piloot is er niet bij. Diederik Nomden demonstreert hoe lastig de pianosolo in Lovely Rita is. Destijds werd deze op halve snelheid, in een lagere toonsoort ingespeeld en vakkunding in het nummer gemonteerd. Nu moet die solo in de juiste toonsoort én met de nodige snelheid live gereproduceerd worden. Een deuntje om je vingers op te breken. Nomden noemt Pepper de klassieke muziek van onze tijd.


Gekke geluidscollages
Gitarist Jan van der Meij vertelt over de enorme diversiteit in de nummers. Het gaat van Indiase klassieke muziek naar de Charleston en van gekke geluidscollages naar symfonisch werk. Opletten geblazen. Zelfs de click-track (een soort metronoom) die de muzikanten in hun oortjes horen, is handmatig ingesteld en beweegt qua tempowisselingen mee met het origineel. Anders 'voelt' het publiek onbewust dat er toch iets niet klopt. Prachtig vind ik dat. We kennen de toonhoogtes uit ons hoofd, de inzet van het volgende nummer, ons hart slaat op de juiste snelheid mee met het tempo van de tracks. En zo moet het.

1 juni 2017: Fans schilderen de Abbey Road-zebra in Sgt. Pepper-kleuren.
In de straat staan felgekleurde taxi's die dag.

De geluidskwaliteit die het album verdient

Aan The White Album-uitvoering van The Analogues zijn we nog even niet toe. We dompelen ons deze weken nog graag onder in Pepper-sferen. Laten we dat gevoel nog even vasthouden. Eén van de concerten van de Analogues, een liveregistratie uit Zoetermeer, werd trouwens gisteravond, vrijdag 2 juni, op tv uitgezonden. Hun versie van Pepper komt ook uit als album. Vanavond kun je om 22.00 uur op BBC Two een documentaire over Pepper zien. Zelf ben ik nog niet in het bezit van één van de jubileumuitgaven van het echte Beatlesalbum trouwens. Jullie wel? Wel heb ik de geremixte tracks en demo's inmiddels via Spotify kunnen beluisteren. De sound is fris, direct, krachtig en helder. Pepper is opgepoetst en komt tot ons in de geluidskwaliteit die het album eigenlijk al die jaren had verdiend. En wij als luisteraars ook natuurlijk. We horen Pepper voor het eerst zoals George Martin, Geoff Emerick en de Fab 4 hem hebben gehoord in de control room van Studio Two aan Abbey Road. Prachtig, al die enthousiaste reacties op de nieuwe release. Wat een mooi idee dat de plaat deze dagen overal ter wereld weer uit de speakers klinkt.

Praten over Pepper verveelt nooit

Juni staat voor mij persoonlijk eigenlijk nog helemaal in het teken van Sgt. Pepper. Gisteravond mocht ik met Jan-Cees ter Brugge een theatercollege over het album geven in het mooie en intieme Theater Bouwkunde, in hartje Deventer. Aan de hand van beelden en geluidsfragmenten vertelden we over het ontstaan van de elpee en deelden we de verhalen achter de liedjes. Het is elke keer weer een feest om over de plaat te praten. Ook omdat we zien dat zoveel mensen geraakt worden door de magie. Op zondagmiddag 11 juni vertellen we dat verhaal in Concerto Recordstore aan de Utrechtsestraat in Amsterdam (toegang gratis) en op zondagmiddag 25 juni in een theater in Leiden (details volgen nog). Sluit vooral aan, als je in de gelegenheid bent. Verder maakte Wibo Dijksma van de Fab4Cast trouwens nog een hele mooie Sgt. Pepper for Dummies-podcast, waarin je in 20 minuten een soort stoomcursus over het album krijgt. Beslist even beluisteren!

Voelen we een soort herwaardering voor Sgt. Pepper?

Het is onder Beatlesliefhebbers algemeen bekend dat zij Pepper niet per se de beste Beatlesplaat vinden. Veelal worden Rubber Soul, Revolver, The White Double Album en Abbey Road als favorieten genoemd. Kiezen is eigenlijk onmogelijk, maar ook mijn hart ligt iets meer bij Abbey Road. Toch is bijna iedereen het er over eens dat Sgt. Pepper het meest bijzondere album uit het oeuvre van The Fab 4 is. Om de hoes, de diversiteit in nummers en stijlen, de originaliteit van het geheel en de (voor die tijd) revolutionaire opnametechnieken die gebruikt werden. De studio als instrument, zoals Wibo Dijksma zo mooi in zijn podcast vermeldde.

George, Ringo en John tijdens de Pepper-sessies

Wat horen jullie?
Ik ben eigenlijk wel benieuwd of jullie, door de jubileumuitgave en de enorme belangstelling voor Pepper deze weken, ook een soort herwaardering voelen voor het album. Zijn er liedjes die er ineens verrassend uitspringen? Heb je nieuwe dingen gehoord? Ik wel. Wat klinkt het openingsnummer krachtig en goed. Ik hoor ineens de ritmische nuances in het slaggitaarwerk. Alles wordt er zoveel beter en strakker van. Wat een muzikanten waren John, Paul, George en Ringo toch. Hoe beluisteren jullie het album? Stijgt Pepper een tikkeltje in jullie achting? En als je dan toch dat ene nummer zou moeten noemen, dat (opnieuw) je hart verovert, wat is dan je keuze?

She's leaving home: waarom Paul McCartney er voor koos George Martin te passeren

Een paar weken geleden schreef ik over Meta Davies, de Londense parkeerwachtster die in het liedje Lovely Rita zomaar een hoofdrol kreeg op het Beatles-album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Op die blog ontving ik leuke reacties, waaronder het verzoek om nog eens wat over het zo geliefde Pepper-album te schrijven. Dat doe ik graag. Nu The Analogues schouwburg na schouwburg betoveren met de klanken van deze Beatlesplaat, komen de verhalen natuurlijk los.

George Martin en Paul McCartney

Beatles-college in Deventer
Gisteravond speelden The Analogues in de Deventer Schouwburg. Samen met Jan Cees ter Brugge mocht ik de inleiding voor de voorstelling houden. Ontzettend leuk om te doen. In dat college schonken we ook aandacht aan twee andere dames die een hoofdrol kregen op Sgt. Pepper. In hetzelfde nummer nog wel. Ook ging het over een hele ongeduldige Paul McCartney, die op volle kracht vooruit wilde en daarbij Beatles-producer en -arrangeur George Martin passeerde. Gooi al deze ingrediënten bij elkaar en daar is het verhaal van She's Leaving Home.

Deventer gisteravond: wat valt er veel te vertellen over Sgt. Pepper!

Melanie Coe en haar bijzondere Beatles-connectie

Op 4 oktober 1963 won de 13-jarige Melanie Coe een playbackwedstrijd die onderdeel uitmaakte van het populaire Britse televisieprogramma Ready Steady Go. The Beatles traden op in dezelfde show en Melanie ontving haar trofee uit handen van Paul McCartney, die haar tot winnaar verkoos. Er is een ontzettend leuk fragment van die show, waarin Melanie haar talenten toonde. Na afloop van het optreden, reikte Paul haar de prijs uit. Terwijl hij haar aankeek, kon hij niet vermoeden dat dit meisje amper 4 jaar later het onderwerp van één zijn mooiste liedjes zou worden. De jonge Melanie, afkomstig uit Noord-Londen, kreeg die dag de kans in de buurt te komen bij een band, die bezig was Engeland te veroveren. Terwijl ze aanwezig was in de televisiestudio, lukte het haar een gesprekje aan te knopen met George Harrison en Ringo Starr. Een prachtige ervaring voor een 13-jarige. Ook als het alleen daar bij gebleven was. Door een vreemde speling van het lot, bleek haar verhaal met The Beatles echter nog niet ten einde. [filmpje]

De auto op de oprit, de bontjas in de kast

We maken een sprongetje in de tijd, naar februari 1967. De naam Melanie Coe was natuurlijk al lang weggezakt in het geheugen van Paul McCartney, toen hij op een dag de krant open sloeg. Gefascineerd las hij de kop A-level girl dumps car and vanishes. De vader van een 17-jarig meisje had de dag ervoor koortsachtig gezocht naar zijn verdwenen dochter. Daarbij had hij de straten van Londen en Brighton uitgekamd. Het meisje, dat alles bezat dat haar hart begeerde, had het ouderlijk huis verlaten en daarbij haar dure spullen achtergelaten. Haar eigen auto stond nog op de oprit, haar cheque-boekje lag op haar bureau, haar bontjas hing in de kast. Ze was het huis uitgeslopen met slechts de kleding die ze droeg. Vader John Coe verklaarde aan een journalist dat hij niet begreep waarom zijn dochter van huis was weggelopen: I can not imagine why she should run away, vertelde de zakenman. She has everything here. She is very keen on clothes but she left them all, even her fut coat. Je begrijpt het al, het artikel gaat over diezelfde Melanie Coe. Wonderlijk.

Het bewuste artikel

Het verhaal schreef zichzelf

Je ziet het voor je. Paul McCartney kijkt langzaam op van de krant. Vervolgens staart hij een tijdje voor zich uit. Er speelt zich een film af in zijn hoofd. Van een meisje dat 's ochtends het huis uit sluipt. Een villa, vol pracht en praal. Kasten met luxe kleding, een salon met dure meubels, muren behangen met kunst. Een meisje dat zich, diep ongelukkig, in een keurslijf geperst voelt. Ze moet studeren, opdraven voor borrels en cocktail parties, handjes schudden, gesprekjes voeren. Haar ouders zijn zo druk met carrière maken en rijk zijn, dat ze niet naar hun dochter omkijken. Ze voelt zich diep ongelukkig en wil maar één ding: van huis weglopen. Op zoek naar de vrijheid. Het verhaal schreef zichzelf. Het liedje She's Leaving Home ook.

Melanie Coe, enkele jaren geleden

George Martin voelde zich gekwetst

Paul sleutelde met John aan She's Leaving Home. Het duo bedacht daarbij de mooie wisseling in het refrein. Daarbij zou Lennon steeds vanuit het perspectief van de ouders zingen, als een soort spreekkoor (what did we do that was wrong, we gave her everything money could buy). Naast deze goede vondst, ontstond er een idee voor een strijkersarrangement. Paul hoorde in zijn hoofd precies hoe dat moest klinken. Hij belde George Martin en vroeg hem diezelfde avond te helpen bij het arrangeren van wat hij bedacht had. Hoewel George in veel periodes non-stop samenwerkte met The Beatles, was hij die bewuste avond niet beschikbaar. Sorry Paul, ik heb straks een sessie met Cilla Black, klonk het door de telefoon. Paul baalde en was bang dat zijn ideeën hem zouden ontglippen. Alles moest vastgelegd worden. En toen deed hij iets dat hij nog nooit gedaan had. Hij passeerde zijn trouwe samwerkingspartner en belde een andere arrangeur. Mike Leander kreeg het verzoek die avond naar Pauls huis te komen en de ideeën uit te werken. Dat resulteerde in een het mooie strijkersarrangement dat we inmiddels kunnen dromen. George Martin voelde zich gekwetst dat Paul zaken had gedaan met een ander, maar stond op 17 maart 1967 (met stiff upperlip) in de Abbey Road studio een strijkersensemble te dirigeren. Voor zijn neus het arrangement van Leander. Martin gaf nog wel zijn eigen 'touch' aan het nummer door in de montage van het ensemble nog een paar wijzigingen aan te brengen.

George Martin tijdens een dirigeerklus

Harpiste Sheila Bromberg raakte verzeild in een Beatles-sessie

Dit is het punt waarop de tweede vrouw het verhaal in stapte. Sheila Bromberg, een jonge Londense harpiste, die via een zogenaamde 'fixer' (een tussenpersoon die sessies regelde) was opgetrommeld om een harppartij in te komen spelen in Abbey Road, studio 2. Haar agenda was zo vol, dat ze eigenlijk niet zo veel zin had om die bewuste avond van 9 uur tot middernacht nog op te komen draven. Maar ze deed het toch. Sheila stemde haar harp, nam de bladmuziek door en hoorde ineens een mannenstem die haar met Liverpools accent toesprak. Toen ze opkeek, drong het tot haar door dat ze in een opnamesessie voor The Beatles was beland. Samen met Paul experimenteerde Sheila die avond met verschillende harppartijen. Uiteindelijk werd de eerste take gekozen en later nog nabewerkt met de bekende verdubbelingstechniek, zodat het harpgeluid voller klonk. Daarmee was Sheila de eerste vrouw die op een Beatlesnummer meespeelde. Bekijk onderstaand filmpje, waarin Sheila 44 jaar naar dato met haar harp terugkeerde in de Abbey Road studio. Ze vertelt over die bewuste avond: [filmpje]

The Analogues konden Sheila niet strikken
Helaas liepen The Analogues wel een blauwtje bij Sheila. Toen bandlid Bart van Poppel de dame een paar maanden geleden opbelde om haar uit te nodigen mee te spelen tijdens de theatertour rond Sgt. Pepper, was de harpiste er wel klaar mee: No sir, ik moet er niet aan denken. Laat me alstublieft met rust. Ik heb geen zin in een of ander coverbandje uit Nederland. Dat de dame op leeftijd er niet zo'n zin meer in had, is best te begrijpen. Hoe liep het trouwens af met de 17-jarige Melanie Coe? Ze werd 10 dagen later ongedeerd teruggevonden. In de flat van haar vriendje. Melanie was van huis weggelopen nadat ze ontdekt had dat ze zwanger was. Aan de pers vertelde Melanie later I had everything money could buy, but my parents never told me they loved me. Het leverde haar onbedoeld een hoofdrol op in één van de mooiste nummers van Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Samen met Sheila Bromberg op harp [filmpje]:

Wednesday morning at five o'clock

As the day begins

Silently closing her bedroom door

Leaving the note that she hoped would say more

She goes downstairs to the kitchen

Clutching her handkerchief

Quietly turning the backdoor key

Stepping outside, she is free

She (we gave her most of our lives)

Is leaving (sacrified most of our lives)

Home (we gave her everything money could buy)

She's leaving home, after living alone, for so many years (bye bye)

Father snores as his wife gets into her dressing gown

Picks up the letter that's lying there

Standing alone at the top of the stairs

She breaks down and cries to her husband

"Daddy, our baby's gone.

"Why would she treat us so thoughtlessly?

How could she do this to me?"

She (we never thought of ourselves)

Is leaving (never a thought for ourselves)

Home (we struggled hard all our lives to get by)

She's leaving home, after living alone, for so many years

Friday morning, at nine o'clock

She is far away

Waiting to keep the appointment she made

Meeting a man from the Motor trade

She (what did we do that was wrong)

Is Having (we didn't know it was wrong)

Fun (fun is the one thing that money can't buy)

Something inside, that was always denied,

For so many years...

She's leaving home...bye, bye.

Droeg Paul McCartney het nummer Lovely Rita werkelijk op aan een Londense parkeerwacht?

Deze weken zit ik tot over mijn oren in het album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. The Analogues toeren langs de Nederlandse schouwburgen en spelen het kleurrijke Beatles-album uit 1967 van A tot Z live, mét de authentieke instrumenten uit de jaren '60. Dat is iets dat wij Beatles-fans allemaal fantastisch vinden, want onze favoriete band gaf zelf al geen concerten meer toen die plaat verscheen. Dus doen The Analogues het nu, zodat we Pepper toch nog eens helemaal live kunnen horen. Bijna 50 jaar nadat het album uitkwam.

Een foto voor de binnenhoes die het niet haalde

Geen babbeltje

Gelukkig komt de voorstelling ook naar Deventer. Ik bestelde schouwburgkaartjes en schreef de datum in mijn agenda. Maar daar bleef het niet bij. Het leek de Deventer Schouwburg een leuk idee als er voorafgaand aan die voorstelling een inleiding gehouden zou worden over de bijzondere Beatlesplaat. Er zouden vast wel verhalen te vertellen zijn. Ik voelde me dan ook echt vereerd toen ik het verzoek kreeg om over Pepper te komen praten. Ik wilde er niet zomaar een 'babbeltje' van maken, maar met een echt goed verhaal komen. En daar zit precies het probleem. Want...waar begin je? 

Hoe vertel je het verhaal van Pepper in 35 minuten?

Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band: er zijn boeken over die plaat geschreven, documentaires van gemaakt en studies naar gedaan. Alleen maar bijzondere nummers, revolutionaire opnametechnieken, exotische instrumenten, een hoes waar je naar blijft kijken.... Hoe vertel je dat allemaal in een minuut of 35? Ik besloot de hulp in te roepen van Beatles-podcaster Jan Cees ter Brugge. In ieder geval om eens te brainstormen. Al snel ontstond er een enthousiaste samenwerking en ik vind het dan ook ontzettend leuk dat we de inleiding samen gaan verzorgen. Kom naar je naar de voorstelling in Deventer van The Analogues op vrijdag 16 december, dan ben je ook (op aanmelding) al om 19.00 uur welkom in de bovenfoyer. Daar vertellen wij ons verhaal over Sgt. Pepper.

George Harrison tijdens de Pepper-sessies

Meta Davies werd vereeuwigd in een liedje

Uiteindelijk hebben we er voor gekozen de luisteraar mee te nemen naar de Abbey Road studio's en materiaal te laten horen dat nooit op de plaat terecht is gekomen: demo's, probeersels, repetities en afwijkende mixen uit de beroemde Studio Two waar maandenlang aan Sgt. Pepper werd gesleuteld. Bij die fragmenten vertellen we de verhalen achter de liedjes. Eén van die verhalen gaat over Meta Davies, een Londense dame die door Paul McCartney werd vereeuwigd op het album. Althans, dat leek haar zelf meer dan duidelijk. Echter de meningen zijn verdeeld.

Meta Davies

Om de hoek bij de studio

Paul McCartney kocht in de jaren '60 een mooi herenhuis in de Londense wijk St. John's Wood. Nog steeds is de woning aan 7, Cavendish Avenue de plek waar hij verblijft als hij in Londen is. Paul had zijn huis praktisch om de hoek bij het werk: de Abbey Road Studio's lagen op een steenworp afstand. Het kwam dan ook vaak voor dat Paul wandelend bij de studio arriveerde.

Paul woonde op een steenworp afstand van de EMI studio's

Een bon van 10 shilling

Begin '67 parkeerde Paul zijn Aston Martin DB6 ergens in de wijk bij een parkeermeter. Parkeerwachter Meta Davies had die dag dienst in St. Johns Wood en zag dat de meter op nul stond. Ze pakte haar boekje, schreef een bekeuring uit van 10 shilling (ofwel: 50 pence) en ondertekende met haar volledige naam, Meta Davies. Er zou namelijk nog een M. Davies in dezelfde wijk werken. Juist op dat moment arriveerde Paul. Hij pakte de parkeerbon onder de ruitenwisser vandaan en las haar naam hardop voor. Oh, is your name really Meta? zou hij haar gevraagd hebben. In een interview vertelde de parkeerwachter: We chatted for a few minutes and he said: That would be a good name for a song. Would you mind if I use it? And that was that. Off he went.

Paul in '67 met zijn Aston Martin

Kazoo en een honky tonk-gevoel

The Beatles namen op 23 februari 1967 de basistrack op van Lovely Rita. Ringo op drums. Paul op piano en John en George op akoestische gitaar. Later speelde Paul de bas in. Op 24 februari volgden de solovocalen. De achtergrondzang en de karakteristieke kazoo-achtige geluiden werden op 7 maart op de band gezet. Assistent Mal Evans scheurde een paar velletjes toiletpapier (met EMI-logo) van de rol, vouwde die om een paar kammen en ziedaar....je hoort het geluid na nothing can come between us, en ook na made her look a little like a military man. Tenslotte werd op 21 maart die fantastische pianosolo op de band gezet. Daarbij gebruikte George Martin weer eens een foefje. De pianomelodie werd door hem in een lagere toonsoort meegespeeld terwijl de basistrack langzamer meedraaide. Door het geheel weer op normale snelheid af te spelen, paste de inmiddels snelle melodie in de juiste toonsoort in de solo-sectie van het nummer. Technicus Geoff Emerick plakte vervolgens stukjes plakband op bepaalde onderdelen van de taperecorder, waardoor de tape ging wiebelen en de piano een honky tonk-effect kreeg. Het resultaat was de wat olijke solo die we allemaal kennen: [filmpje]

Traffic Warden of Meter Maid?

Natuurlijk kreeg McCartney de vraag over Rita in interviews. Had hij het nummer inderdaad gebaseerd op de aimabele dame die, met pet, schoudertas en opschrijfboekje, door de straten van Noord-Londen liep om parkeerbonnen uit te delen? Paul gaf aan dat hij in die periode eens een artikel las over een meter maid. Dat is de Amerikaanse equivalent van het Engelse traffic warden. Het klonkt goed, waarschijnlijk door de alliteratie. De woorden bleven in zijn hoofd hangen en hij componeerde er het nummer omheen. De tekst, waarin wordt verteld hoe hij probeert het hart van zijn meter maid te veroveren, is aandoenlijk en humoristisch (sitting on a sofa with a sister or two). Of hij het nummer baseerde op de Londense Meta Davies... Het leek hem zelf onwaarschijnlijk. Paul kon zich het voorval niet herinneren. Nu was dat wel met meer dingen uit die tijd. [filmpje]

Lovely Rita meter maid

Nothing can come between us

When it gets dark I tow your heart away

Standing by a parking meter

When I caught a glimpse of Rita

Filling in a ticket in her little white book

In a cap she looked much older

And the bag across her shoulder

Made her look a little like a military man

Lovely Rita meter maid

May I inquire discreetly

When you are free to some tea with me

Took her out and tried to win her
Had a laugh and over dinner
Told her I would really like to see her again
Got the bill and Rita paid it
Took her home I nearly made it
Sitting on the sofa with a sister or two

Oh lovely Rita meter maid
Where would I be without you
Give us a wink and make think of you