We blijven nog een beetje in India-sferen, met de blog van deze week. In m'n vorige blog schreef ik over de documentaire The Beatles and India. En als we de klok terugzetten naar 25 februari 1968, dit weekend 55 jaar geleden, dan belanden we op de 25ste verjaardag van George Harrison. Wat gebeurde er die dag in Rishikesh?
"All the world's a birthday cake" Allereerst denk ik dat het voor George één van de meest memorabele verjaardagen van zijn leven moet zijn geweest. Je 25ste verjaardag vieren, op een plek waar je de muziek en spiritualiteit hoort en voelt die je in korte tijd zo dierbaar zijn geworden. George was bezig de symbolische 'reis naar binnen' te maken (ik schreef daar al eens eerder over) en gebruikte later zelfs de metafoor van de verjaardagstaart, om zijn eigen gewenste positie in de wereld te willen duiden. We kennen 'm: "All the world's a birthday cake, so take a piece, but don't take too much." Of er op zondag 25 februari taart was in Rishikesh? Ik had het niet verwacht. Maar het antwoord is: ja.
Schaaltje pinda's Het moet vast extra feestelijk gevoeld hebben dat The Beatles die week weer herenigd waren als band. Zo waren George en John al met hun vrouwen vooruit gereisd en volgden Paul en Ringo pas op dinsdag de 20ste februari. De foto's van die dag laten zien dat George in het zonnetje werd gezet. We zien The Beatles, hun vrouwen en een deel van hun entourage bij Maharishi zitten. Het doet bijna denken aan een Nederlandse verjaardag, in een kring rond een schaaltje pinda's. Er wordt ook duidelijk eten rondgedeeld:
Een omgekeerde globe Op een andere foto is te zien hoe Maharishi George verrast met een verjaardagscadeau, in de vorm van een plastic wereldbol, die hij op de kop houdt. Hij zou George de globe hebben overhandigd met de woorden: “George, the globe I am giving you symbolizes the world today. I hope you will help us all in the task of putting it right,” waarop George de bol recht zette en antwoordde: "I've done it," een opmerking die gevolgd werd door applaus van de verjaardagsgasten. In zijn boek With The Beatles schrijft journalist (en ooggetuige) Lewis Lapham bovendien dat er gezongen en gedanst werd, waarna enkele hindoestaanse assistenten van Maharishi elkaar lachend met firecrackers bestookten.
Spiritualiteit en Spirits
Aandacht voor muziek was er ook. Zo gaf George zelf een optreden met zijn sitar en sloegen de gasten aan het 'chanten' met hindoestaanse gezangen. Maar, zo leerde ik uit de documentaire The Beatles and India, het was niet alleen maar een spiritueel feestje, want in de loop van de avond kwamen er ook andere 'spirits' aan bod, en vloeide er wel degelijk alcohol, waarna de stemming uitgelaten werd. Ik kwam nog een erg leuke foto tegen, van een hilarisch moment, waarop ook Beatles-roadmanager, -bodyguard en -vertrouweling Mal Evans te zien is. George en Mal probeerden hun verstrikte bloemenkransen uit elkaar te halen. Die verjaardag vol spiritualiteit en aardse geneugten was misschien ook weer heel tekenend voor de manier waarop George zich de rest van zijn leven zou bewegen: tussen de spirituele en materiële wereld. Hij deed zich tegoed aan 'the best of both', kunnen we wel zeggen.
Dit weekend zou George Harrison 80 jaar zijn geworden.
Deze maand is het 55 jaar geleden dat The Beatles vlak voor hun vertrek naar Rishikesh (India) stonden, voor hun retraite met Maharishi Mahesh Yogi. George, Pattie, John en Cynthia arriveerden op 15 februari 1968 en Paul, Jane, Ringo en Maureen vier dagen later. Over The Beatles en India is veel gezegd en geschreven. De documentaire The Beatles and India (2021) brengt een groot deel van de beelden, verhalen, interviews en perspectieven bijeen. Ik zag 'm eind vorig jaar bij Canvas, maar volgens mij moet hij ook te streamen zijn. Wie keek 'm nog meer?
Geleidelijk Ik vind het nog altijd een boeiend onderwerp. Vooral omdat de interesse voor Indiase cultuur en spiritualiteit zo geleidelijk in hun bestaan als band naar binnen sloop, in één klap verdween (behalve bij George Harrison) en later toch weer onder de huid van John, Paul en Ringo ging zitten. Bij John was dat vooral in zijn interviews over geweldloze communicatie in zijn Bed In-periode, waarin hij regelmatig refereerde aan Ghandi. Bij Paul en Ringo speelt meditatie en yoga tot op de dag van vandaag een rol in hun leven. En George...dat weten we allemaal. Zijn liefde voor India was en bleef zo groot dat hij er uiteindelijk zelfs zijn laatste rustplaats vond.
Oosters en westers perspectief De documentaire The Beatles and India verscheen in mei 2021, maar kreeg wellicht minder aandacht door de corona-pandemie. De ruim 90 minuten durende film belicht hoe The Beatles en de Indiase cultuur elkaar wederzijds beïnvloedden, waarbij er zowel vanuit oosters als westers perspectief naar het verhaal gekeken wordt. En dat vind ik er interessant aan, omdat die eigen Indiase blik ook sterk vertegenwoordigd is. Door ooggetuigen in de vorm van journalisten, musici en anderen die The Beatles tijdens hun verschillende reizen naar India van dichtbij meemaakten. Ook verleenden belangrijke Beatleshistorici als Mark Lewisohn en Piet Schreuders (laatstgenoemde achter de schermen als 'Then and Now consultant' voor de juiste locatieshots) hun medewerking aan de documentaire. Je ziet de vakkundige 'blik' van Piet Schreuders ook direct terug, waarbij oude filmopnames exact overvloeien in de huidige situatie op de ashram in Rishikesh.
De poort open zetten Nog even over dat Indiase perspectief, dat ik zo boeiend en belangrijk vind aan deze documentaire. Zo leerde ik namelijk dat veel Indiërs in 1965 de film Help! op onderdelen behoorlijk misplaatst vonden. Dat vertelt auteur Ajoy Bose (boek: Across The Universe) in de documentaire. Het had te maken met de clichématige manier waarop de Indiase cultuur in het filmscript was verwerkt. Zo was de godin Kaili, die steeds aangeroepen werd door de sekte die het op Ringo's ring gemunt had, gebaseerd op de in de Hindoestaanse cultuur vereerde godin Kali. Het wil volgens geïnterviewde musici en journalisten overigens niet zeggen dat The Beatles in India in de ban werden gedaan. In tegendeel. De band geniet er tot op de dag van vandaag het nodige aanzien: "Het maakte in onze cultuur niet uit wie The Beatles waren en hoe ze er uitzagen, maar hun muziek raakte hier zeker een snaar." Woorden van die strekking hoorde ik in de documentaire terug. Trots is er ook, over de wisselwerking die ontstond tussen The Beatles en India, waarmee de band de poort verder open zette voor westerse interesse in de oosterse cultuur. Iets dat ook zeker versterkt werd door Ravi Shankar.
Veel mooi beeldmateriaal Het is dus hartstikke mooi om die hele relatie van The Beatles met India belicht te zien. Van 1965 (Help!) via hun eerste bezoek aan Delhi in juli 1966 (een tussenstop in 1964 niet meegerekend), hun kennismaking met Maharishi, de eerste onmoeting tussen George en Ravi Shankar, de persoonlijke reis van George en Pattie naar India, tot en met hun lange retraite in Rishikesh, in het voorjaar van 1968. Ik ben onder de indruk van het beeldmateriaal dat over al die onderwerpen verzameld is. Zo kennen we natuurlijk veel beelden uit de periode februari-april 1968, maar het is ook interessant dat juist die andere gebeurtenissen uitgebreid in beeld zijn gebracht. Ook worden de verhalen ingekleurd door ooggetuigen (of hun kinderen) die vertellen over de aanwezigheid van The Beatles. Zo vertelt journalist Barkha Dutt hoe haar moeder in juli 1966 The Beatles ontmoette. We zien haar op een foto tussen John en Paul zitten. Jaspal Singh, eigenaar van een muziekwinkel in Delhi, laat weten hoe zijn vader en oom naar het hotel van The Beatles gingen, met een verzameling Indiase instrumenten, om ze vooral aan George te laten zien.
Spirituele klik Natuurlijk zijn en blijven de beelden van Ravi Shankar en George Harrison mooi. Net als de beelden waarop Ravi zelf met zijn orkest te zien is. Wat mij betreft heeft hij een charisma dat nauwelijks met dat van andere musici te vergelijken is. Mooi is ook met hoeveel respect de musici uit Ravi's orkest over hun muzikaal leider én over George Harrison spreken. Zo vertelt één musicus dat Ravi's orkestleden het eerst bijzonder vonden hoeveel energie hun meester in Georges muzikale ontwikkeling stopte, terwijl George geen bijzonder talent voor de Indiase muziek bleek te hebben, en Ravi gewend was met veel getalenteerdere muzikanten te werken. Maar men zag dat er een enorme persoonlijke en spirituele klik tussen de beide mannen was. Ook was ik wel geraakt door de oprechtheid van George, waarmee hij Maharishi op het eind van hun beider levens bezocht in het Limburgse Vlodrop. Om zijn excuses aan te bieden voor het overhaaste vertrek van The Beatles destijds uit India. Er viel een last van zijn schouders toen hij van Maharishi begreep dat deze The Beatles nooit iets kwalijk had genomen.
Een verveelde Paul McCartney De documentaire bevat veel interessante details die mij niet bekend waren. Bijvoorbeeld dat ook Paul McCartney aanwezig was bij de eerste ontmoeting tussen George en Ravi, gearrangeerd in Londen door een Brits-Indiase familie die betrokken was bij de Asian Music Circle. Paul arriveerde zelfs als eerste, wekte een verveelde indruk en deed niet veel meer dan het roken van vele sigaretten. De chemie tussen George en Ravi was er wel. Ook leerde ik meer over het uitgebreide privébezoek dat George met Pattie in september 1966 aan Ravi in India bracht. Hoe George besloot één radio-interview te geven, om de opdringerige pers te woord te staan: "Ik wil nu geen Beatle zijn, ik wil mezelf zijn." En ook hoe hij met Pattie en Ravi door het land reisde en daar ook Ravi's goeroe, Yogi Tat Maharaj, ontmoette. Mooi zijn ook de beelden van een interview met Brian Epstein, over de nieuwe richting die The Beatles waren ingeslagen. Brian sprak daarbij de woorden dat "The Beatles altijd naar nieuwe richtingen zouden blijven zoeken," niet wetend dat zijn eigen spoor spoedig en tragisch zou doodlopen.
Inspirerend 'huwelijk' The Beatles and India is, kortom, een informatieve en boeiende film geworden. Als je hem ergens kunt vinden, ga dan beslist kijken. Al was het vanwege de nieuwsgierige interesse van de KGB voor de gebeurtenissen in de ashram, vanwege de beloftes die Maharishi televisiezender ABC deed (over de rechten van tv-special over The Beatles). Of om wat er gebeurde op de dag dat Maharishi stierf (2018). Net als vanwege de reflecties van hedendaagse Indiase muzikanten op dat bijzondere en inspirerende 'huwelijk' tussen The Beatles en hun eigen muzikale cultuur.
Deze week tikte Paul McCartney de leeftijd van 79 jaar aan. Dat is best iets om even bij stil te staan, al vraag ik me af of hij dat zelf ook doet. McCartney oogde fit, vitaal en vrolijk wanneer we hem de afgelopen maanden in de pers zagen verschijnen. Dat stelt gerust. Misschien heeft die hele lockdown-periode, waarin hij niet kon touren, hem toch wel goed gedaan: een beetje rust voor de stem, een album opnemen, die musical afmaken en waarschijnlijk volop genieten van de natuur.
Een buitenkind En zo kennen we McCartney natuurlijk ook. Als een enorme natuurliefhebber, die zich ook als songschrijver de afgelopen decennia liet inspireren door die natuur. Om Macca deze week te "vieren" besloot ik eens na te gaan waar we die inspiratie in zijn nummers terughoren. Onder andere in zijn autobiografie Many Years From Now vertelt Paul dat hij als kind al ontzettend graag buiten was, in de natuur speelde. Vooral in de omgeving van Speke, aan de rand van Liverpool, waar nu John Lennon Airport is gevestigd.
Kenia en India Vanaf 1968 vond ik in Pauls composities duidelijk de natuur als inspiratiebron terug. Ik denk dat daar drie redenen aan ten grondslag liggen. In november 1966 ging Paul met assistent Mal Evans op safari naar Kenia, waar hij onder de indruk raakte van wat hij zag. Het leuke is: daar zijn beelden van die Paul en Mal zelf schoten. Amper anderhalf jaar later, in het vroege voorjaar van 1968 verbleven The Beatles wekenlang in de Indiase natuur tijdens hun retraite bij de Maharishi in Rishikesh. Ook daar speelde zich het leven grotendeels buiten af. Geïnspireerd door de lezingen van de Maharishi en de spectaculaire natuur waardoor het gezelschap omringd werd, liet ook Paul zijn Londense leven even achter zich.
Linda als katalysator Later dat jaar nam zijn nieuwe vriendin Linda Eastman, fervent natuurliefhebber, Paul ook vaak mee de stad uit, naar het platteland. Daarover schreef hij Two Of Us. Linda spoorde hem tevens aan om werk te maken van afgelegen boerderij in Schotland, die hij enkele jaren eerder had gekocht.
Nature Boy Het zat er al in en het kwam er dus vanaf 1968 volop uit: McCartney, de Nature Boy. Het gelijknamige nummer van Nat King Cole inspireerde hem dan ook om het pure Mother Nature's Son te schrijven, dat terecht kwam op The White Album:
"I’ve always loved the song called ‘Nature Boy’: ‘There was a boy, a very strange and gentle boy…’ He loves nature, and ‘Mother Nature’s Son’ was inspired by that song. I’d always loved nature, and when Linda and I got together, we discovered we had this deep love of nature in common." (Paul in Many Years From Now)
Vogels, paarden en dierenrechten De Long Tailed Winterbird, die voorbij vliegt op McCartneys meest recente album, is één van de vogels waarover Paul schreef. Ik beschouw Blackbird en Single Pigeon als metaforen om iets anders over te brengen, maar in Bluebird hoor ik toch wel weer de pure liefde voor de natuur terug. Net als in Golden Earth Girl en het nummer Appaloosa, dat hij met Linda schreef over haar favoriete paardenras. Activisme was er ook. In Wild Life ("Whatever happened to the animals in the zoo?") en Looking For Changes (over dierproeven) wordt expliciet aandacht gevraagd voor dierenrechten.
I saw a rabbit with its eyes full of tears
The lab that owned her had been doing it for years
Why don't we make them pay for every last eye
That couldn't cry its own tears
Do you know what I mean
(Looking For Changes, 1993)
Leven op het platteland als ideaal En zo loopt de liefde voor de natuur als draadje door Pauls oeuvre. Meer natuurbeleving vinden we terug in Country Dreamer ("I'd like to walk in a field with you, take my hat and my boots of too"). Ongetwijfeld geïnspireerd door zijn leven op de boerderij in Schotland en (later) in Sussex schreef Paul de nummers Heart Of The Country, Mull Of Kintyre en het recent verschenen When Winter Comes. Bij de release van de animatievideo zei Paul daarover samenvattend:
"I love nature and I love that idea of getting down and getting your hands dirty."
Boodschap aan alle e-mail-abonnees: ik ben bezig de abonnementservice over te zetten naar een nieuwe dienst. Als dat goed gaat, blijven jullie (met uitzondering van juli en augustus, als er geen nieuwe blogs verschijnen) vanaf september wekelijks BeatlesTalk in je mail ontvangen.
De koffers voor India waren praktisch gepakt, toen The Beatles op 11 februari 1968 nog een laatste sessie bij EMI hadden. Op zondag nog wel. Dat gebeurde wel vaker, maar het was zeker niet standaard. De reden? Er moest een promo komen voor Lady Madonna. Maar de sessie in Studio 3 leverde iets anders op: de opname van het nummer Hey Bulldog. De opnamen zouden pas jaren later naar buiten komen en laten zien hoe The Beatles een nummer opnamen.
Voorlopig de laatste sessie Bijna waren The Beatles on the road to Rishikesh, waar ze binnen een week hun retraite bij de Maharishi zouden starten. John en George zouden op 15 februari met hun vrouwen afreizen. Paul en Ringo volgden vier dagen later met Jane en Maureen. De sessie in Studio 3 zou dus voorlopig de laatste keer zijn dat de mannen bij EMI aan het werk gingen. Het werd een unieke sessie, door de aanwezigheid van de filmcrew. In tien uur tijd, tussen vier uur 's middags en twee uur 's nachts, werd Hey Bulldog geboren. Het hele proces, van de opname tot het mixen, werd in één keer doorlopen. Het verklaart misschien de energie van het nummer en het is precies de manier waarop John Lennon graag werkte.
Bijna de B-kant Hey Bulldog is voornamelijk een Lennon-nummer, waarvoor John al wat ideeën had rondzingen. Lennon was gedreven, om op die laatste studiodag voor de reis naar India zijn nieuwe nummer nog snel op tape te zetten. Even was er nog sprake van dat Hey Bulldog misschien wel de B-kant van de aanstaande single (Lady Madonna) kon worden. Daarbij zou George Harrisons Inner Light terzijde geschoven worden. Zo ver kwam het niet. Producer George Martin stak daar een stokje voor, door te zeggen dat het hoesje voor de nieuwe single al bij de drukker lag. Dat bepaalde in wezen het lot van Hey Bulldog, dat uiteindelijk pas in 1969 als opvullertje op de soundtrack van Yellow Submarine zou verschijnen.
Bullfrog Oorspronkelijk zou de song Hey Bullfrog heten, maar de blaf-geluiden waarmee McCartney aan het eind van het nummer mee startte, zorgden ineens voor een switch. Maar zover was het nog niet toen John begin februari thuis begon met het opnemen van demo's, waarschijnlijk weer uitgedaagd door McCartneys Lady Madonna. Lennon startte op mellotron en piano. Op YouTube vond ik niet die eerste take, maar wel een andere vroege versie, waarbij je het nummer hoort ontstaan. We horen John in zijn thuisstudio in Kenwood meezingen met een opname van zichzelf.
"A good song that means nothing" Op die 11e februari hadden The Beatles tien takes nodig om op spoor 1 de basis voor het nummer neer te leggen. En dan duikt ook de prominente rif op. Het machtige intro dat ons in midtempo het nummer in loodst en eigenlijk de ruggengraat van het nummer zal blijven vormen. John noemde het "a nice lick on the piano, but it's a good song that means nothing". Op spoor 2 wordt vervolgens de zeer creatieve en gedreven baspartij van Paul McCartney toegevoegd. We horen Macca hier toch wel zo'n beetje in z'n finest hour. Ook het extra gitaarwerk van George Harrison kwam dat spoor terecht. Spoor 3 was vervolgens bestemd voor de vocalen, waarvan er ook een aantal op spoor 4 terecht kwamen. Net als de sologitaar van (vermoedelijk) George.
The Dog Presides Blijft het wel de vraag waarom McCartney tegen het eind van Hey Bulldog (-frog) ineens begon te blaffen. Ik hoorde Jan Cees ter Brugge daarover iets interessants vertellen. Enkele dagen voor de opnamen drumde Paul mee op een Peter Asher-productie voor Paul Jones, waarop ook gitarist Jeff Beck meespeelde, getiteld The Dog Presides. Op dat nummer werd ook het geluid van blaffende honden gebruikt. Het is dus goed mogelijk dat McCartney nog een beetje in die sfeer zat, toen hij besloot het op een blaffen te zetten. Een hilarisch eind van een relatief onbekend, maar geliefd Beatlesnummer.
Beluister de podcast over Hey Bulldog Laat je meenemen door het opnameproces van Hey Bulldog en Across The Universe door de mannen van Fab4Cast, waarin je precies kunt horen hoe Hey Bulldog track voor track tot stand kwam. Beluister de podcast rechtstreeks online via de link, of via de Mixcloud-app.
Op 30 oktober 1967 zat Paul McCartney in een vliegtuig naar Nice. Samen met assistent Mal Evans en cameraman Aubrey Dewar was hij op zoek naar een mooie locatie voor het schieten van beelden bij zijn nummer The Fool On The Hill. Die scène was zo'n beetje het laatste puzzelstukje dat de film Magical Mystery Tour zou moeten completeren.
Impulsief vertrek
Het vertrek naar Nice moet snel en impulsief hebben plaatsgevonden. Geen van de andere Beatles wist waar Paul ineens was. McCartney vertrok zonder geld en paspoort naar de Zuid-Franse plaats. Zijn naam en faam vormden blijkbaar nauwelijks een belemmering om zich door de douane te kletsen en per vliegtuig Het Kanaal over te steken. Het had iets onbezonnens en onaantastbaars. In de vroege ochtend van dinsdag 31 oktober 1967 danste Paul McCartney in het prille herfstlicht in de heuvels bij Nice. De beelden zouden later onder The Fool On The Hill gemonteerd worden.
Aankomst in Nice
Dromerige ballad
Het nummer zelf schreef hij ten tijde van de Sgt. Pepper-sessies, in maart van dat jaar. Terwijl John en Paul bezig waren With A Little Help From My Friends vorm te geven, speelde McCartney zijn verse compositie Fool On The Hill aan John Lennon voor: een dromerige ballad, die qua melodie en begeleiding continu schipperde tussen D-majeur en -mineur, waardoor ook Lennon zijn oren steeds moet hebben gespitst. Paul zou het nummer aan de piano bij zijn vader thuis geschreven hebben, nadat hij een D6-akkoord aansloeg en van daaruit verder improviseerde.
Lennon was onder de indruk
In "The Beatles" schrijft Hunter Davies als officiële biograaf van de band hoe hij in maart 1967 getuige was van het moment waarop Paul zijn Fool On The Hill voor het eerst aan John voorspeelde. Ze zaten thuis bij Paul, aan Cavendish Avenue. Volgens Davies luisterde John naar Paul terwijl hij dromerig uit het raam keek. Lennon was onder de indruk van The Fool On The Hill en spoorde McCartney aan om snel de nog incomplete tekst op te schrijven, voor het geval hij de woorden zou vergeten. "Now that’s Paul. Another good lyric. Shows he’s capable of writing complete songs," was Johns mening over het nummer ("All We Are Saying" - David Sheff).
Maharishi en Tarot
McCartney zou zijn inspiratie onder andere hebben gevonden bij figuren als de Maharishi, die door critici als zonderling of gek werd bestempeld. Het idee van een goeroe in een grot sprak McCartney aan. Ook zou Paul de kaart van The Fool in de Tarot-leer in zijn gedachten hebben gehad. In de Hippiecultuur beleefde de Tarot een revival. Ook het Nederlandse kunstenaarscollectief The Fool ontleende zijn naam aan de tarotkaart. Blijkbaar schoof Paul de compositie bewust opzij voor het Sgt. Pepper-album. Qua timing had The Fool On The Hill nog makkelijk mee gekund. Misschien was het nummer nog onvoldoende gereed of paste het volgens Paul niet in het Pepper-concept, wat dat uiteindelijk ook mag hebben voorgesteld.
Eind augustus 1967: met de Maharishi in Bangor
Een demo na het verblijf bij de Maharishi
Pas op 6 september 1967, toen de Summer of Love na de plotselinge dood van Brian Epstein overging in een verwarrende herfst, maakte Paul een demo van The Fool On The Hill. Misschien kwam het nummer weer bovendrijven omdat The Beatles eind augustus een aantal dagen bij de Maharishi te gast waren geweest in Bangor, Wales. De demo die Paul maakte, is te horen op Anthology 2. [video]
Blokfluiten en een mondharp
Het meeste werk werd verzet op 25 en 26 september, aangevuld met een laatste sessie (met fluiten) op 20 oktober). Opvallend detail is de aanwezigheid van Yoko Ono op de 25ste. Wat vooral opvalt is originele instrumentenkeuze voor het nummer. Naast de gangbare instrumenten, kozen The Beatles voor blokfluiten, basharmonica's, celeste, tape-effecten (zowel een tape-loop als langzaam afgespeelde gitaareffecten). John Lennon zou ook mondharp spelen. 1967 blijft daarmee het jaar waarin The Beatles maximaal experimenteerden met verschillende instrumenten en de technische mogelijkheden die de studio hen bood. De instrumenten en het gekozen arrangement geven The Fool On The Hill precies het dromerige, etherische effect dat McCartney ongetwijfeld bij het schrijven van de tekst in zijn hoofd had.
25 september 1967: McCartney met de blokfluit aan zijn lippen
'Get a perfect shot'
Met een hoofd vol inspiratie stapte hij daarom eind oktober, een paar dagen nadat de mix van The Fool On The Hill gecompleteerd was, in het vliegtuig naar Frankrijk. Daar stond hij op de rotsen bij Nice, in de zonsopkomst, met een kleine cassetterecorder waarmee hij het nummer kon afspelen. "I just ad-libbed the whole thing. I went, ‘Right, get over there: let me dance. Let me jump from this rock to this rock. Get a lot of the sun rising. Get a perfect shot and let me stand in front of it," vertelde hij aan zijn biograaf Barry Miles. Even kroop Paul McCartney in de huid van The Fool On The Hill. Door de mooie [beelden], gemaakt voor de film Magical Mystery Tour, kunnen we nog steeds genieten van die oktoberochtend in 1967, in de heuvels bij Nice. Je had er bij willen zijn.
Een tijdje geleden ontving ik een mail van Rein Aardema. Behalve zijn aardige complimenten voor BeatlesTalk (waarvoor veel dank) stuurde hij me interessante informatie toe. Rein mailde dat British Pathé, maker van nieuwsitems en documentaires, het archief van 85.000 historische newsreel films online heeft gezet. "En ja, met veel Beatles," schreef Rein. Nieuwsgierig nam ik een kijkje in deze online schatkamer. Mijn glimlach werd steeds groter en bij het bekijken van een aantal archiefopnamen, bekroop me een gevoel van sensatie: mijn hemel, dit heb ik nog nooit gezien!
Even landen in Libanon
Misschien loop ik hopeloos achter, maar ik heb de indruk dat velen van jullie dezelfde ervaring zullen hebben, bij het bekijken van het materiaal. We zien veel Beatlesmania-taferelen uit de periode 1964-1966, waarin The Fab Four intensief toerden. Vliegtuigtrappen, persconferenties en andere ontvangsten: daar zitten niet alleen bekende beelden bij, maar ook verrassende opnamen. Zo opent de lijst met voor mij volstrekt onbekende beelden van een tussenlanding in Libanon op 7 of 8 juni 1964. Na hun avonturen in Nederland vlogen The Beatles eerst terug naar Londen, om vanuit daar te beginnen aan hun 24 uur-durende reis naar Hong Kong. Onderweg werd gestopt in Zürich, Beiroet, Karachi, Calcutta en Bangkok. Om te tanken of wellicht om over te stappen. Nooit had ik de beelden gezien van die tussenstop in Beiroet. We zien hoe (deels) uitzinnige Britse en Amerikaanse jongeren tot aan de vliegtuigtrap kunnen komen. John, Paul, George en Ringo-vervanger Jimmie Nicol komen even naar buiten om de fans te begroeten (klik steeds op de link in het onderschrift).
Nieuwe doorkijkjes naar India
Fascinerend vind ik de beelden die in India van The Beatles werden geschoten. In diverse clipjes, zowel in zwart-wit als kleur, zien we The Beatles in februari 1968 in New Delhi arriveren. John, Cynthia, Georgie, Pattie en Jenny Boyd reisden gezamenlijk, vermoedelijk samen met Mal Evans. Ze werden op het vliegveld opgewacht door Mia Farrow, waarna we het gezelschap in diverse taxi's richting Rishikesh zien stappen. In een andere clip zien we Paul, Jane, Ringo en Maureen arriveren. Het stel wordt begroet met prachtige bloemenkransen, moet langs de paspoortcontrole en zet vervolgens ook koers richting de ashram van de Maharishi.
Rondkijken in Rishikesh
Zat ik niet al op het puntje van mijn stoel, minstens zo geïnteresseerd keek ik naar een aantal korte films die op het terrein van de ahsram in Rishikesh geschoten zijn. Natuurlijk kennen we al het nodige fotomateriaal en mooie bewegende beelden van The Beatles tijdens hun verblijf bij de Maharishi. Toch focuste dat materiaal zich vooral op The Beatles zelf en wat minder op het resort waar ze verbleven. Op deze voor mij ook weer nieuwe archiefbeelden krijgen we een indruk van het dagelijks leven in de ashram. Her en der zien we The Beatles lopen. Mooi vond ik het beeld waarbij een plunjezak met huishoudlinnen (?) voor de deur van een bungalow werd gegooid. Alsof ik zelf even mocht rondlopen in februari 1968 op die bijzondere plek.
Veel vermaak
Ik kan je van harte aanraden een kijkje te nemen in deze online schatkamer: van Ringo die naar het ziekenhuis moet om zijn amandelen te laten verwijderen (1964) tot The Beatles die in Spanje sherryvaten signeren (1965) tot George Harrison die met Indiase muzikanten aan de soundtrack werkt van Wonderwall (1968). Ongetwijfeld zitten er beelden bij die je al kent, maar zelf was ik verrast door de nodige onbekende pareltjes. Hopelijk geeft het je veel plezier in deze bijzondere weken.
En dan nog even dit...
Vorige week mocht ik iets vertellen over de vriendschap en samenwerking tussen John Lennon en Paul McCartney in een drie uur durende thema-uitzending over The Beatles van het Studium Generale van de Technische Universiteit Eindhoven. Het Studium Generale kan in deze tijd geen lezingen houden, dus verzorgt men er nu radiouitzendingen en podcasts. In de uitzending werd ik in het Engels geïnterviewd door presentator Lucas Asselbergs. Ik deel de volledige uitzending hier. Het fragment van het interview staat hieronder direct klaar, maar de gehele Beatlesuitzending is uiteraard hieronder terug te luisteren. Hartelijk dank aan het Studium Generale, en wat fijn dat er aandacht is gevraagd voor deze blog en de podcasts van Fab4Cast op Mixcloud.
Afgelopen zomer maakten we een roadtrip door Zuid-Scandinavië. Daarbij bracht de indrukwekkende Öresundbrug (bekend uit de televisieserie The Bridge) ons van Kopenhagen naar Malmö. Terwijl in Nederland eind augustus de temperatuur nogmaals richting de 35 graden schoof, was het in Zuid-Zweden niet eens zo heel veel koeler. Dus kozen we ervoor om die middag eerst de schaduw te zoeken. Onder een boom, op een stadsstrandje, keken we uit op de imposante brug en de skyline van Malmö. 's Avonds was het voldoende afgekoeld om een wandeling door de stad te maken. Ik had een kleine missie. Wereldwijd zijn er vele plekken die met een stukje van die interessante Beatlesgeschiedenis in verbinding staan. Malmö is er één van, dus moest ik beslist even op zoek.
Residentie van de rijken
In het centrum vond ik al snel het Hotel Tunneln, een statig gebouw waarvan de geschiedenis inmiddels zeven eeuwen teruggaat. Naar Deense ridders en Zweedse adel. Het gotische complex, dat gebouwd werd op een veel ouder middeleeuwse fundering, fungeerde in de loop der eeuwen als handelscentrum, herberg en residentie van de rijken. Tegenwoordig is het een exclusief hotel, waar een beetje vergane glorie aan kleeft. Het was in oktober 1967 de plek waar twee Beatles neerstreken, omdat ze elders geweigerd waren.
Een avond in Hotel Tunneln
Ik meldde mij die avond bij de receptie, waar een jonge receptionist dienst had. Zou ik je even iets mogen vragen, opende ik het gesprek. Hij keek me vriendelijk aan. Ik heb gelezen dat hier, in het jaar 1967.... Ik zag bij de jongen een lichte glimlach om zijn mondhoeken krullen. ...Je weet waar ik het over heb? vroeg ik hem. Jazeker, dat wist hij. Ik kwam natuurlijk voor The Beatles. Dat klopte. Dit was de plek waar Paul McCartney en George Harrison een avond doorbrachten, nadat zij de Maharishi Mahesh Yogi elders in Zweden een bijzonder bezoekje hadden gebracht.
Beatles means Business
Op 14 oktober 1967 reisden Paul en George naar de Zuid-Zweedse kustplaats Falsterbo, die hemelsbreed zo'n 40 kilometer ten zuiden van Malmö ligt. In de badplaats, die op een kleine landtong ligt, gaf de Maharishi een meditatiecursus in het daar gelegen Falsterbohus. De reden dat McCartney en Harrison naar Zweden reisden en de Maharishi daar een dag later zouden ontmoeten, was niet puur spiritueel van aard. Er moest even gepraat worden. In het najaar van 1967 stonden The Beatles regelmatig met de Maharishi in contact. Na het bezoeken van een lezing door de Maharishi in Londen en een korte cursus in Bangor (Noord-Wales) zagen The Beatles hun naam steeds vaker in verband in gebracht worden met de kleine Indiase goeroe. Op zijn beurt schroomde de Maharishi niet om te koketteren met zijn interessante nieuwe vrienden. Beatles mean business, moet de Maharishi gedacht hebben.
In Falsterbo
Achter de schermen moest er gepraat worden
Dus werd het tijd voor een goed gesprek. Ja, The Beatles waren zeer zeker geïnteresseerd in de leer van de Maharishi, maar het leek hen wel verstandig dat hij niet continu hun naam noemde of zijn voordeel probeerde te halen uit het contact met de band. Voor de buitenwereld reisden McCartney en Harrison lekker af naar Zuid-Zweden om te gaan mediteren, achter de schermen moest er gepraat worden. Met tact. Toen de twee Beatles plotseling in de kleine badplaats opdoken, stuurde de Zweedse televisie direct een cameraploeg om poolshoogte te gaan nemen. Die filmbeelden kon ik niet terugvinden. Wel vond ik dit filmpje waarin foto's getoond worden. Daaruit blijkt dat assistent Peter Brown met de twee Beatles meereisde, net als Denis O'Dell. Laatstgenoemde stond in die periode intensief met The Beatles in contact omdat hij de film Magical Mystery Tour produceerde.
Geen stropdas
Na het bezoek aan de Maharishi besloten George en Paul ergens te gaan eten. Missie voltooid. Hoewel ik het me nauwelijks voor kan stellen van het progressieve Zweden, werden deze twee hippe celebs geweigerd bij het restaurant waar zij naar binnen wilden. De reden? Ze droegen geen stropdas. Uit de verhalen blijkt niet of de twee Beatles op dat moment alweer in Malmö waren. Vermoedelijk wel. Bij Hotel Tunneln werden ze met open armen ontvangen. In de historische, gewelfde kelders van het restaurant brachten Paul en George een avondje door. Ongetwijfeld tevreden terugkijkend op hun missie. Het hotel verwierf sindsdien enige faam en fungeert vandaag de dag nog steeds als plek waar artiesten graag neerstrijken. Receptionist Filip stuurde me eerst naar boven, waar ik een kleine fotowand kon bekijken. In deze hall of fame toont het hotel niet alleen trots de herinneringen aan het bezoek van Paul en George, maar zijn ook foto's van andere grote namen te zien.
De Beatles' Lounge
Na even rondgekeken te hebben, meldde ik me weer bij Filip. Waar was dan de plek waar Paul en George dineerden? vroeg ik hem voorzichtig. Wacht maar, ik loop wel even mee, het is toch rustig, antwoordde de receptionist. Terwijl we de wenteltrap naar de kelder afdaalden, informeerde ik hoe vaak hij dit soort verzoekjes kreeg. Toch wel eens in de paar maanden hoor, antwoordde hij. In de kelder was het even zoeken naar de juiste lichtknoppen. Kijk, daar in het achterste gedeelte hebben ze gezeten, wees Filip. We hebben het de Beatles' Lounge genoemd. Nu is dit onze ontbijtzaal. Ik weet niet waar de lichtknop voor dat achterste stuk zit, sorry. Ook al was het er te donker voor, ik maakte maar snel een foto. Filip moet terug naar boven om de receptie te bemannen. Ik bedankte hem en we verlieten het hotel. Opeens kreeg ik zin om ook die zuidelijke kustplaats Falsterbo te bezoeken. Dat zou het verhaal compleet maken. Dat gaan we niet redden, rekende ik snel. We moesten de volgende ochtend de boot naar Bornholm halen.
Het is geen geheim dat George Harrison, die dit weekend 75 jaar zou zijn geworden, het als componist niet eenvoudig had binnen The Beatles. Het kostte hem meer tijd dan John Lennon en Paul McCartney om op stoom te komen met het schrijven van eigen nummers. Had Harrison minder talent? Was hij te onzeker of te bescheiden? Of zou elke andere muzikant hetzelfde probleem hebben gehad, wanneer hij had moeten opboksen tegen het duo Lennon-McCartney? Toch was George op The White Album meer vertegenwoordigd dan op elke andere Beatlesplaat. Met While My Guitar Gently Weeps, Piggies, Savoy Truffle en Long Long Long was Harrison mede-verantwoordelijk voor het veelzijdige karakter van het dubbelalbum. Toch is er één nummer dat het album juist niet haalde. En misschien was dat wel zijn beste compositie uit die periode.
George voelde zich niet verantwoordelijk voor de teleurstelling van John en Paul
Terug uit India legde George zijn gevoelens vast over de manier waarop met name John en Paul terugkeken op het avontuur bij de Maharishi. Dat deed hij in het nummer Not Guilty. In een interview uit 1999 met Billboard vertelde Harrison dat hij zich aanvankelijk verantwoordelijk voelde voor de ervaringen die The Beatles met India hadden. Dat de kennismaking met Transcendente Meditatie en de oosterse cultuur met name zijn eigen leven positief veranderd hadden en niet dat van zijn bandleden, was moeilijk te verkroppen voor George. Net als de uiteindelijke teleurstelling over India die hij voelde bij Lennon en McCartney. In Not Guilty probeerde George voor zichzelf op te komen door te zingen dat hij niet schuldig was dat hij zijn bandleden op het pad van de Maharishi had gezet, maar dat iedereen verantwoordelijk is voor zijn eigen keuzes in zijn leven: Not guilty for leading you astray, on the road to Mandalay.
Een diepe denker met een nummer vol betekenis
Een diepe denker als Harrison kwam zodoende met een nummer dat tekstueel vol betekenis was en tegelijkertijd muzikaal niet eenvoudig in elkaar zat. Daar waar Paul McCartney zijn eigen liedjes vaak al kant en klaar uitgedacht had en The Beatles als een mentor door het opnameproces leidde, lukte het Harrison niet goed om over te brengen welke kant hij op wilde. Het subtiele maar moeilijke Not Guilty bleek geen hapklare brok waar The Beatles in de studio hun tanden in konden zetten. Eerst was er de demo die eind mei bij Harrison thuis in Esher gemaakt werd. Of John Lennon zich er mee bemoeide, weet ik niet. Ik heb het idee dat ik hem tijdens de opname op de achtergrond hoor praten: [filmpje]
Poging na poging na poging
In augustus '68 deden The Beatles een groot aantal pogingen het nummer in de studio op tape te zetten. Op 7 augustus waren er alleen al 18 pogingen om het intro goed te krijgen, gevolgd door 27 takes waarin het nummer verder gespeeld werd. De volgende dag werd de draad weer opgepakt en stond de teller inmiddels op 99 takes, waarvan vele incompleet. Op 9 augustus was George zelf meer dan 4 uur bezig met het inspelen van zijn gitaarpartijen. Zittend in de controlekamer stuurde hij met zijn gitaar zijn versterker aan die in de zogenaamde echokamer stond.
George verdween gefrustreerd naar Griekenland
Op 12 augustus experimenteerde George verder, maar het werd in zijn ogen allemaal niets. The Beatles haakten af en George verdween onaangekondigd (en waarschijnlijk gefrustreerd) naar Griekenland. Niemand was bereid geweest de puzzel met hem te leggen en het nummer te completeren. Best pijnlijk, als je bedenkt hoeveel moeite de band in het complexe Lennon-nummer Happiness Is A Warm Gun stak. Met ook nog eens een geweldig resultaat. Je had Not Guilty een dergelijke behandeling gegund. Het hoorde wel een beetje bij Harrison: het eindeloze perfectionisme en geduld waarmee hij aan zijn eigen nummers bleef schaven. In zijn solocarrière stond zijn manier van opnemen haaks op die van John Lennon, die altijd zo snel en spontaan mogelijk wenste te werken. Deze take laat het punt horen tot waar The Beatles uiteindelijk waren gekomen met Not Guilty. Je zou zeggen dat het nummer, misschien met uitzondering van het laatste gedeelte, echt wel White Album-waardig was: [filmpje]
De verhoudingen werden steeds moeizamer
Ondertussen werd het er in de studio niet gezelliger op. Terwijl George in de Griekse zon zat, werkten John en Ringo in Studio 3 aan Yer Blues en Paul in Studio 2 aan Mother Nature's Son. Toen George na een paar dagen weer terug was, verliet Ringo het studiocomplex met het idee dat hij uit de groep wilde stappen. Zo ver kwam het uiteindelijk niet, maar het geeft aan dat de onderlinge verhoudingen eind augustus even tot een dieptepunt kwamen. Tekstueel verwijst George in Not Guilty ook naar Apple, het nieuwe concept dat Lennon en McCartney in die periode opzetten om de vele Beatlesmiljoenen belastingtechnisch beter te benutten. Het werd natuurlijk een debacle en Harrison had er vanaf dag één weinig vertrouwen in. In Not Guilty horen we hem zingen: I won't upset the apple cart, I only want what I can get.
Lennon en McCartney lanceren Apple
George hing waarschijnlijk iets te veel de vuile was buiten
Not Guilty redde het niet tot The White Album. Misschien was de belangrijkste reden daarvoor wel dat Harrison in de tekst iets te veel de vuile was buiten hing. Die tekst, die ik onder aan deze blog zal opnemen laat inderdaad weinig te raden over. De hoogst genummerde take van Not Guilty werd uiteindelijk 102, een kortere mix van take 99, die in de jaren '90 uitgebracht op Anthology 3, de soundtrack bij de uitgebreide officiële documentaire over de geschiedenis van The Beatles.
Tien jaar later lukte het alsnog
Toch wist George Not Guilty voor zichzelf uiteindelijk af te maken. In 1978, lang na het uiteengaan van The Beatles, herontdekte hij zijn eigen compositie en besloot hij er met zijn sessiemuzikanten nog eens tegenaan te gaan. Dat was trouwens niet met de minsten uit de popmuziek. Steve Winwood, Willie Weeks, Andy Newmark, Neil Larsen en Ray Cooper klaarden de klus en gaven Not Guilty samen met George een relaxte en wat volwassener make over. Het nummer kwam terecht op het album George Harrison dat in 1979 verscheen. Ik vind het tot op de dag van vandaag een knappe compositie en een zeer aangename Harrisong. Eentje die zeker niet had misstaan op The White Album. Jullie? [filmpje]
Paul McCartney was er het beste in, John Lennon waagde zich er ook wel eens aan en George Harrison liet het concept eigenlijk volledig liggen: het schrijven van zogenaamde character songs, liedjes die The Beatles schreven over fictieve of bestaande personen. Nummers waarin we in een paar minuten kennismaken met een personage of een persoon. Op The White Album komen we een aantal character songs tegen, waaronder The Continuing Story of Bungalow Bill. Was deze Bill een verzinsel? Ontsproten zijn avonturen uit de fantasie van John Lennon of bestond Bill echt?
De échte Bungalow Bill!
Geen sterk nummer, wel een goed verhaal!
Ik denk dat de meesten van jullie The Continuing Story of Bungalow Bill niet als één van de sterkste nummers van The White Album beschouwen. Ikzelf ook niet trouwens. Het liedje stond de afgelopen weken niet vaak in jullie 15/30-lijstjes. Toch intrigeert het nummer me wel een beetje. Om het bijzondere intro, maar vooral om de fantasierijke tekst. Als kind zag ik hem wel voor me, deze Bungalow Bill die, zittend op een olifant, zwaaiend met een geweer én met zijn moeder in zijn kielzog, op tijgerjacht ging. Hoe verzin je zoiets?
Amerikaanse toerist
We weten dat The Beatles een groot deel van hun nummers voor The White Album in India schreven, tijdens hun verblijf bij de Maharishi Mahesh Yogi. Ze waren samen met zo'n 60 andere mensen te gast bij de goeroe. Die andere gasten vormden in een paar gevallen inspiratie voor nieuwe nummers. Zo was daar Prudence Farrow die, zoals ik vorige week schreef, gevoelig neergezet werd in Dear Prudence. Een Amerikaanse toerist, die ook in Rishikesh verbleef, kwam er wat minder poëtisch van af. Hij werd door John Lennon tot Bungalow Bill gedoopt, maar kwam daarmee wel (zij het wat banaal) terecht op een Beatles-elpee. In een interview vertelde John Lennon zelf over het tegenstrijdige gedrag van deze man:
That was written about a guy in Maharishi's meditation camp who took a short break
to shoot a few poor tigers, and then came back to commune with God.
Jungle Jim + Buffalo Bill = Bungalow Bill
Lennon vertelde bovendien dat hij de naam de Amerikaanse stripfiguur Jungle Jim in zijn hoofd had bij het schrijven van het liedje. Jungle Jim was een strip die vanaf 1934 in Amerikaanse kranten verscheen, waarin ene Jim Bradley avonturen in de Aziatische jungle beleeft. De comic kreeg zelfs een bewerking voor televisie, waarin Johnny Weismuller het personage, gehuld in een safaripak, speelde. De jonge John Lennon zal op zijn jongenskamer aan Menlove Avenue vast wel eens op zijn buik op bed hebben gelegen met de nieuwste editie van Jungle Jim.
Striptekening (1954) uit de succesvolle Jungle Jim-serie
Lennon combineerde deze Jungle Jim met de legendarische bizonjager Buffalo Bill (1846-1917), wiens echte naam William Frederick Cody was. En zo zag Bungalow Bill in 1968 het levenslicht.
William Frederick -Buffalo Bill- Cody
Bungalow Bill en zijn moeder arriveerden met een bult bagage
De echte Bungalow Bill was Richard Cooke III, een 27-jarige Amerikaan die luisterde naar de roepnaam Rik. Samen met zijn moeder Nancy Cooke de Herrera verbleef hij korte tijd bij de Maharishi. Mia Farrow, de zus van Dear Prudence, herinnerde zich in een interview nog goed hoe moeder en zoon in de ashram arriveerden. Farrow omschreef de Amerikaanse als iemand die nogal gewichtig deed en die met een enorme hoeveelheid bagage de gloednieuwe privé-bungalow naast het verblijf van de Maharishi betrok. Aha! Dan weten we direct waar Lennon dat Bungalow vandaan had, realiseer ik me nu. En zou dit de Nancy zijn naar wie Paul McCartney in een ander India-liedje, Rocky Raccoon, verwijst (But everyone knew her as Nancy)? Moeder en zoon waren trouwens niet zulke populaire gasten in India en volgens Farrow was niemand er rouwig om toen ze weer vertrokken om op tijgers te gaan jagen.
Nancy werd zelf een goeroe
Deze Nancy Cooke de Herrera schijnt zelf een soort goeroe te zijn geworden voor sterren als Lenny Kravitz en Madonna. Ik vond een [filmpje] waarin ze onder andere vertelt over haar contact met The Beatles in India. Best leuk om even te kijken naar deze moeder van Bungalow Bill:
Natuurlijk schreef ze ook een boek
Zoals velen die zich in hun leven ergens (even) in de nabijheid van The Beatles mochten begeven, legde Nancy haar levensverhaal vast in een boek waarvan de titel (zoals bijna altijd het geval is) verwijst naar de titel van een Beatlesnummer: All You Need Is Love: An Eye Witness Account of When Spirituality Spread From The East To The West. Nog steeds te koop! ;-)
Nancy Cooke de Herrera, tweede van links, staand tussen Pattie Boyd (Harrison) en John Lennon
Rik vond weinig aansluiting met de hippies
Rik zelf vertelde later dat hij The Beatles erg aardig vond, maar dat John Lennon zich het meest afzijdig hield. Er was dan ook niet veel dat hen bond. Bill viel behoorlijk op als blonde all American boy, in het wit gekleed in college stijl, tussen de langharige hippies. De tijgerjacht, die drie uur van Rishikesh plaats vond, had als doel om tijgers te doden die het op olifanten voorzien hadden en die een probleem vormden voor de lokale bevolking. In haar tweede boek, Beyond Guru's (dit is echt waar!) beschrijft moeder Nancy hoe ze zich samen met haar zoon in een boom schuilhield, op een houten platform en wachtend tot de tijgers zouden arriveren: Rik sat down and I stood behind him. It wasn't long before I saw this flash of yellow and black. I let out a yell and Rik twirled and shot the tiger right through the ear. John Lennon maakte daar in Bungalow Bill het volgende van: So Captain Marvel zapped him right between the eyes.
Ook Captain Marvel was een stripheld en kreeg zijn plek in Bungalow Bill
Kritische noten van de Maharishi en Lennon
Op de terugweg naar Rishikesh kreeg Rik spijt van zijn daden. Hij vroeg om een gesprek met de Maharishi en vertelde de goeroe dat hij zoiets nooit opnieuw wenste te doen. Bij dat gesprek waren John Lennon en Paul McCartney aanwezig. Rik kreeg kritische vragen. Zowel van de Maharishi als van Lennon. Moeder Nancy sprong voor haar zoon in de bres en antwoordde: Well John, it was either the tiger or us. Ook dit antwoord verwerkte Lennon later in zijn nummer als If looks could kill, it would have been us instead of him. Kortom, de dagelijkse gang van zaken bood The Beatles voldoende stof voor nieuwe nummers.
Moeder en zoon tijdens de tijgerjacht
Demo
Terug in Engeland namen The Beatles eind mei The Continuing Story of Bungalow Bill op tijdens de demo-sessies die ze thuis bij George Harrison in Esher hielden. John zong zijn partij twee keer in op de viersporenrecorder. Op dat punt klonk Bungalow Bill als volgt: [filmpje]
Twee keer plagiaat
Voor de melodie pleegde John twee keer plagiaat, waarschijnlijk onbewust. Zo moet de melodie van de Amerikaanse klassieker Stay As Sweet As You Are (1934) ergens in zijn achterhoofd hebben gezeten. Net als in de structuur van dit nummer, begint hij zijn eigen Bungalow Bill met het refrein. Een refrein dat veel op het de zoete song lijkt: [filmpje]
Daarnaast plagieerde hij zichzelf. De zin So Captain Marvel zapped him right between the eyes is melodisch gelijk aan And curse Sir Walter Raleigh, he was such a stupid git uit het nummer I'm So Tired, dat uiteindelijk ook precies op dezelfde dag (8 oktober 1968) werd opgenomen. Vergelijk die twee regels maar eens! Ook de drie bass drum-kicks die het refrein van Bungalow Bill inluiden, waren niet echt nieuw. Dat grapje was anderhalf jaar eerder al eens uitgehaald bij Lucy In The Sky With Diamonds.
De mellotron speelt een hoofdrol
De uiteindelijke versie van Bungalow Bill die terecht kwam op The White Album zou niet zoveel verschillen van de demo die ik hierboven liet horen. Echter in de studio was er een belangrijke rol voor de mellotron weggelegd. Dit inventieve instrument kon, met het induwen van een orgeltoets, een stukje eerder opgenomen tape in een zogenaamde eindeloze loop afspelen. Het virtuoze Spaanse gitaarintro van Bungalow Bill werd dus niet door een Beatle gespeeld, maar aangestuurd met een simpele mellotron-toets. Ook de trombonegeluiden waarmee Bungalow Bill eindigt komen regelrecht uit die mellotron, één van de voorlopers van de synthesizer: [filmpje]
Twee Beatlesvrouwen zongen mee
Tot slot was er een rolletje voor Yoko Ono en Maureen Starkey. Het kwam eigenlijk nooit voor dat de vrouwen van The Beatles meezongen tijdens de opnamen. Voor zover ik weet, was Pattie Harrison te horen in het refrein van Yellow Submarine en assisteerde Linda McCartney bij de hoogste noten in de achtergrondzang van Let It Be. Op Bungalow Bill horen we Yoko Ono één stukje solo zingen (But when he looked so fierce). In het refrein, waarop een deel van de aanwezigen te horen is, sloot ook Maureen Starkey aan.
Hoe liep het met Bill zelf af?
En zo eindigt een verhaal dat even banaal als intrigerend is. De avonturen van Bungalow Bill die zijn moeder mee op tijgerjacht nam, werden voor altijd vastgelegd. Hoe liep het met Bill zelf af? Hij schiet nog wel eens tijgers, maar dan op de gevoelige plaat. De Amerikaan besloot zijn leven te gaan wijden aan natuurfotografie en werkt voor gerenommeerde bladen als National Geographic. Kwam het allemaal toch nog goed.
Hey, Bungalow Bill
What did you kill
Bungalow Bill?
He went out tiger hunting with his elephant and gun
In case of accidents he always took his mom
He's the all American bullet-headed saxon mother's son.
All the children sing
Hey Bungalow Bill
What did you kill
Bungalow Bill?
Deep in the jungle where the mighty tiger lies
Bill and his elephants were taken by surprise
So Captain Marvel zapped in right between the eyes
All the children sing
Hey, Bungalow Bill
What did you kill
Bungalow Bill?
The children asked him if to kill was not a sin
Not when he looked so fierce, his mother butted in
If looks could kill it would have been us instead of him
