Posts tonen met het label Kenwood. Alle posts tonen
Posts tonen met het label Kenwood. Alle posts tonen

zaterdag 10 april 2021

Hoe een gestolen koffer van Brian Epstein The Beatles in de problemen bracht

Beatlesmanager Brian Epstein was een man met geheimen. Vaak noodgedwongen vanwege zijn seksuele geaardheid in het Engeland van midden vorige eeuw. Triest, maar waar. Achter zijn Samsonite-koffer, die onlangs door het Liverpoolse museum The Beatles Story via Juliens Auctions werd aangekocht, kwam een opmerkelijk verhaal vandaan.


Een lijntje tussen Liverpool en Los Angeles
Het Liverpoolse museum, pittoresk gelegen aan de Albert Dock verwerft of leent regelmatig nieuwe Beatles-items om ten toon te stellen. Afgelopen zomer was dat dus de koffer van Brian Epstein, die voor een bedrag van bijna 3500 pond aan de collectie van het museum kon worden toegevoegd. "We hebben een goed lijntje met Juliens Auctions in Los Angeles," vertelde één van de museummedewerkers in de podcast Beatles City. Zo rinkelt regelmatig de telefoon in Liverpool, wanneer het Amerikaanse veilinghuis iets nieuws aangeboden krijgt: of er in Engeland interesse is om ook mee te bieden.



Gestolen uit de hotelkamer
De telefoon rinkelde ook vorig jaar, toen de zwarte Samsonite-koffer van Brian Epstein geveild zou worden. Op de foto zien we Brian op 8 juli 1966 met de koffer in zijn handen staan. The Beatles waren geland op Londen Heathrow, na hun onfortuinlijk verlopen tour door het Midden Oosten. Een maand later zou Brian alweer met de jongens in de Verenigde Staten zitten. De band zou tijdens deze laatste tour ook optreden in het Dodger Stadium in Los Angeles. Terwijl Brian en The Beatles in die stad verbleven, werd Brians Samsonite uit zijn hotelkamer gestolen. De dief was een bekende van de Beatlesmanager: Dizz Gillespie. 


Vernoemd naar de jazztrompettist
Deze Dizz heette eigenlijk John, maar zijn vrienden vernoemden hem naar de beroemde jazztrompettist. De Amerikaan verhuurde zich regelmatig als escort aan Brian. De twee kenden elkaar al van een ontmoeting in Los Angeles. The Beatles tourden in augustus 1964 voor de tweede keer door de VS, waarbij Brian en Dizz elkaar op een feestje tegen het lijf liepen. Epstein vroeg Dizz naar Londen te verhuizen, zodat hij zich over hem kon ontfermen. Gillespie had aspiraties als acteur en zanger en Epstein was bijzonder van hem gecharmeerd: begin 20, donker haar en een uitdagende blik.


Een bezoek aan Kenwood
Zodoende voegde Brian Dizz toe aan zijn verzameling artiesten, stak hem in het nieuw en stuurde een persbericht naar de media dat Dizz zijn nieuwe ontdekking was. Gillespie viel met de neus in de boter: Epstein loste zijn schulden af en voorzag hem van drugs. Ook vergezelde hij Brian regelmatig naar feestjes. Tijdens een gezamenlijk bezoek aan John Lennons woning Kenwood in Weybridge, ontving Dizzy een gesigneerd exemplaar van Johns boek In His Own Write. "To Diz, You’re a great TURN, good God, from, John Lennon," schreef John in het boek dat hij Dizz gaf. Daarbij gebruikte Lennon het woord "Turn" dubbelzinnig: hij noemde Dizz een showman, maar ook iemand die een ander een hak kon zetten. Die woorden bleken profetisch.



Een keukenmes op de keel

Brian en Dizz brachten vele avonden door in Epsteins Londense flat aan Williams Mews (Whaddon House, appartement 15). Deze avonden liepen, door grote hoeveelheden pillen en cognac, vaak uit op gewelddadige confrontaties. Regelmatig kwam het tot vechten en het vernielen van huisraad. Toen Dizz op een zekere avond zijn zin niet kreeg, bedreigde hij Brian met een keukenmes, eiste hij meer contanten uit diens portemonnee en maakte hij zich uit de voeten. Hoewel Epstein vaker gewelddadig behandeld was tijdens zijn geheime ontmoetingen met mannen, hakte deze beroving er stevig bij hem in. Na een periode waarin hij mentaal moest herstellen, besloot hij zijn flat en de bijbehorende nare herinnering achter zich te laten. Epstein verhuisde naar 24, Chapel Street.




Bewaakt in een hotelkamer
Dizz verdween uit Brians leven, maar dook weer op in augustus 1965. Op dat moment was Brian in New York, waar The Beatles in Shea Stadium zouden spelen. Het kwam opnieuw tot een ontmoeting tussen de twee. Kort daarop eiste Dizz eiste via Nat Weiss, die voor Epstein in Amerika betrokken was bij het beheer van het Beatlesimperium, een bedrag van 3000 dollar. Gillespie wilde er een auto van kopen om zich uit de voeten te maken. Weiss kwam met Dizz overeen dat hij zich schuil zou houden in de hotelkamer van het Warwick Hotel, tot The Beatles en Epstein weer vertrokken waren. Terwijl The Beatles hun persconferentie in het hotel gaven, moet Gillespie zich er (bewaakt) hebben schuilgehouden in een hotelkamer. Niemand wilde dat de gevaarlijke en onberekenbare Dizz publiekelijk voor gedoe zou zorgen.




20.000 dollar en een grote verzameling pillen
Je zou zeggen Epstein inmiddels goed geleerd had van het risico dat hij nam door met Gillespie om te blijven gaan. Blijkbaar was dat niet het geval. Want tijdens de laatste tour van The Beatles in de Verenigde Staten (augustus 1966) kwam het opnieuw tot een ontmoeting met de Amerikaan. Gillespie meldde zich bij Brian en wist hem te verleiden tot een intiem rendez-vous in het Beverly Hills Hotel in Los Angeles. De volgende ochtend stal Dizz de bewuste Samsonite-koffer. En toen brak er paniek uit. De inhoud van de koffer zou Brian en The Beatles enorm in de problemen kunnen brengen: behalve een papieren zak met 20.000 dollar aan verdiende gage, bevatte de Samsonite een grote hoeveelheid pillen, persoonlijke notities en foto's van mannen uit Brian's amoureuze netwerk.





Brian miste Candlestick Park
Enkele dagen na de diefstal ontving Nat Weiss een brief waarin losgeld voor de koffer werd geëist. 10.000 dollar om precies te zijn. Of het tot die deal kwam, heb ik niet kunnen vinden. Wel kwam de koffer dankzij de inzet van een privédetective weer terug. De volledige inhoud was verdwenen. Paniek en chaos rond deze kwestie zorgden er uiteindelijk voor dat Brian Epstein en Nat Weiss het legendarische concert van The Beatles in Candlestick Park misten. Na dit incident verdween Dizz definitief uit het leven van Epstein.


Dizz Gillespie kreeg een kleine rol in de graphic novel
"The Fifth Beatle: The Brian Epstein Story" (Robinson, Baker, Vivak).







zaterdag 6 juni 2020

Drove from Paris to the Amsterdam Hilton: Les Anthony, de privéchauffeur van John Lennon, overleed vorige maand

Horen, zien en zwijgen. Deze uitdrukking is op één beroepsgroep wel heel erg van toepassing: die van de bodyguards, persoonlijke assistenten en de chauffeurs. Zij zijn de professionals die de sterren en de royals dagelijks bijstaan, daarbij veel meemaken en daarover netjes hun mond houden. Ook Les Anthony hoorde tot die bijzondere categorie mensen. Van 1964 tot het najaar van 1971 was hij John Lennons persoonlijke chauffeur. Anthony, zoals Lennon hem altijd noemde, overleed vorige maand.


Les Anthony moest Lennon van Weybridge naar Londen rijden
Vermoedelijk trad Les Anthony in de zomer van 1964 bij John Lennon in dienst. Dat was de periode waarin John met zijn gezin verhuisde naar Kenwood, het landhuis aan Wood Lane in Weybridge. Toen John buitenaf ging wonen, had hij een chauffeur nodig die hem naar Londen bracht, wanneer hij de studio of de stad in wilde. Lennon zou zijn rijbewijs pas in februari 1965 halen, maar werd nooit een ster achter het stuur. Manager Brian Epstein waarschuwde iedereen die het maar horen wilde: "Laat je nooit door John Lennon rijden." Althans, dat vertelde Jan Cees ter Brugge me.

Les Anthony bij Kenwood in Weybridge



Carpoolen met George en Ringo
Wanneer The Beatles naar de studio moesten, werd er vaak gecarpoold door de drie leden die op de Stockbroker Belt waren gaan wonen. Chauffeur Les Anthony pikte John op en reed aansluitend langs Ringo en George. Wel zo gezellig. Ik herinner me een scène uit The Beatles Anthology waarin George Harrison vertelde dat het drietal, al hobbelend over landwegen in de psychedelisch beschilderde en slecht verende Rolls Royce van Lennon langzaam maar zeker stoned werd. En misselijk. Anthony kon overigens ook goed met Ringo Starr opschieten. Met McCartney, die hij "een erg zuinige man" noemde, had hij minder.


36 pond per week
In 1966 vergezelde Anthony zijn werkgever tijdens de filmopnamen voor How I Won The War, in het Spaanse Almería. Anthony was een lange man met een goed getraind lijf. Met zijn achtergrond in het leger kon hij moeiteloos de rol van bodyguard voor John vervullen. Misschien was dat de reden dat Anthony meereisde naar Spanje. De chauffeur moest overigens dag en nacht voor Lennon beschikbaar zijn, voor een loon van 36 Engelse ponden per week. Dat klinkt misschien wat schamel, maar tegenwoordig zou dat neerkomen op een bedrag van zo'n 600 pond. Het gaf de dertiger destijds een vast inkomen voor zijn gezin.

Les Anthony met John Lennons katten


Lennon stond naakt in de deuropening
Voor die 36 Engelse ponden per week slikte Les Anthony de nodige gekkigheid waar hij mee te maken kreeg. Zoon Melvin, inmiddels zelf in de zestig, vertelde in een interview dat zijn vader John Lennon regelmatig naakt in de deuropening trof, maar daar nuchter en pragmatisch mee omging: "My father didn’t care, at the end of the day you are employed by them. He said it was because they were hippies and were free living." Kortom, Lennon kreeg zijn chauffeur niet snel gek. Hoewel...




Anthony was erbij in de Indica Gallery
In november 1966 was Les Anthony getuige van de ontmoeting tussen John Lennon en Yoko Ono in de Londense Indica Gallery waar Ono exposeerde. In People Weekly (15 augustus 1988) vertelde Anthony: "Yoko took one look at John and attached herself to him like a limpet mine - with much the same destructive effect. She clung to his arm while we went around the exhibition, talking away to him in her funny little high-pitched voice until he fled." Drie weken later reed Les Anthony Lennons geblindeerde Rolls Royce rond, terwijl John en Yoko achterin de wagen op een bed gemeenschap hadden. Daarmee vertelde Anthony een ander verhaal dan John en Yoko over de start van hun relatie naar buiten brachten. Wie meer over dat ándere verhaal wil lezen, nodig ik uit deze column er nog eens bij te pakken. 




Drove from Paris to the Amsterdam Hilton...
Op maandag 24 maart 1969 was het Les Anthony die John en Yoko, inmiddels een getrouwd stel, in de witte Rolls van Parijs naar Amsterdam reed. Eerder die maand was de wagen overgevlogen van Londen naar Parijs, waar Anthony het pasgetrouwde koppel al had rondgereden. Hij bracht John en Yoko daar onder andere naar hun afspraak met Salvador Dalí. Op weg naar Amsterdam zag Anthony nogal op tegen de drukte en chaos op de Parijse rondweg en reed hij achter de Italiaanse fotograaf Araldo di Crollalanza aan. Terwijl Anthony koers zette naar Nederland, hoorde hij John Yoko op de achterbank haar Beatleskennis bijspijkeren door op gitaar nummers van het Sgt. Pepper-album voor te spelen.


Bij Hazeldonk de grens over
In het erg informatieve boek "In Bed met John en Yoko" (Jan Cees ter Brugge, Jan van Galen en Patrick van den Hanenberg) las ik dat Anthony de vredesduiven die avond om 21.45 uur de grens bij Hazeldonk over reed en rond dat tijdstip naar het Hilton belde om aan te kondigen dat hij er over vijf kwartier zou zijn. Op de Utrechtsebrug in Amsterdam stopte hij om fotograaf Nico Koster en Telegraaf-journalist Henk van der Meyden in te laten stappen en om 23.27 uur draaide Anthony de parkeerplaats van het Hilton Hotel op. Aanvankelijk liet hij zijn auto daar de eerste nachten staan, maar toen souvenirjagers een aantal schildjes van de grille stalen, zette hij de Rolls van zijn chef in een garage in de buurt.

Deze foto stuurde Piet Schreuders me:
aankomst bij het Hilton Hotel


Anthony haakte af en keerde terug naar huis
De nuchtere Anthony vond die hele Bed-In een vreemde actie. Toen duidelijk werd dat de Lennons na een week richting Wenen wilden, stelde hij voor alvast vooruit te rijden, zodat John en Yoko konden vliegen. Blijkbaar zat de chauffeur niet te wachten op een lange rit oostwaarts met het paar. Van Anthony is bekend dat hij Yoko niet aardig vond. Bij het bespreken van de plannen liet John zijn chauffeur weten dat hij ook best terug naar Londen mocht. Dat liet Anthony zich geen twee keer zeggen. Hij mocht de Rolls weer op het vliegtuig zetten en zelf vloog hij vanaf Rotterdam weer naar huis. Met de witte Rolls Royce, zo vertelde hij, kon hij ongestoord door Engeland rijden. De psychedelisch beschilderde Royce trok heel wat meer bekijks en werd overal bestormd door fans.


Post voor Her Majesty
Ik vraag me af in welke wagen Anthony op 25 november 1969 met een speciale missie naar Buckingham Palace reed. Lennon had hem de opdracht gegeven diens lintje, waarmee hij in 1965 tot Member of the British Empire was onderscheiden, netjes terug te brengen bij Her Majesty. Mét een briefje, waarmee John uitlegde waarom hij zijn MBE weer wenste in te leveren: 




Een bedankbriefje uit New York
In 1970 en 1971 waren John en Yoko regelmatig in de Verenigde Staten te vinden en droogde het chauffeurswerk voor Les Anthony op. In augustus 1971 emigreerde het stel voorgoed naar New York City. Les Anthony kreeg een nieuwe job. Hij werd de vaste chauffeur van de Britse politicus Geoffrey Rippon. Dat Lennon zijn nuchtere en integere chauffeur in Engeland niet helemaal vergeten was, bleek uit het hartelijke bedankbriefje dat hij Anthony nog vanuit New York stuurde: You've been a good lad over the years and faithful - for which I thank you," en voegde daar aan toe dat Anthony het maar moest laten weten als hij nog een goede referentie nodig had. "See you some day," was Lennons laatste groet aan zijn chauffeur.

Les Anthony overleed op 21 mei 2020 aan de gevolgen van de Ziekte van Alzheimer.
Hij werd 86 jaar oud.




zaterdag 9 november 2019

Rubber Soul: over Robert Freeman, de hoes en het herfstgevoel

Gisteravond las ik dat Beatlesfotograaf Robert Freeman overleden is. Daarmee is hij de tweede 'Beatles-gerelateerde dode' van afgelopen week. Dat klinkt wat minder respectvol dan ik het bedoel, maar het is natuurlijk een feit: langzaam maar zeker verdwijnen alle hoofdrolspelers en figuranten uit dat grote en bijzondere Beatlesverhaal uit de tijd. Ook het overlijden van Pauline Sutcliffe, de zus van oer-Beatle Stuart Sutcliffe, werd afgelopen week bekendgemaakt. Zij overleed al op 13 oktober.


Rubber Soul = herfstgevoel
Vergankelijkheid: 'All things must pass', George Harrison zong er al over. Terwijl het buiten steeds herfstiger wordt en ook de bomen praktisch al hun bladeren verloren hebben, denk ik aan het Beatlesalbum Rubber Soul. Ben ik de enige met die associatie of koppelen meer mensen Rubber Soul aan dit seizoen? Hoe dat voor mij precies werkt, weet ik niet. Is het de hoesfoto van Robert Freeman, waarop het suèdebruin en de oranje albumtitel de boventoon voeren? Is het de periode waarin het album destijds werd opgenomen (najaar 1965)? De sfeer van de nummers? Ik ben er nog niet uit. Wat ik wél weet, is dat ik gek ben op Rubber Soul. Het leek me aardig om me deze week eens wat meer in het album te verdiepen, als eerbetoon aan fotograaf Robert Freeman.

Robert Freeman (5 december 1936 - 8 november 2019)
Een titel als een logo
Die hoesfoto. Ik noemde 'm al. Voor het eerst vermeldden The Beatles hun bandnaam niet op een album. Zou het een omissie of een bewuste keuze geweest zijn? Begin december 1965, toen de plaat uitkwam, hoefden The Fab Four zich natuurlijk op hun albumhoezen niet meer aan de wereld voor te stellen. Het weglaten van de bandnaam zorgde ervoor de maximale aandacht uitging naar het artwork: een prachtig vormgegeven titel die haast als een logo aandoet en een sober maar indringend groepsportret. Dat portret ligt als het ware in uitgerekte vorm over de hoes heen. Bepaald geen standaardhoes. Wat was er in die tijd eigenlijk nog standaard te noemen aan alles dat The Beatles voortbrachten?




Het mysterie van de hoesfoto
Voor het maken van die hoesfoto spraken The Beatles ergens in het najaar van 1965 af , vermoedelijk bij John Lennon thuis in Weybridge. Robert Freeman maakte een serie foto's van de mannen, die in bruin suède jasjes voor een rhododendronstruik poseerden. De exacte datum van die sessie weten we helaas nog steeds niet. De wintergroene rhododendron geeft ons zodoende ook geen aanwijzing over de maand waarin de foto gemaakt kan zijn. Over de precieze locatie van de fotosessie is ook nog geen bewijs gevonden. Was het bij de oprit van Johns huis Kenwood of in de bosjes van Old Lane, Hatchford End, bij het voormalige vliegveld van Wisley? In het fascinerende boek Het Londen van The Beatles (Lewisohn, Schreuders, Smith) lees ik dat Beatleschauffeur Alf Bicknell die laatste locatie noemde. Deze plek bevindt zich op ruim 10 minuten rijden van Johns voormalige villa. Wat zou het interessant zijn om beide mysteries nog eens opgelost te zien worden.

John Lennon op Kenwood, Weybridge


Een logo dat voorsorteerde op psychedelisch artwork
Om The Beatles een idee te geven hoe hun Rubber Soul-hoes er uit zou komen te zien, projecteerde Freeman de foto op een stuk karton. Deze dummy-hoes schoof daarbij onbedoeld wat naar achteren, wat voor een uitgerekte fotoprojectie zorgde. The Beatles reageerden enthousiast. Zo moest de hoes worden! Die originele invalshoek, zowel letterlijk als figuurlijk, werd zodoende gekozen voor het definitieve hoesontwerp. Ontwerper Charles Front tekende voor het Rubber Soul-logo. Hij liet zich inspireren door het effect dat je krijgt, wanneer je rubber uit een boom zou tappen, zo vertelde hij: de substantie zou steeds verder uitlopen. Met zijn ontwerp inspireerde Front ongetwijfeld andere vormgevers die zich in de jaren daarna op het creëren van psychedelische letters stortten. Die Rubber Soul-letters waren, in december 1965 al een vroege voorbode van wat komen ging.




Wat deden The Beatles in september 1965?
"Rubber Soul is mijn favoriete Beatlesalbum," vertelde Jan Cees ter Brugge me onlangs. Ik kan dat goed begrijpen. De warme, akoestische sound, de meerstemmige zang, de midtempo-nummers: van Rubber Soul gaat een enorme consistentie uit. Wie weet ontstond dat coherente geheel omdat The Beatles, gedwongen door hun overvolle agenda, het album in zeer korte tijd moesten opnemen. Binnen vier weken stond alles op tape (behalve het nummer Wait, dat in juni van dat jaar werd opgenomen). Tussen 12 oktober en 11 november 1965 bouwden The Beatles aan hun folk-achtige plaat, waarop voornamelijk nummers stonden die korter dan drie minuten waren. Eind augustus hadden ze hun Amerikaanse tournee al afgesloten. Over wat ze daarna, in september '65 deden, is vrij weinig bekend. Vakantie vieren? Bijkomen? Wie weet er meer over die periode in de aanloop naar die Rubber Soul-sessies?


John Lennon was aan zet
Zelf vind ik Rubber Soul vooral een Lennon-plaat. Waar op latere albums McCartney's rol zowel compositorisch als conceptueel steeds dominanter werd (niet onprettig dominant overigens, wat mij betreft) beleefde John Lennon op Rubber Soul misschien wel zijn finest hour. Norwegian Wood, Nowhere Man, Girl, In My Life... Wat stelde McCartney daar feitelijk tegenover, behalve zijn kwaliteiten als zanger, gitarist en basgitarist? Misschien alleen Michelle en natuurlijk de ijzersterke openingstrack Drive My Car. George Harrison bracht het zelfverzekerde If I Needed Someone en de sitar op Norwegian Wood in en drukte zo óók zijn stempel op de plaat. Wil je meer weten over hoe het album tot stand kwam, dan kun je het verhaal van Rubber Soul in deel 1 en deel 2 beluisteren, prachtig verteld en door de heren van Fab4Cast.



Verstild en tijdloos
Hoewel The Beatles met Help, waarvoor Robert Freeman ook de hoesfoto schoot, al een voorzichtige beweging richting een meer akoestisch en volwassen geluid maakten, werd Rubber Soul natuurlijk hét akoestische en misschien wel meest tijdloze Beatlesalbum. Een plaat met een warme, soms verstilde en ontspannen sfeer en voornamelijk introspectieve en verhalende teksten. Een plaat die voelt als een frisse en kleurrijke boswandeling, waarna het goed toeven is bij de haard. So I lit a fire, isn't it good...  Exact wat je op een herfstige zondagnamiddag zou willen doen. Ik ga Rubber Soul vanavond opzetten en er een fijn glas wijn bij inschenken.


PS: Nu online > deel 1 van het Liverpool-avontuur, samen met Jan Cees, Wibo en Michiel van Fab4Cast (ook beschikbaar via Spotify). Veel luisterplezier.

zaterdag 14 juli 2018

I'm Only Sleeping: hoe The Beatles aan een droom van drie minuten werkten

Maureen Cleave, een journaliste met wie John Lennon goed bevriend was, noemde hem probably the laziest person in England. Begin 1966 was ze te gast  in Weybridge voor een kijkje achter de schermen, bij de Lennons thuis. Niet veel later schreef Cleave een stuk over het ontspannen gesprek dat ze met John had. Haar artikel verscheen in de London Evening standard van 4 maart 1966 en zou uiteindelijk een aantal maanden later in Amerika voor enorme opschudding zorgen. Vanwege een uit zijn verband getrokken uitspraak over het Christendom, die we allemaal kennen. Maar daar gaat het deze week niet over.



De luie Lennon
Cleave trof een Beatle aan die tussen de vele optredens en opnamesessies door zijn tijd het liefst slapend doorbracht. Of lezend, schrijvend en tv kijkend. In ieder geval in een behoorlijk passieve toestand. Moe zal Lennon in 1966 zeker geweest zijn, nadat hij een aantal jaren had geprobeerd zichzelf overeind te houden in de storm die Beatlemania heette. Op de achterzijde van een brief krabbelde hij in april van dat jaar het begin van de tekst van een nieuw liedje, I'm Only Sleeping.



Achterkant van een aanmaning
Het stuk papier dat Lennon omkeerde om zijn hersenspinsels op vast te leggen, had trouwens ook iets van doen met zijn lethargische aard. Het was een aanmaning van de GPO (General Post Office), vermoedelijk een soort PTT, waarvan South West Telephone Area, London hem op 23 april dat jaar onder andere schreef:

Dear Sir,
May I remind you that I have not yet received payment of your radiophone
bill for £ 12.30. I am sorry that we cannot allow the bill to remain unpaid indefinitely.
Will you please pay it within the next seven days; unless it is paid by then
we shall have no alternative but to revoke your license and to initiate legal 
proceedings to recover the debt. We would send you a final bill showing your
total liability. You could then only have service again if you paid your bill and we also 
might have to ask you for a deposit. 
I hope that you will make all this unnecessary by paying your bill
within the next seven days.
If you have already paid the bill please let me know straight away so I can
look into the matter.
Sincerely,
en dan volgt er een voor mij onleesbare ondertekening.





Mobiele telefoon
Wat was er aan de hand? Lennon had een een soort radiophone in één van zijn auto's. vermoelijk zijn Rolls Royce, met nummer 282587, waarvan hij de rekening maar niet betaalde. Een radiophone was een draadloze telefoon die, als voorloper van de mobiele telefoon, vanaf 1959 in auto's kon worden gemonteerd en die kon opereren via het eerste in Engeland (beperkte) draadloze telefoonnetwerk. Natuurlijk had Lennon zo'n snufje en natuurlijk was 'ie te lui om de rekening te betalen. Het fijne van dit soort krabbeltjes op de achterzijde van brieven is dat ze ons iets zeggen over de datering van het geschrevene. Bij I'm Only Sleeping zien we dat John zijn tekst vlak voor de opnames, die op 27 april 1966 startten, bedacht.

Journalist Maureen Cleave met The Beatles in 1964


Aftastend tweestemmig zingen
Op die woensdag de 27ste legden The Beatles 11 takes van I'm Only Sleeping vast. Van take 1 hebben we deze opname nog, van een prachtig soort puurheid in aftastend tweestemmig zingen door Lennon en McCartney:




Nog nooit gedaan: een achterwaartse gitaarsolo
Tijdens de serie takes die volgden speelden Lennon en Harrison akoestische gitaar, McCartney bas en Starr drums. Op take 11 werd voortgeborduurd. Twee dagen later zong John zijn partij in. Daarna werden de opnamen op 5 en 6 mei gecompleteerd. Eerst met achtergrondzang door Lennon, McCartney en Harrison. Aansluitend was George nogmaals aan zet. Voor iets dat tot dan toe nog nooit in de popmuziek gedaan was: het opnemen van een achterwaartse gitaarsolo. Dat vergde een staaltje denkwerk en geduld dat wel aan Harrison besteed was. De solo moest immers voorwaarts op zo'n manier gespeeld worden, dat hij (wanneer achterwaarts afgespeeld) goed klonk, als in een droom.




Zes uur proberen en experimenteren voor een paar seconden
Harrison bedacht eerst een melodie met Indiase invloeden, nam die op, liet George Martin de tape achterwaarts afspelen en de melodie op die manier noteren. Vervolgens speelde Harrison de achterwaarts genoteerde manier weer voorwaarts in, over een aantal achterwaarts afgespeelde fragmenten heen, om op die manier wel het karakteristieke naar binnen zuigende geluid van achterwaarts afgespeelde gitaren te behouden. Tenminste, zo begrijp ik dat het gegaan moet zijn tijdens een sessie die maarliefst zes uur in beslag nam, waarbij Harrison over zijn gitaar gebogen bleef zitten en niet opgaf. Hoe de solo vooruit (vanaf het begin) en achteruit (vanaf 00:18 seconden) klonk, kun je in deze [video] beluisteren:



Yawn, Paul
The Beatles waren intensief betrokken bij de sound die I'm Only Sleeping moest krijgen. Er was al lang geen sprake meer van een liedje inspelen en het standaard laten afmixen. In dit geval werd er al geëxperimenteerd met tapesnelheden, omdat Lennon wilde dat zijn stem dun, breekbaar en als die van een oude man klonk. Het dromerige effect wordt versterkt door de vertraagd afgespeelde geluiden van Ringo's bekkens, die het tempo continu af lijken te remmen. Rond minuut twee, vlak voor de tweede keer Keeping an eye on a world going by my window, horen we John mompelen Yawn, Paul. Ik begin er, al schrijvend, bijna spontaan van te gapen op dit moment. Het nummer eindigt met een stukje gitaarspel uit Love You To, zonder vastomlijnd ritme. Het laat je droom als wierook vervliegen in de ochtend. Je kunt je niets meer herinneren.













zaterdag 15 oktober 2016

Good Morning, Good Morning: hoe een pak cornflakes John Lennon inspireerde

Deze week wil ik het hebben over Inspiratie. Best moeilijk is het soms, om geïnspireerd te blijven. Niet alleen in het dagelijks leven bij het werk dat je doet, maar ook bij de hobby die je uitvoert, de sport die je beoefent of in de omgeving waar je woont. Inspiratie vraagt soms om verandering, of juist om te kijken met een nieuwe blik naar het vertrouwde om je heen. Ook voor kunstenaars valt het niet mee om vanuit inspiratie te blijven creëren. Een schilderij, een boek, een foto, een compositie. Maak je iets achteloos, of juist vanuit een bepaald gevoel? Laten we vanmiddag een zwembad gaan schrijven, grapten John Lennon en Paul McCartney wel eens onderling, toen ze in de beginjaren van The Beatles in de gaten kregen hoe goed en gemakkelijk het schrijven van hits hen afging. Toch rolden niet alle nummers zomaar uit hun pen, zoals ik onlangs beschreef in mijn blog over In My Life. Daarin verbouwde John een tekst over zijn busrit door Liverpool, iets alledaags, uiteindelijk tot een symbolisch lied over vriendschap, liefde en herinneringen. Het bleek een ware worsteling.

De verveling sloeg toe in Kenwood
Vandaag wil ik het juist hebben over een nummer waarin het John wél lukte om over iets alledaags te schrijven, al lijkt het liedje wel uit een soort verveling te zijn ontstaan. Nadat The Beatles in augustus 1966 waren gestopt met tournees, was John ineens veel thuis. Dat moet even wennen geweest zijn. Met zijn vrouw Cynthia en zoontje Julian woonde John inmiddels op het Engelse platteland. Zijn imposante huis, Kenwood genaamd, bevond zich in Weybridge. Je zou het een beetje de Londense goudkust kunnen noemen, enkele tientallen kilometers ten zuidwesten van de stad. Ringo woonde met zijn gezin om de hoek en George had met Pattie Boyd een bungalow die twee dorpen verderop stond. Paul bleef trouw aan Londen. Maar goed, daar zat John dus en ik stel me voor dat hij zich een beetje 'stuck inside these four walls' voelde. Hij las, sliep veel, knutselde op zolder in zijn geïmproviseerde thuisstudio, ging steeds meer drugs gebruiken en keek heel veel televisie.

John op één van zijn favoriete plekken, thuis in Kenwood, 1967

Op zoek naar de bewuste Kellogg's-jingle
De televisie inspireerde John bij het schrijven van de tekst van het nummer Good Morning, Good Morning. In die tijd kwam er regelmatig een reclame van Kellogg's Corn Flakes op TV, waarmee onderstaande opgewekte tekst de Engelse huiskamers in werd geslingerd:

Good morning, good morning
the best to you each morning
Sunshine breakfast, Kellogg's Corn Flakes
Crisp and full of fun

Nu leek het me zo leuk om die commercial in deze blog te laten zien en horen. Ik kwam er achter dat het een Britse Kellogg's-jingle was, die inderdaad uit 1967 stamt en die geschreven werd door ene Dave Lee. Je begrijpt het al, ik heb YouTube helemaal uitgekamd, ongeveer elke Kellogg's-reclame uit de jaren '50 en '60 bekeken (leuk klusje trouwens) maar helaas die ene jingle niet kunnen vinden. Net wanneer je denkt Ja, hebbes! gaat de tekst toch weer anders. Wie oh wie heeft dat filmpje wel eens gezien? Ik houd me zeer aanbevolen! Om toch een sfeerbeeld te geven, sluit ik een andere Kellogg's-jingle bij, uit de Good morning-serie. Zoiets moet John Lennon gehoord hebben. Ontvang je mijn blog trouwens in de mail, lees dan vanaf dit punt even online verder. De filmpjes worden niet weergegeven in de e-mail.




Improviseren op zolder
Iets in die reclame moet John ertoe aangezet hebben om de trap op te lopen, naar zijn muziekstudio op zolder. Daar had hij een aantal instrumenten en taperecorders staan. Lennon was verre van technisch en het was Paul McCartney die hem had geholpen alle apparatuur aan te sluiten en met elkaar te verbinden, zodat John opnames en simpele overdubs kon maken. 

John op zijn muziekzolder

Op die zolder nam John dit probeersel van Good Morning, Good Morning op. Ik vind het eigenlijk veel meer dan een probeersel. John heeft de structuur goed in zijn hoofd. Je hoort in dit stadium al de ingewikkelde maatwisselingen, die Lennon vermoedelijk gewoon intuïtief om de tekst heen bouwde. Ook zit (op 00:50 seconden) de grote verandering qua maat/thema er in deze vroege demo er al helemaal in. Een interessante schets en een goede voorbereiding op wat nog komen zou (bekijk het filmpje).




Met een kop thee voor de TV
Maar er was nog meer op televisie dat John inspireerde bij het maken van het nummer. Tussen april 1964 en december 1966 zond de BBC de sitcom Meet The Wife uit. Brits vermaak rond Freddie Frinton en Thora Hird, een getrouwd stel van middelbare leeftijd, met de gebruikelijke humoristische ups en downs. De afleveringen duurden een half uurtje. Je stelt je voor dat John hier in de namiddag met een kop thee voor ging zitten. Waarschijnlijk ook weer uit pure verveling. Het is dan ook precies wat hij beschrijft in Good Morning, Good Morning. De sitcom is het hoogtepunt van de dag in het stille Weybridge, waar verder niets gebeurt:

Everybody knows there's nothing doing
Everything is closed it's like a ruin
Everyone you see is half asleep
And you're on your own you're in the street

People running round it's five o'clock
Everywhere in town is getting dark
Everyone you see is full of life
It's time for tea and Meet the Wife

Radio/tv-gids van de BBC uit 1965 waarin de sitcom wordt aangekondigd

Carpoolend naar Londen
Al met al had John de structuur en tekst van Good Morning, Good Morning dus al aardig op een rij, toen The Beatles op 8 februari 1967 aan de opnames begonnen. Omdat John, Ringo en George dicht bij elkaar woonden, reed Johns chauffeur vaak ook langs Ringo en George om hen op te pikken. Al hobbelend over de Engelse plattelandswegen en onder invloed van een geestverruimde sigaret of twee, arriveerden drie van de vier Beatles al 'in zekere sferen' bij de studio's aan Abbey Road. Paul McCartney daarentegen maakte een korte wandeling vanaf zijn huis aan Cavendish Avenue, dat praktisch om de hoek lag.

Een collage met dierengeluiden
The Beatles werkten op 8 en 16 februari aan Good Morning, lieten het nummer toen even liggen en completeerden het op 13, 28 en 29 maart. Bijzonder zijn natuurlijk de dierengeluiden die aan het liedje werden toegevoegd. Het nummer begint, heel toepasselijk, met het gekraai van een haan. Voor het slotstuk vroeg John Lennon aan producer George Martin om een serie dierengeluiden achter elkaar te monteren. Dat werd een grappige geluidscollage waarbij het ene dier steeds opgejaagd kan worden door het dier dat hem volgt. Zo horen we een vogel, een kat, een hond, een koe, een paard, een schaap, een leeuw, een olifant en tenslotte een groep bloedhonden tijdens de jacht, compleet met het geschal van de jachttrompetten. Beluister de collage hier:



De lethargie van Lennon
Naast de interessante maatwisselingen en de grappige dierengeluiden, is er nog iets dat ik erg aantrekkelijk aan het nummer vind. De blaaspartijen. Ze geven Good Morning een krachtig en stoer karakter en maken het haast tot een jingle die je ertoe moet aanzetten iets te kopen. De blazers die je hoort zijn van het ensemble Sounds Incorporated dat ook onder contract stond bij Brian Epstein. Good Morning, Good Morning verscheen op 1 juni 1967 op het album Sgt. Pepper's Lonely Hearts Club Band. Zo kwam het vanuit de lethargie van Lennon allemaal bij elkaar. De cornflakesreclame, de BBC sitcom, de dierengeluiden en de blazers. Samen vormden ze een originele en krachtige bijdrage aan het album dat the Summer of Love inluidde.