Posts tonen met het label Donovan. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Donovan. Alle posts tonen

zaterdag 10 februari 2018

Dear Prudence: de vrouw die met The Beatles mediteerde en John Lennon inspireerde

Na de spetterende opening van The White Album, met Back In The USSR, neemt John Lennon ons mee terug naar Rishikesh, waar hij één van zijn gevoeligste teksten schreef. Over een dame die zich die weken ook bij de Maharishi in India gevoegd had.

Perpetuum mobile
In de fingerpicking-stijl, die The Beatles zich in India onder leiding van Donovan eigen hadden gemaakt, worden we meegezogen in een schema van 4 akkoorden. Als een perpetuum mobile neemt dat schema ons mee in het verhaal over Prudence Farrow, de jonge vrouw die door John Lennon muzikaal vereeuwigd werd en wier naam zelfs in de titel van het liedje terecht kwam. Wie was deze Prudence, wat deed ze in India en waarom was er tegelijk met The Beatles?


Prudence Farrow


Mia Farrow moest bijkomen van een scheiding
Toen The Beatles in februari 1968 afreisden naar de zogeheten Valley of the Saints in het noorden van India, waren zij daar niet de exclusieve gasten van de Maharishi. Ze sloten zich aan bij 60 mensen die door de goeroe getraind zouden worden om zelf leraar in de transcendente meditatie (TM) te worden. Tot de bekendere deelnemers behoorden Donovan, Mike Love van de Beach Boys, jazzfluitist en latere pionier van New Age-muziek Paul Horn en actrice Mia Farrow. De Amerikaanse was naar India afgereisd om te herstellen van haar scheiding van Frank Sinatra. In '65 was ze op 21-jarige leeftijd met de toen 50-jarige crooner getrouwd. Eind '67 kreeg ze de scheidingspapieren al door Sinatra gepresenteerd, terwijl ze in de filmopnamen voor Rosemary's Baby zat. Farrow besloot haar jongere zus Prudence mee te nemen op haar retraite bij de Maharishi. Dat ze er tegelijkertijd met The Beatles zaten, was toeval.


India bracht de ommekeer
De zusjes Farrow hadden een katholieke achtergrond en zaten op jonge leeftijd bij de nonnen op school. Als tiener zette Prudence zich enorm af tegen al deze devotie. Met een oudere zus die een steeds mooiere verschijning werd, zocht Prudence haar heil in drank en drugs. Na een LSD-trip die haar behoorlijk bang had gemaakt, stopte Prudence resoluut met het gebruik van geestverruimde middelen. Toen ze een vriend van haar broer sprak, die net terug was uit India, voelde ze dat het land en de cultuur haar iets konden bieden dat haar gevoel van leegte kon vullen. In 1966 maakte Prudence op de Universiteit van California kennis met de oosterse technieken van TM. Ook groeide haar interesse voor yoga, zoals bij veel westerlingen in die tijd. Al op 19-jarige leeftijd opende ze in Boston een yogaschool in een voormalig kerkgebouw. Prudence was, voordat ze op 23 januari 1968 met zus Mia in India arriveerde, dus al behoorlijk serieus bezig met oosterse filosofie. Het zou alleen maar serieuzer worden.


De familie Farrow in 1950: Prudence zit rechts, met witte strik, naast haar vader.
Moeder Farrow speelde "Jane" in de bekende Tarzan-films.

Dezelfde golflengte
Prudence wilde al langer de Maharishi ontmoeten en toen ze op een dag een telefoontje kreeg van zus Mia, die van plan was naar India af te reizen, sloot ze zich als vanzelfsprekend aan. De zusjes hadden al wel vernomen dat ook de Fab Four naar de ashram van de goeroe zouden afreizen, maar Prudence vertelde daarover dat het hele circus dat daarmee gepaard ging haar gestolen kon worden. Ze kwam voor haar eigen spirituele groei, al had ze een goede klik met de vier. Ze zat op dezelfde golflengte met de bandleden en vond hen zo down to earth. Volgens Farrow wilde de Maharishi de vier Beatles het liefst afzonderen van de rest van de groep, zodat ze niet teveel gestoord zouden worden. Daar zag de band niets in.

Prudence Farrow zittend op de voorgrond met Ringo en Maureen Starkey, Jane Asher en Paul McCartney

Prudence sloeg volgens Lennon een beetje door
Waar alle studenten van de Maharishi zich naast het leren mediteren ook bleven ontspannen, viel Prudence buiten de groep. In haar vurige wens om alle technieken snel en goed onder de knie te krijgen, zonderde ze zich steeds meer af in haar eigen hut. 's Avonds na het eten was niet ze niet bij de rest van de groep te vinden. Men praatte, de Beatles zaten te zingen met hun gitaren op schoot, maar Prudence zocht de afzondering en mediteerde en mediteerde. Op een gegeven moment deed ik dat vijf dagen achter elkaar. Zonder voor mezelf te zorgen. Ik at niet meer en sliep niet meer, vertelde Prudence vele jaren later. Ook dat ze The Beatles op hun gitaren hoorde componeren en oefenen. Als een stille getuige die The White Album hoorde ontstaan.


Prudence en de Maharishi

Life goes on-bra, Prudence!
Het waren John en George die door de groep werden aangespoord om de stille en altijd afwezige Prudence er weer bij te halen. Het stel ging naar de kamer van Prudence, speelde het pas gecomponeerde Ob-La-Di Ob-La-Da voor haar en vroeg of ze zich weer bij de rest wilde voegen. Dat ze zelf het onderwerp van een ander liedje zou worden, kon Prudence toen nog niet vermoeden. Pas heel veel later kwam ze daar achter, op bezoek bij haar moeder, die een exemplaar van The White Album op de draaitafel legde. Prudence was vereerd en vond het een prachtig nummer dat goed de exotische sfeer van de retraite in India weergaf. Ook vond ze dat John respectvol over haar geschreven had. John Lennon sprak jaren later met humor over Farrow: She'd been locked in three weeks and was trying to reach God quicker than anyone else, grapte hij.

Prudence en Mia op latere leeftijd


Waar zit de knip in Dear Prudence?
The Beatles namen Dear Prudence eind augustus 1968 op in de Londense Trident Studio's, met behulp van de voor die tijd geavanceerde 8-track opname-apparatuur. De spullen in Trident waren nieuwer en beter dan de apparatuur die aan Abbey Road stond. Het was Paul McCartney die achter de drumkit moest plaatsnemen. Ringo Starr was kort daarvoor weggelopen van de opnamesessies, zich onzeker voelend over zijn spel. Terwijl Ringo op vakantie ging, viel Paul in. Het drumwerk in het laatste gedeelte van Dear Prudence klinkt een stuk soepeler en inventiever dan dat in het begin. Kenners fluisteren dat hier waarschijnlijk Ringo weer te horen is en dat we dus te maken hebben met een "'knip" in het nummer. Ik ga er vanuit dat Jan Cees ter Brugge die knip heeft weten op te sporen en ons er de komende tijd in een uitzending van de Fab4Cast meer over gaat vertellen. Ik vond dit mooie filmpje met beelden van The Beatles in India bij de Maharishi. We horen de demo van Dear Prudence die John Lennon in mei 1968 bij George Harrison thuis opnam: [filmpje]



Onze Dear Prudence krijgt een gezicht
Net als George Harrison bleef Prudence Farrow trouwens een levenslange liefde houden voor oosterse filosofie. Ze werd TM-lerares en bleef het. Ook promoveerde ze aan Berkeley op het gebied van Azië-studies. Naast het lesgeven, hield ze zich bezig met projecten in de filmindustrie en vanaf 2000 schreef ze artikelen op het gebied van religie, filosofie en gezondheid voor toonaangevende magazines. Prudence is inmiddels een dame op leeftijd. In dit [filmpje] haalt ze herinneringen op aan haar weken in India met The Beatles. En ineens krijgt onze Dear Prudence een gezicht en een stem. Mooi!





zaterdag 23 december 2017

Can You Take Me Back: het Beatlesnummer dat eigenlijk nooit bestaan heeft

Onlangs schreef ik hoe het sinistere sprookje Cry Baby Cry van John Lennon op The White Album een wat raadselachtige opmaat vormde voor het meest experimentele nummer dat The Beatles ooit opnamen: Revolution 9. Op de laatste van de vier zijden die The White Album lang is, nemen The Beatles ons mee in een beklemmende draaikolk van vervreemde muziek. Tussen de seances en de stemmen van onzichtbare kinderen in Cry Baby Cry en de sinistere geluidscollage Revolution 9, krijgen we namelijk een hele vreemde snipper met McCartney-muziek voorgeschoteld. Een nummer dat eigenlijk nooit echt bestaan heeft.




Londen stond onder water
Op maandag 16 september 1968 waren Paul McCartney, John Lennon en Ringo Starr aanwezig in de Abbey Road Studio's om te werken aan het nummer I Will. Een McCartney-compositie die Pauls allerzoetste bijdrage aan The White Album zou worden. Die maandag de 16e september was best een bijzondere dag, want Londen stond blank. De aanhoudende regens die het zuiden van Engeland die weken teisterden, kwamen op 15 en 16 september tot een hoogtepunt. Deze Great Flood legden de stad grotendeels plat. Wegen stroomden over, treinen reden niet meer. Ook was het niet eenvoudig om de stad vanuit het zuiden te bereiken, de plek waar inmiddels drie van de vier Beatles een huis op het platteland bewoonden. Waar George Harrison die dag uithing, is onbekend. Zo ging het vaker in die tijd. Het kwam nog maar zelden voor dat de vier Beatles tegelijkertijd in dezelfde studio aan nummers werkten. Wellicht stond Harrison die maandag thuis het water uit de keuken van zijn bungalow in Esher te hozen.

September 1968: overstromingen in Noord-Londen, nabij Abbey Road

Los Paranoias en een liedje voor Cilla Black
Temidden van al die chaos in de Engelse hoofdstad zaten er drie Beatles in Abbey Road Studio 2. Eentje met een gitaar en twee met percussie-instrumenten op schoot. John en Ringo begeleidden Paul bij zijn nieuwe nummer. Er waren 67 takes nodig om het ogenschijnlijk simpele McCartney-deuntje I Will in de basis neer te zetten en tussen die takes improviseerden de drie wat. Zo horen we The Beatles geinen met het onzin-nummer Los Paranoias (een bijnaam die Lennon zijn bandje nog wel eens gaf), werd het liedje Step Inside Love (voor Cilla Black) doorgespeeld en improviseerde Paul wat met The Way You Look Tonight [filmpje]



Intrigerende improvisatie
Het sneed allemaal weinig hout totdat Paul in Take 19 van I Will ineens een intrigerende improvisatie startte met de woorden Can you take me back where I came from, can you take me back? En ineens was daar een soort vreemde betovering die McCartney verder deed zingen. Improviserend over een pentatonische bluestoonladder horen we Paul verder zingen: Oh my brother, can you take me, take me by the hand. En: I ain't happy here my honey, can you take me back. In een haast hallucinerende opeenvolging van zinnen worden we meegenomen in een kleine gospel, die nergens begint en ook nergens eindigt. Op de achtergrond horen we Lennon en Starr nog wat op hun percussieinstrumenten tikken: [filmpje]

  

Inspireerden Memphis Minnie en Donovan Paul McCartney?
McCartneys klaagzang doet denken aan het Gospel-achtige Can I Do It For You van Memphis Minnie, een Amerikaanse blues- en gospelzangeres uit 1930. Haar nummer werd in 1965 in een soort re-make als Hey Gyp uitgebracht door singer-songwriter Donovan. Het zou best kunnen dat McCartney die versie of zelfs het origineel in zijn hoofd hoorde rondzingen tijdens zijn eigen improvisatie. Luister maar eens: [filmpje]



We horen 30 seconden terug op The White Album
Pauls improvisatie duurde uiteindelijk zo'n twee minuten en het was heel goed denkbaar geweest dat hier uiteindelijk een volwaardig McCartney-nummer uit was gerold. Was dat niet op één van de laatste Beatlesalbums verschenen, dan hadden we het misschien wel jaren later in zijn solowerk terug kunnen vinden. Toch gebeurde dat niet. Het bleef bij de snipper van twee minuten die we kennen. Althans, het grote publiek hoorde uiteindelijk 30 seconden van Can You Take Me Back. Dit fragment werd gebruikt om een brug te vormen tussen Cry Baby Cry en het spannende Number 9, number 9, number 9 waarmee Revolution 9 start. Vreemd genoeg wordt het fragment niet met een titel op de hoes van The White Album vermeld [filmpje]:



Geheime boodschap van Billy Campbell?
Aanhangers van de complot-theorie dat Paul McCartney eind 1966 zou zijn omgekomen bij een auto-ongeluk en vervangen werd door ene Billy Campbell, zagen een nieuwe aanwijzing in deze noodkreet. Hier zou duidelijk sprake zijn van een geheime boodschap van Billy Campbell, die smeekte om zijn masker als de nieuwe Paul McCartney af te mogen leggen. De sirenes en andere onheilspellende geluiden uit Revolution 9 zouden het geheim alleen maar onderstrepen. Onzin natuurlijk, maar het blijft een feit dat Cry Baby Cry, Can You Take Me Back en Revolution 9 een wat duister drieluik vormen aan het eind van The White Album. Gelukkig is daar tenslotte Good Old Ringo die de plaat uitluidt met het geruststellende Good Night

Merry Christmas, Beatle People!

zaterdag 30 april 2016

Child of Nature: The Beatles in India

Een zondagochtend in april, redelijk vroeg nog. Het is stil op straat. Dat is ook niet zo gek: de regen valt met bakken uit de hemel en verandert zelfs in natte sneeuw. Ik kijk naar buiten. Het frisse groen en de witte bloesem van de perenboom in de tuin vormen een sterk contrast met de blauwgrijze lucht. Mooi licht voor fotografen, denk ik.

Akelei

Speuren naar verandering
De afgelopen twee weken heb ik me verbaasd over de snelheid waarmee de tuin verandert in deze tijd van het jaar. De magnolia bloeit wit, felgekleurde tulpen klappen open en dicht op het ritme van het etmaal. Het groen van de akelei kondigt alvast de paarse gloed aan die straks in de hele tuin te zien is. Wanneer ik op een doordeweekse dag aan het eind van de middag thuiskom uit het werk, vind ik de tuin het mooist. Nadat ik mijn fiets in de schuur heb gezet, speur ik naar verandering. Het is zo'n moment waarop je ruimte krijgt voor gedachten. Ik dwaal af naar India, 1968. Niet dat ik toen zelf het levenslicht al gezien had, maar soms ben je ergens bijgeweest wanneer je er veel over hebt gelezen, de filmbeelden hebt bekeken en de muziek hebt gehoord. Het enige dat nog ontbreekt, zijn de geuren. En, in het geval van India, ook zeker de hitte.

Mediteren bij de Maharishi
Op 16 februari 1968 zitten John Lennon en George Harrison met hun vrouwen Cynthia en Pattie in een taxi, die hen in een rit van een kleine 250 kilometer van het vliegveld van New Delhi naar Rishikesh brengt. Een lange reis naar het gebied aan de voet van de Himalaya. Daar worden ze verwacht door de Maharishi Mahesh Yogi, een kleine giechelende Indiër die ze in augustus 1967 in Londen ontmoetten en bij wie ze vervolgens 10 dagen te gast waren tijdens een retraite in Wales. De kennismaking met Transcendente Meditatie werd daar onderbroken door het schokkende nieuws dat hun manager Brian Epstein thuis in Londen levenloos was aangetroffen. Het bezoek werd afgebroken, de Maharishi moest wachten.

Geheime post
In de Ahsram van de Maharishi, waar op 20 februari ook Paul McCartney met zijn toenmalige verloofde Jane Asher en Ringo Starr met zijn vrouw Maureen arriveren, verblijven The Beatles voor een wat langere periode bij hun nieuwe leermeester. Ze zijn daar niet alleen, maar maken deel uit van een entourage leergierige bezoekers. Onder hen zijn Beach Boy Mike Love, singer-songwriter Donovan en actrice Mia Farrow. De rust, het mediteren, het gezonde vegetarische eten en de frisse berglucht geven de creativiteit van de muzikanten een enorme impuls. Er wordt gitaar gespeeld, gezongen, gecomponeerd. Helemaal loskomen van thuis kan John Lennon niet. In zijn hoofd zit een kleine Japanse kunstenares die hij in Londen ontmoet heeft. Zijn dagelijkse wandeling naar het kleine postkantoor wordt regelmatig beloond met geheime post van deze mysterieuze vrouw, die hem mateloos intrigeert.

India als inspiratiebron
Aan de voet van de Himalaya schrijven The Beatles een deel van hun witte dubbelelpee The Beatles bij elkaar. Zo bevat de plaat het op Mia Farrows zus Prudence geïnspireerde Dear Prudence. De serene omgeving vormt ook de inspiratie voor Across The Universe, naar mijn mening één van de mooiste liedjes die John Lennon ooit maakte. Beïnvloed door een lezing van de Maharishi, schrijft John het nummer Child of Nature. Een gevoelige ballad met een prachtige, qua intonatie wat Oosters klinkende melodie. Hij neemt er in Engeland een demo van op. Die versie laat ik je nu horen via het filmpje. Geniet daarbij van de geweldige beelden uit India. Peace and love, je bent er helemaal bij.

On the road to Rishikesh
I was dreaming more or less
And the dream I had was true

Underneath the mountain ranges
Where the wind that never changes
Touch the windows of my soul




Bryan Ferry
Gek genoeg blijft Child of Nature bij het opnemen van de Beatles-albums die nog volgen, op de plank liggen. Toch wordt het nummer uiteindelijk wereldberoemd, als het in 1971, met nieuwe titel en nieuwe tekst als Jealous Guy op het Lennon-album Imagine verschijnt. Het mooist aan deze versie vind ik de smaakvolle baspartij van Klaus Voormann. Bryan Ferry van Roxy Music zingt het liedje trouwens in 1981 opnieuw de hitlijsten in.

Deventer Boekenmarkt
Terug naar India. Er zijn verhalen genoeg te vertellen over de bijzondere reis van the Fab Four, maar dat doe ik graag bij een volgende gelegenheid. Fotograaf Paul Saltzman maakte een erg mooi fotoboek over het leven op de Ashram. Een paar jaar geleden stond ik er op de Deventer Boekenmarkt mee in mijn handen. Het was een limited edition en ik moest er enkele honderden euro's voor neertellen. Dat heb ik niet gedaan. Op deze site vind je zijn foto's en herinneringen. 

Aardse interesses
Oh ja, tot slot: hoe lang bleven The Beatles eigenlijk in het heiligdom? Ringo hield het al na 10 dagen voor gezien. Hij kon niet tegen het voedsel. Paul wilde na 4 weken wel weer aan het werk. John en George bleven uiteindelijk 6 weken, maar vertrokken halsoverkop, toen gefluisterd werd dat de Maharishi naast zijn spirituele gaven ook hele aardse interesses bleek te hebben. In enkele dames uit het gezelschap nog wel. Dat resulteerde bij John Lennon in het nummer Sexy Sadie, een cynische afscheidsgroet aan de Maharishi (Sexy Sadie, what have you done? You made a fool of everyone). Typisch John Lennon: van de hemelse sereniteit zo weer frontaal in de aanval.