Wie was Polythene Pam en wie klom er door het badkamerraam naar binnen?

Abbey Road is in our ears and in our eyes deze weken. We zijn natuurlijk in afwachting van wat er gaat gebeuren op donderdag 8 augustus. Dan is het exact 50 jaar geleden dat de foto op het zebrapad van Abbey Road werd gemaakt. Een moment dat in Londen niet onopgemerkt voorbij mag gaan, vind ik. Ook kijken we uit naar het verschijnen van de jubileumbox van het album, waarover de afgelopen weken al de nodige informatie uitlekte. Met zoveel moois op komst, vroeg ik me juist af waar The Beatles zélf in deze periode stonden, als we de klok 50 jaar terugzetten, naar eind juli 1969.


Abbey Road begon body te krijgen
Er werd hard gewerkt. Zoveel is duidelijk. Niet in het weekend trouwens, omdat The Beatles Studio Two juist op alle doordeweekse dagen van juli en augustus 1969 voor zichzelf hadden gereserveerd. Na een wat moeizame start, bevond het creatieve proces voor het nieuwe album zich eind juli inmiddels in de zesde versnelling. Vaak werkten The Beatles op één dag aan meer nummers tegelijk, aan liedjes die zich in allerlei stadia van ontwikkeling bevonden. Hier een orgel-overdub, daar de achtergrondzang en hier een compleet nieuwe take. Abbey Road begon body te krijgen.

Paul en George, 17 juli 1969

Terwijl de Apollo 11 terugvloog naar de aarde...
Wanneer ik kijk naar de data die het dichtst bij het verschijnen van deze column liggen, kom ik uit op vrijdag 25 en maandag 28 juli 1969. Terwijl de Apollo 11 en bemanning succesvol van de maan naar de aarde terugreisden en daarmee het nieuws uiteraard domineerden, werkten The Beatles aan Sun King, Mean Mr. Mustard, Come Together, Polythene Pam en She Came In Through The Bathroom Window. Nummers die voornamelijk op kant B van Abbey Road terecht zouden komen. Die vrijdag de 25ste kregen Sun King en Mean Mr. Mustard extra overdubs in de vorm van vocalen, een piano en een orgel. Come Together werd verrijkt met extra zangpartijen. Daarna maakten The Beatles een start met opnemen van het dubbelnummer Polythene Pam en She Came In Through The Bathroom Window. De eerste compositie was van Lennon, de tweede van McCartney. Het complete stuk werd als geheel opgenomen.

The Guardian, 22 juli 1969

De winter-versie van Bathroom Window was nog niet zo energiek
Er waren toch nog 39 takes nodig om tot een goede keuze voor de juiste basistake van het dubbelnummer te komen. Dat werd take 38. Klinkt ook wel logisch. Je probeert jezelf elke keer te verbeteren en denkt bij de laatste poging: nee, beter dan de vorige take wordt het niet. Dus viel de keuze op take 38, waarop we Ringo op drums horen, George op leadgitaar, John op akoestische gitaar en Paul op bas. Het nummer was overigens niet compleet nieuw voor de band, want in januari van dat jaar, kwam Bathroom Window ook al voorbij in de sessies voor het Get Back/Let it Be-project. Die winter-versie klonk trouwens een stuk minder energiek dan de versie die we van Abbey Road kennen, luister maar eens mee: [video]

Polythene Pat werd Polythene Pam
Voor de medley op kant B van Abbey Road werd goed uit de voorraad beschikbare nummers en fragmenten geput die The Beatles al eerder schreven. Zo zagen Polythene Pam en Bathroom Window al in 1968 het levenslicht, al moesten beide korte nummers duidelijk nog even rijpen voor ze geschikt werden bevonden om op te nemen. Lennon baseerde Polythene Pam op twee verschillende vrouwen die hij begin jaren '60 ontmoette. Pat Dawson (Hodgett) was een jong meisje dat vaak Beatlesoptredens in The Cavern bezocht en regelmatig mee terugreed in de bandbus. Ze had een wat vreemde voorliefde voor het eten van plastic (polytheen), dat ze in kleine bolletjes rolde en opat. Deze ongezonde gewoonte leverde haar de bijnaam Polythene Pat op.


Een bijzondere nacht op het eiland Jersey
De andere vrouw die model stond voor Johns liedje was ene Stephanie. Ze was het vriendinnetje van dichter Royston Elles, die op zijn beurt al enige tijd met The Beatles bevriend was. Het stel nodigde John Lennon op 8 augustus 1963 uit de nacht met hen door te brengen, terwijl The Beatles voor hun tournee het Britse kanaaleiland Jersey aandeden. Lennon ging op de uitnodiging in en herinnerde zich in een interview met Playboy dat hij, gehuld in latex een bed met het stel deelde. Volgens de overlevering zou er die nacht niets zijn gebeurd. Vreemd verhaal.

Op Jersey, augustus 1963, met Royston Ellis

Met een ladder via de badkamer naar binnen
Paul McCartney haalde zijn inspiratie voor het heerlijke She Came In Through The Bathroom Window dichter bij huis. Regelmatig had hij in zijn woning aan het Londense Cavendish Avenue last van insluipers. Het waren meisjes die dagelijks bij hem voor de deur hingen en zich af en toe de toegang tot zijn huis verschaften. Sommigen wisten zelfs waar Paul de huissleutel verstopte en dwaalden rond in het huis, waarbij ze soms kleine souvenirs meenamen. Jessica (Leslie) Samuels was het meisje dat, met behulp van een ladder, via het badkamerraam bij McCartney naar binnen klom, zo beweerde ze. Eén van haar vriendinnen was bevriend met Paul en liet af en toe hond Martha uit. De dames werden een enkele keer ook wel eens door McCartney op de thee gevraagd in zijn achtertuin en er zijn diverse foto's bekend die Leslie tijdens die bijzondere ontmoetingen maakte.

Leslie Samuels met één van de foto's
die ze van McCartney in zijn achtertuin maakte

Ontspannen relatie
McCartney onderhield een ontspannen relatie met zijn fans en accepteerde deze sporadische excursies door zijn woning. Best bijzonder, moet ik zeggen. Eenmaal vroeg hij de meisjes om een ingelijste foto terug te geven, die ze meenamen. Pauls oplettende buren probeerden hem overigens telefonisch te waarschuwen wanneer er werd ingebroken. Dat inspireerde McCartney tot de zinnen: Sunday's on the phone to Monday, Tuesday's on the phone to me. Toen Paul in mei 1968 in New York was om de lancering van Apple aan te kondigen, zag hij in een taxi een aanduiding New York Police Dept. Dat bracht hem tot het schrijven van de passage And so I quit the police department, las ik.

Meisjes bij de open poort van Cavendish Avenue 7, 1967

Maagproblemen?
Zo vonden allerlei gebeurtenissen en ontmoetingen uit het verleden in die laatste week van juli langzaam maar zeker hun plek op het album Abbey Road. Snippers van personages en verhalen, die op hun beurt weer onderdeel werden van de medley die The Beatles samenstelden. Blijf ik natuurlijk weer zitten met de vraag of Pat -Polythene- Dawson ooit maagproblemen opliep en of haar bijzondere eetpatroon haar uiteindelijk niet de das omdeed. Wie het weet, mag het zeggen.

Cavendish Avenue: de Londense woning van Paul McCartney

Toen The Beatles in april 1965 tot over hun oren in de opnames van het album en de film Help! zaten, liet Paul McCartney zijn oog vallen op een mooi vrijstaand huis in Noord-Londen. Het bevond zich in St. John's Wood, de chique wijk waar ook de EMI Studio's aan Abbey Road gevestigd waren. Sterker nog, het huis lag bijna om de hoek bij het studiocomplex. Lekker makkelijk, moet McCartney gedacht hebben. Lopend naar het werk. Lang heeft hij vast niet na hoeven denken over de aankoop van het huis. Dat het een goede keuze was, blijkt tot op de dag vandaag. Na ruim 52 jaar is de woning nog steeds de plek waar Paul verblijft als hij in Londen is. Een huis dat heel wat verhalen zou kunnen vertellen over wat er zich de afgelopen decennia heeft afgespeeld. Een huis met een verhaal. Kortom: welkom in 7 Cavendish Avenue!

Met Jane Asher van Wimpole Street naar Cavendish Avenue

Je zou het een prettige investering kunnen noemen. McCartney kocht zijn Londense stek in 1965 van dokter Desmond O'Neill voor een bedrag van 40.000 pond. Het was een chique regentenwoning uit het begin van de 19e eeuw. Woningen in St. John's Wood zijn tegenwoordig vele miljoenen waard. Op 13 april 1965 zette Paul zijn handtekening onder de koopakte. Er moest nog wel een beetje verbouwd worden voor hij er definitief in trok. Tot die tijd woonde hij bij de familie Asher in Wimpole Street, het gezin van zijn vriendin Jane. Daar had hij het overigens enorm naar zijn zin, maar de hordes met fans voor de deur maakten het leven van de Ashers er niet bepaald eenvoudiger op. Paul en Jane verhuisden in maart 1966 naar 7 Cavendish Avenue, nadat het huis gerenoveerd was en voorzien van een grote houten poort met intercomsysteem. Die poort hield de fans enigszins op afstand. 

7 Cavendish Avenue in de jaren '60, de houten poort is nog niet geïnstalleerd.
Inzetje: Paul met Jane in de woonkamer

Fluitend de hoek om 

McCartney koos er bewust voor in het gezellige Londen te blijven wonen. De plek waar alles gebeurde en die in artistiek opzicht in 1966 tot een kookpunt kwam. Paul kon volop genieten van het uitgaansleven, de galerieën, concerten en andere kunsthappenings die in de stad plaatsvonden. De bruisende metropool gaf hem inspiratie voor zijn liedjes. Ook was er genoeg te doen en te beleven als zijn vriendin Jane, die een bloeiende carrière als actrice had, weer eens lange tijd van huis was. Het leven van McCartney vormde midden jaren '60 een enorm contrast met dat van de andere drie Beatles. Zowel John, George als Ringo kocht een huis op het platteland, zo'n drie kwartier rijden van Londen. John en Ringo woonden in grote statige villa's, George aanvankelijk in een bescheiden bungalow, die hij uiteindelijk verruilde voor het landgoed Friar Park. De drie Beatles lieten zich dagelijks naar Londen rijden, of stapten zelf in de auto. McCartney kwam fluitend de hoek om lopen en was in een mum van tijd weer thuis.

Spelen met 'Martha my Dear'

Mick Jagger en Andy Warhol

Al snel gebruikten The Beatles de woning van Paul als plek om voorafgaand aan een opnamesessie, interview of afspraak met een fotograaf te verzamelen, bij te praten en te vergaderen. In de eerste jaren waren de bandleden er kind aan huis. Net als vele anderen uit de Londense kunst- en muziekscène overigens. Mick Jagger rookte er zijn eerste joint en Andy Warhol kwam ook eens op de thee.

Met John en Mick

Sterren kijken in de Dome
Op 28 juli 1968 beleefden The Beatles hun zogenaamde Mad Day Out. Ze gingen een dag lang op stap in Londen met fotograaf Don McCullin om honderden promotiefoto's te schieten. De dag eindigde met een kop thee en een finale fotosessie bij McCartney thuis. Op een bijzondere plek overigens: in de dome. Dit was een glazen koepel die Paul in zijn tuin had laten bouwen. Voor Paul was het een plek om naar de sterren te kijken, te mediteren en high te worden. Het bouwsel vormde een origineel decor voor een aantal ontspannen bandfoto's, waarop ook Pauls hond Martha (bezongen in Martha My Dear) te zien is. Tot op de dag van vandaag schijnt er een groot rond bed in de koepel te staan, dat ooit van Graucho Marx was en dat Paul cadeau kreeg van Alice Cooper. De vloer van de lichtkoepel kan met een druk op de knop omhoog en omlaag verplaatst worden.

28 juli 1968: in de Dome

Jane vertrok, John en Yoko logeerden er een tijdje

In de zomer van '68 ging het trouwens mis tussen Paul en Jane. De actrice kwam onverwacht vroeg thuis van één van haar vele reizen en trof Paul in bed aan. Hij was niet alleen. McCartney vond het leven zonder zijn verloofde maar saai en hield er de nodige contacten op na. Onder andere met Apple-secretaresse Francie Schwartz en fotomodel en actrice Maggy McGivern. Francie woonde zelfs korte tijd met McCartney in het huis en was er getuige van hoe John en Yoko in de periode juli/augustus ook enkele weken in de woning bivakkeerden, op zoek naar een plek om te wonen.

Een huishoudster die de kaken op elkaar hield
Ook Beatles-assistent Mal Evans vertoefde een periode in het huis, waarbij hij fungeerde als een soort conciërge voor de woning, nadat Paul het echtpaar dat zijn woning beheerde ontslagen had (omdat ze praatten met de pers). Het was, kortom, een komen en gaan van mensen aan Cavendish Avenue. In huishoudster Rose vond Paul een betrouwbare en stabiele factor. Iemand die haar kaken op elkaar kon houden. Toen Paul een relatie kreeg met Linda Eastman veranderde de Amerikaanse fotografe en dierenliefhebster de statige stadsvilla in een mum van tijd in een gezellig thuis, met een groeiend aantal dieren in de achtertuin. Je kunt je er iets bij voorstellen. 

Familietafereel in de keuken

Blackbird vanuit het open raam

De McCartneys hadden een haat-liefde verhouding met de vele fans die jarenlang voor de poorten van Cavendish Avenue bivakkeerden. Sommige meisjes wisten precies hoe ze het huis moesten binnendringen en liepen er rond wanneer er niemand thuis was. Vermoedelijk inspireerden dit soort incidenten Paul tot het schrijven van She Came In Through The Bathroom Window een nummer dat op het album Abbey Road terecht kwam. De fans namen kleine souvenirs mee, anderen waren brutaler en richtten hun jaloerse woede op Linda. De boerderij in Schotland en (later) het huis in Peasmarsh (Zuid-Oost Engeland) boden de McCartneys en hun gezin meer privacy. Toch werden de meisjes die bij de hekken van Cavendish Avenue soms onverwacht getrakteerd op leuke ontmoetingen met hun idool. Bijvoorbeeld toen Paul op een avond met zijn gitaar in het raamkozijn ging zitten en het pas gecomponeerde Blackbird voor hen zong.  Margo Stevens was er bij. Ze vertelde er over aan Beatlesbiograaf Philip Norman:

A few of us were there. We had the feeling something was going to happen. Paul didn't take the Mini inside the way he usually did - he parked it on the road and he and Linda walked right past us. They went inside and we stood there, watching different lights in the house go on and off.

In the end, the light went on in the Mad Room, at the top of the house, where he kept all his music stuff and his toys. Paul opened the window and called out to us, 'Are you still down there?' 'Yes,' we said. He must have been really happy that night. He sat on the window sill with his acoustic guitar and sang Blackbird to us as we stood down there in the dark.

John Lennon op de stenen trap bij de achterdeur
Tot op de dag van vandaag is de woning een dierbare plek voor Paul McCartney. Op zijn boerderij in Schotland schijnt hij bijna nooit meer te komen. Ik stel me voor dat Paul in Londen nog wel eens door zijn huis dwaalt. In gedachten hoort hij de stemmen van Linda en de kinderen in de keuken, staat hij met hond Martha en John, Ringo en George in de Dome, hangt hij met Mick Jagger op de bank in de voorkamer, zingt hij zijn fans toe vanuit het slaapkamerraam en... ziet hij John met een kop thee op het stoepje bij de achterdeur zitten.

Vlnr: Paul circa 1968, John 1967, Paul circa 2012 (?) op dezelfde plek bij het huis