zaterdag 27 februari 2021

Over de houten klapdeuren van de Abbey Road Studio's (en de geest die ze 's nachts open duwde)

Soms komen er grappige en opmerkelijke Beatlesverhalen op je pad. Geen zaken van groot historisch belang, maar gebeurtenissen die toch ook weer bewijzen dat vrijwel elk detail rond The Beatles tegenwoordig interessant is. Of lijkt. Voor de pers, voor liefhebbers, onderzoekers, verzamelaars. Of voor mensen die er geld aan verdienen. Blog-lezer Rein Aardema attendeerde me onlangs op het verhaal van de klapdeuren van de Abbey Road Studio's. Te grappig om er geen blog aan te wagen deze week.





Twee klapdeuren naar de veiling
Begin februari meldde Apollo (The International Art Magazine) dat er een set bijzondere deuren ter veiling was aangeboden. Het ging ging om de twee klapdeuren die bezoekers van de Abbey Road Studio's jarenlang toegang tot de foyer verschaften. Wie tussen 1931 en 1988 het bordes bij de studio's beklom en de hoofdingang betrad, duwde vervolgens tegen deze interne klapdeuren om in de foyer van het complex te komen. 

De bewuste, originele deuren uit de Abbey Road-foyer



Beroemde achterwerken
Best makkelijk, twee van die klapdeuren, wanneer je gitaarkoffers, een cello of een versterker naar binnen moet dragen. Ik stelde me zo voor dat er in 57 jaar heel wat beroemde en minder beroemde handen, armen, schouders en achterwerken tegen die deuren moeten hebben geduwd om toegang te krijgen tot één van de beroemdste studiocomplexen ter wereld. Van Edgar Elgar tot Cliff Richard, van Pink Floyd tot Queen. Maar natuurlijk ook van de vele producers en geluidstechnici die deze beroemdheden tot hun volle recht lieten komen. Van George Martin tot Phil Spector, van Geoff Emerick tot Alan Parsons.



Historische waarde
Natuurlijk noemde ik nog een paar namen niet. Die van The Fab Four. Alles dat The Beatles ooit aanraakten, lijkt extra (historische) waarde te krijgen. Ook zij passeerden het halletje met de klapdeuren vele malen. Op weg naar de zoveelste sessie, of na een lange nacht doorwerken juist en route naar huis. De deuren hingen er tijdens hun hele carrière, want werden pas in 1988 vervangen tijdens een interne verbouwing van het complex. Volgens het artikel kocht iemand uit het EMI Management ze. Zou dat om sentimentele of financiële redenen geweest zijn? Je vraagt je altijd af hoe en waarom dit soort stukken uiteindelijk bij een veilinghuis belanden. Voor deze deuren is dat overigens al de tweede keer: in 2002 werden ze geveild door Bonham's.

Ken Townsend (rechts) met John Lennon en George Martin



Brandweervoorschriften
Over de vraag of de deuren authentiek zijn, hoeft niemand te twijfelen. Ze werden aangeboden met een document waarin oud-studiotechnicus Ken Townsend, die 45 jaar aan de studio's verbonden was en uiteindelijk ook in het management belandde, verklaart dat het om de échte houten deuren gaat. Zou hij ze zelf van de hand doen? Ook legt Townsend uit dat de ruiten in de mooie houten deuren in de jaren zestig al vervangen werden. Om twee zeer uiteenlopende redenen. Waarschijnlijk voldeden ze niet langer aan de brandweervoorschriften van het gebouw. 


De witte dame van het studiocomplex
Maar er speelde ook nog iets anders. De nachtportiers beweerden in die tijd dat ze vaak oog in oog stonden met een geest die rondwaarde in het complex: een dame met een wit gewaad, die de deuren zelf opende en vervolgens langs hen heen zweefde. Op verzoek van de nachtportiers zou het melkwitte glas vervangen zijn door helder glas. Om de bewakers de kans te geven op tijd weg te vluchten wanneer deze bovennatuurlijke dame weer in aantocht was. Er liggen natuurlijk allerlei grappen op de loer. Over Yoko Ono, of over het gebruik van geestverruimde middelen. Maar die zul je mij niet horen maken. Je weet immers maar nooit. Nothing is real....



De deuren werden deze week via Ewbank's, een veilinghuis ten zuidwesten van Londen, aangeboden. De verwachte opbrengst was 2000 tot 4000 pond. Uiteindelijk verwisselden de deuren voor een bedrag van 14.000 pond van eigenaar. 



zaterdag 20 februari 2021

Over de enige bekende foto van John Lennon en zijn moeder Julia, gemaakt in de zomer van 1949

Wat is het jammer dat er, voor zover mij bekend, maar één foto is waarop John Lennon met zijn geliefde moeder Julia te zien is. Vroeger was het maken van foto's in veel families geen alledaagse kost. Aangezien John het grootste deel van zijn jeugd niet bij zijn moeder woonde, waren er wellicht weinig momenten waarop de twee samen op de gevoelige plaat konden worden vastgelegd. Gelukkig hebben we de prachtige foto die in de zomer van 1949 van John en Julia gemaakt werd. Daarover wil ik deze week graag iets schrijven.




Niet in de achtertuin van Mimi
Lang dacht ik dat John (8) en Julia (35) in de zomer van 1949 gefotografeerd waren in de achtertuin van Mendips, het huis aan Menlove Avenue waar John bij zijn tante Mimi en oom George opgroeide. Hoewel de gevel, die achter moeder en zoon te zien is, niet op die van Mendips lijkt, nam ik aan dat we als kijker een naastgelegen woning zagen. Dat klopt niet. De foto van John en Julia werd ergens anders gemaakt. Namelijk op Ardmore, gelegen aan Old Chester Road 486 in Birkenhead. Hemelsbreed is dat een kleine 10 kilometer ten westen van Mendips, aan de overkant van de Mersey.




Aunt Nanny woonde op Ardmore
Ardmore was het huis van Johns tante Anne (1911-1988), die in de familie bekend stond als Aunt Nanny. Anne was de middelste van de vijf kinderen uit het gezin Stanley, die overigens allemaal met een liefdevolle bijnaam door het leven gingen. Zo stond oudste dochter Mary bekend als de legendarisch geworden Aunt Mimi, gevolgd door Elizabeth die Mater genoemd werd. Daarna volgde Anne als Nanny. Julia werd vaak Judy genoemd en jongste telg Harriet was Harrie voor intimi. Mater woonde aanvankelijk met haar man Charles en zoon Stanley Parkes op Ardmore, maar verkocht de woning aan haar jongere zus Nanny die er na haar huwelijk met Sidney Cadwallader ging wonen. De flinke tuin bij het huis was waarschijnlijk een prettige plek voor de Stanleys om in de zomer bijeen te komen.


John met zijn neven, nicht en halfzus
De tuin van Ardmore was in ieder geval de plek waar op een zomerse dag de camera rondging. Op onderstaande foto zien we, van links naar rechts Aunt Harries kinderen David Birch (3) en zijn oudere zus Liela (10) met Aunt Nanny's zoon Michael Cadwallader (ongeveer 18 maanden) op schoot. Twee neven en een nicht van John (8) die zelf rechts van zijn halfzusje Julia (2,5) zit. 


Op een tweede foto kijken de kinderen niet allemaal in de camera:



Een derde foto laat de neven en nichten vanuit een andere hoek en in een andere opstelling zien:



Vermoedelijk werd diezelfde dag ook onderstaande foto van Johns tantes en oom gemaakt. Links zien we Aunt Harrie met haar man Norman. Recht zit Aunt Nanny, die het huis bewoonde.



Nichtje Liela (links) poseert ook nog met de drie zussen Harrie, Judy (Julia) en Nanny.


In mijn boek The Beatles Unseen (Mark Hayward) vond ik ook nog een foto die waarschijnlijk die dag werd gemaakt van de oudste zus Mary, ofwel Aunt Mimi. Op dat moment was Mimi 43 jaar oud en zorgde ze al drie jaar voor haar neefje John.



Onder de oksels
De foto's werden overigens allemaal gemaakt in de voormalige voortuin van het huis. Wie nu een kijkje bij Ardmore gaat nemen, ziet vanaf de straatzijde niet de mooie gevel met de erker. Inmiddels is de indeling van het perceel veranderd, waardoor we in de achtertuin moeten staan om hetzelfde gezichtspunt als de fotograaf te krijgen. Die fotograaf, vermoedelijk één van Johns ooms of tantes, ziet in de zomer van 1949 de jonge John Lennon en zijn moeder door de lens. De twee poseren vrolijk. Julia is overduidelijk zwanger van haar inmiddels vierde kind (Jackie). Ze pakt haar zoon onder zijn oksels, kietelt hem en de fotograaf drukt af. Een afbeelding uit duizenden.



zaterdag 13 februari 2021

Hoe The Beatles zestig jaar geleden The Cavern tot hun thuishonk maakten (en er 292 keer speelden)

Afgelopen week werd ik gebeld door de redactie van het NPO Radio 1-programma De Nieuws BV. Het was op 9 februari precies zestig jaar geleden dat The Beatles voor het eerst (als The Beatles) in The Cavern optraden. Of ik daar kort iets over wilde vertellen in de uitzending. "Oh ja? Ik had me dat helemaal niet gerealiseerd," was mijn reactie. Er zijn natuurlijk zoveel data en jubilea die inmiddels vijftig of zestig jaar naar dato de revue passeren. En aangezien de carrière van The Beatles vele mijlpalen kent, kun je bijna elke dag wel zo'n jubileum vieren. Maar ik werkte graag mee. Wat mij betreft kunnen er niet vaak genoeg leuke of bijzondere verhalen over The Beatles verteld worden.





Grote en kleine verhalen
Het aardige van zo'n interview is: je moet je toch even goed voorbereiden. Geen gekke dingen zeggen. En dus op microniveau in de gebeurtenissen op of rond zo'n datum duiken. Wat gebeurde er precies? Waar stonden The Beatles op dat moment in hun levens? In mijn geval vind ik het ook altijd aardig om het verhaal klein en persoonlijk te maken. Dus opperde ik dat het misschien leuk was om dat "grote jubileum" van The Beatles in The Cavern te koppelen aan de persoonlijke herinneringen van één van de eerste meisjes die hen in de muziekkelder zagen optreden: Maggie (Margaret) Price. Daar kwamen we tijdens het korte interview ook nog even over te spreken.



Een groentemagazijn
Wat grappig eigenlijk dat The Cavern in 1957 werd opgericht als jazzclub. Alan Sytner vond een gewelvenkelder in Liverpool, die gebruikt werd voor de opslag van groente en fruit. Geïnspireerd door de Parijse jazzscene, wilde hij er zijn eigen jazzkelder van maken. Het was trouwens als zijn derde club in Liverpool. Met de naamgeving van zijn honk liet Sytner zich inspireren door de Parijse Le Caveau de la Huchette in het Quartier Latin. Een plek waar de groten der aarden speelden: Count Basie, Lionel Hampton. Een podium, wat stoelen, een garderobe, een bar... veel meer was er in Liverpool niet nodig om het groentemagazijn aan Mathew Street in Liverpool tot een muziekclub te maken. The Cavern was ook een échte club: op vertoon van je lidmaatschap kon je er naar binnen. Achttien treden af naar een donkere, wat vochtige ruimte, waar de muziek ongetwijfeld keihard tegen de stenen gewelven knalde.




Van skiffle naar rock 'n' roll
Mooi eigenlijk, hoe het profiel van The Cavern van jazz, via de crossover-muziekstijl skiffle (folk, blues, jazz) langzaam maar zeker veranderde in "rock 'n' roll". Toen The Quarrymen er in augustus 1957 hun eerste optreden kregen, speelde deze oer-Beatlesformatie er ook de populaire skiffle-muziek van die tijd. Nigel Walley, op theekistbas, was de linking pin geweest om het optreden via familiecontacten met Alan Sytner geboekt te krijgen. De opkomst van rock 'n' roll was niet te stuiten. Net als John Lennon, die het lef had om tijdens het optreden van The Quarrymen in The Cavern, toch af te tellen voor een nummer van Elvis Presley. Daarmee overtrad hij de regels van Sytner. De jongens hoefden het eerstvolgende jaar niet meer optredens te rekenen.

Alan (Néé, géén rock 'n'r roll) Sytner



Nieuwe impuls
Toen Alan Sytner zijn club aan Ray McFall verkocht en zelf naar Londen vertrok, ontstond er in 1959 meer lucht in de programmering. Al snel introduceerde McFall de zogenaamde Beat Nights, waarmee hij nieuwe artiesten en ongetwijfeld een nieuw publiek naar zijn kelder lokte. Met de komst van dj en promotor Bob Wooler, die zich actief met de lunchtime sessions in de club ging bemoeien, werd The Cavern langzaam maar zeker een plek waar de Merseybeat op doordeweekse dagen bereikbaar werd voor jongeren die om de hoek werkten. Om 12 uur trokken ze hun jas aan en spoedden ze zich naar Mathew Street. 





Maggie rende naar The Cavern
Zo ook de 15-jarige Maggie Price, die tot de eerste groep meisjes (Cavernites) hoorde. Zij en haar vrienden genoten in hun middagpauze van The Beatles, die inmiddels zeer frequent door Bob Wooler voor de sessies geboekt werden. Dat had ook een praktische reden: de band was vaak al bezet tijdens de Beat Nights op de woensdagavonden. Hoewel The Beatles ook wel avondoptredens in The Cavern deden, waren de lunchtime sessies toch anders, denk ik. Wellicht trokken de jongens er een ander publiek mee: jongere tieners, mensen die in de binnenstad werkten. Voor de jonge Maggie waren The Beatles in ieder geval heel bereikbaar, wanneer ze in haar middagpauze van Woolworths in 284 stappen naar de trap van The Cavern rende. Maggie sprak ik een paar jaar geleden in Liverpool, waarna ik haar verhaal optekende.





Historische beelden
Voor The Beatles was The Cavern een springplank. Net als hun concertreeksen in Hamburg. Door de grote hoeveelheid beschikbare optredens maakte de band in korte tijd een groot aantal vlieguren, zoals Yorick van Norden afgelopen week ook op Radio 1 vertelde. Elke band die intensief optreedt, wordt beter, strakker en professioneler. Dat gold ook zeker voor The Beatles. Stuart Sutcliffe bleef uiteindelijk achter in Hamburg, Brian Epstein nam de jongens onder hun hoede, Pete Best werd vervangen door Ringo Starr en eigenlijk was de band er hélemaal klaar voor toen de crew van Granada Television op woensdag 22 augustus 1962 filmopnamen van The Beatles in The Cavern kwam maken. 




Een tijd die je mee had willen maken
De inmiddels historische beelden blijven geweldig om te zien. Ze doen je verlangen naar een tijd die je had mee willen maken. Dat appte later ook Natasja Gibbs, presentator van De Nieuws BV aan haar redacteur, begreep ik. We waren in het gesprek even helemaal in The Cavern. 

Wil je het gesprek terugkijken? Klik dan op deze link en druk op de blauw/witte afspeelknop.





zaterdag 6 februari 2021

Over de Fender Rosewood Telecaster-gitaar van George Harrison en de Italiaanse missie van Jac Bico van The Analogues

Onlangs genoot ik van de documentaire die filmmaker Marcel de Vré over het Abbey Road-project van The Analogues maakte. Ik zag hoe de band zich voorbereidde op de drie concerten die op 30 juni 2019 in de Londense Abbey Road-studio's plaats zouden vinden. Het uitzoeken van de arrangementen, het verdelen van de stemmen, het repeteren en... het verzamelen van de juiste instrumenten. Nog los van de hele logistieke operatie om het Abbey Road-album ter plekke te kunnen spelen en op te nemen, waren het allemaal puzzelstukken die eind juni 2019 op tijd in elkaar moesten passen. Eén daarvan was de zoektocht naar een speciale gitaar, die niet mocht ontbreken bij de sessies: de Fender Rosewood Telecaster van George Harrison.



Op maat gemaakt voor George Harrison
Wat een prachtig instrument. Eigenlijk ben ik niet zo'n Fender-fan, maar het model dat in december 1968 door een koerier bij het Apple-kantoor op Savile Row werd bezorgd, is beslist een beauty te noemen. Een gitaar met een bijzonder verhaal. Het instrument werd op maat gemaakt voor George Harrison. Niet op bestelling, maar als cadeau. Het kwam vaker voor dat The Beatles instrumenten aangeboden kregen, als slimme zet om nieuwe modellen of series onder de aandacht van het publiek te brengen en zodoende qua verkoop een impuls te geven. Sowieso waren de gitaren die The Beatles gebruikten enorm populair. Toen George Harrison in februari 1964 met zijn Gretsch op de Amerikaanse televisie verscheen, kon de familie Gretsch de vraag naar hun gitaren niet meer aan en steeg de omzet van het bedrijf in één klap met 25 procent.


De lobby van Fender

Het was dus interessant en eervol om als gitaarmerk een instrument aan een Beatle te kunnen leveren. Daar ging in dit geval nog wel een stevige lobby aan vooraf. Het zinde de firma Fender niet dat The Beatles nauwelijks (publiekelijk) gebruik maakten van hun instrumenten. Salesmanager Don Randall deed Brian Epstein al eens een aanbod om The Beatles 'aan de Fender' te krijgen, maar die missie mislukte. In de zomer van 1968 deed Randall een nieuwe poging om zijn merk aan de Fab Four te slijten. Randall kreeg Paul McCartney en John Lennon te spreken, ten kantore bij Apple in Londen. Volgens de salesmanager was met name McCartney een goed gesprekspartner. Dit keer lukte het wel om The Beatles te interesseren voor zijn merk. Randall mocht een Fender VI six-string bass leveren, een aantal Fender Rhodes piano's, een jazzbass, een aantal versterkers waaronder een PA-systeem en een Fender telecaster voor George Harrison.


De telecaster voor Harrison, de stratocaster voor Hendrix
Wat zal Randall in z'n nopjes geweest zijn, in het vliegtuig terug naar de VS. In Californië kreeg 
Phillip Kubicki van de research- en developmentafdeling de opdracht om twee nieuwe Fender-modellen te ontwikkelen. Eentje als telecaster en eentje als stratocaster. Kubicki werkte sinds 1964 voor Fender, in zijn eerste jaren opereerde hij onder het toeziend oog van Roger Rossmeisl, die eerder onder de paraplu van de firma Rickenbacker de modellen ontwierp die John Lennon en George Harrison gebruikten. De nieuwe telecaster en stratocaster moesten een speciaal design krijgen, waarmee de firma zich goed in de kijker kon spelen. De telecaster was voor George Harrison, de stratocaster zou naar Jimi Hendrix gaan.

Twee prototypes per model
Phillip Kubicki kreeg de plannen in het najaar van 1968 van zijn leermeester Rossmeisl te horen. Om op safe te spelen, zouden er van beide modellen twee prototypes gemaakt worden. De exemplaren die het beste uitpakten, waren bestemd voor Harrison en Hendrix. Het bijzondere van de modellen was dat niet alleen de bovenkant, maar ook de onderkant belegd was met palissanderhout. Dat maakte de gitaren niet alleen zeer luxe, maar ook bijzonder zwaar. In Beatles Gear (Andy Babiuk) las ik hoe Kubicki uitlegde dat hij vele uren besteedde aan het schuren, lakken en poetsen van de bodies van de instrumenten, een proces dat hij tot in perfectie wilde uitvoeren. 



Op tijd voor het volgende Beatlesalbum
Tijdens het maakproces kreeg de gitaarbouwer de opdracht om prioriteit te geven aan George Harrisons telecaster, zodat de gitaar een kans maakte op het eerstvolgende Beatlesalbum, dat het pas uitgekomen White Album zou opvolgen, gebruikt kon worden. Toen supervisor Rossmeisl tevreden was en de gitaar ook in technisch opzicht alle tests had doorstaan, kon het instrument, veilig verpakt in een stevige gitaarkoffer op reis. In de documentaire over The Analogues zag ik een mooie parallel. Gitarist Jac Bico vloog in het voorjaar van 2019 naar het Italiaanse Bari waar hij een soortgelijke Rosewood Telecaster bij een handelaar ging bekijken. Hoewel het instrument nieuwe fretten nodig had, werd het door Bico goedgekeurd. Vervolgens zag ik hoe Jac met het instrument, waarvoor een aparte vliegtuigstoel geboekt was, veilig naast zich terug naar Nederland vloog. 


De Hendrix-strat bereikte Jimi niet
Dat was precies de manier waarop de oorspronkelijke telecaster in december 1968 door een koerier van Californië naar Londen werd gevlogen. Daarna wachtte de bouwer in spanning af of Harrison de gitaar daadwerkelijk zou omhangen en bespelen. Dat gebeurde. Kubicki sprong bijna uit zijn stoel van blijdschap toen hij medio 1970 de film Let It Be zag. George Harrison bespeelde daarin het door hem gebouwde instrument. Ondertussen had Kubicki ook de stratocaster voor Jimi Hendrix in april 1970 afgemaakt. Dat protoype werd echter nooit naar Hendrix gebracht. Jimi overleed datzelfde jaar. De bouwer, die een indrukwekkende carrière kreeg en zelf in 2013 overleed, wist niet wat er uiteindelijk met de Hendrix-gitaar gebeurde. Misschien bevindt het instrument zich nog steeds in de Fender-schatkamers. 

Phillip Kubicki

Op een aparte vliegtuigstoel
Fender nam het telecastermodel van George Harrison wel in productie. De gitaar was enkele jaren te koop, maar werd nooit een publiekslieveling. Wellicht doordat hij relatief zwaar was. Ik hoorde Jac Bico vertellen dat er destijds ongeveer 400 van gemaakt werden. George Harrison gaf zijn telecaster in de loop van 1969 aan Delaney Bramlett van de band Delaney & Bonnie, waarmee hij korte tijd door Europa tourde. Delaney had de gitaar lang in zijn bezit, maar verkocht hem in 2003 op een veiling, twee jaar na het overlijden van Harrison. De gitaar leverde 434.750 dollar op. Dat bedrag werd, via een intermediair, neergelegd door Olivia Harrison, de weduwe van George. Daarmee kwam het instrument weer in het bezit van de Harrison Estate. Ik ga er vanuit dat het model van The Analogues ook één van die eerste limited edition telecasters is. Wat geweldig dat Jac Bico de gitaar ook op een aparte vliegtuigstoel van Italië naar Nederland vloog. Precies zoals de telecaster van George destijds naar Engeland kwam. Pure romantiek. Hoe mooi wil je het hebben?


Een eigen vliegtuigstoel voor de telecaster



Jac Bico


zaterdag 30 januari 2021

Wat gebeurde er toen The Beatles op 30 januari 1969 hun Rooftop Concert gaven?

In Londen was 30 januari 1969 een dag met droog, koud winterweer. Rond het middaguur stak een ferme wind op. Op die omstandigheden hadden John Lennon en Ringo Starr niet gerekend, toen ze waarschijnlijk hooguit met een dunne overjas in hun auto's gearriveerd waren bij het Apple-gebouw op Savile Row nummer 3. Dus trok Ringo de rode regenjas van zijn vrouw Maureen aan en wurmde John zich in de veel te kleine bontjas van Yoko. The Beatles gingen het dak op, voor hun laatste 'openbare' optreden. Het is dit weekend 52 jaar geleden. Het moment opent voor ons symbolisch het jaar waarin we uitkijken naar Peter Jacksons remake van de Let It Be-film. In augustus dit jaar zal The Beatles: Get Back verschijnen.





Niet in de Saraha, maar dicht bij huis
Dat de wereld een halve eeuw later, gegijzeld door een pandemie, reikhalzend naar die beelden zou uitkijken, konden The Beatles in januari 1969 niet bevroeden. De 26ste van die maand kregen de plannen vorm om een kort concert op het dak van hun hoofdkantoor te spelen. Een livesessie die de apotheose moest worden van de documentaire die toonde hoe The Beatles aan hun nieuwe album werkten. Plannen om dat slotconcert in The Palladium of zelfs in de Sahara plaats te laten vinden, werden afgeschoten. Het werd een locatie dicht bij huis. Een zelfde keuze zou de band een kleine acht maanden later maken, bij het schieten van de hoesfoto voor het album Abbey Road. Juist in die simpele, maar originele benadering zat 'm achteraf het iconische. The Beatles op een dak. The Beatles op een zebra.






Panties kopen bij Marks & Spencers
Die ochtend was tape operator Alan Parsons er door geluidsman Glyn Johns op uitgestuurd om een paar pakjes met damespanties te gaan kopen. Voor over de microfoons, om het geluid van de wind op dat hoge dak enigszins te dempen. Later vertelde Parsons daarover hoe stom hij zich voelde, bij de kassa van Marks & Spencers, toen hij de vraag kreeg welke maat de panties moesten zijn. "Dat maakt niet uit," was Parsons' antwoord, waarna hij, vreemd nagestaard, het warenhuis had verlaten. De jonge tape operator, die zou uitgroeien tot een succesvolle producer was trouwens niet de enige uit de Beatles-crew die vreemd aangekeken werd. Technici Dave Harries en Keith Slaughter waren 's ochtends rond vijf uur al op weg naar Londen. In hun EMI-busje vol versterkers, kabels, podiumdelen en ander materiaal, werden ze in Kings Langley, ten noordwesten van Londen door de politie aangehouden. "In onze dikke winterjassen en mutsen leken we een stel dieven," vertelde Dave later. Natuurlijk volgde de klassieke vraag van de sterke arm der wet: waar het stel naartoe dacht te gaan. "Als we u dat vertellen, gelooft u ons toch niet, dus laat ons maar doorrijden," was het gevatte antwoord van de technici.





Een klein sociaal experiment
George Harrison noemde het Rooftop Concert een 'klein sociaal experiment'. Zodoende ging er niet alleen een camera crew mee het dak op, maar verstopte men ook een camera in de receptieruimte van Apple op de begane grond. De bandleden waren benieuwd wat zich daar zou afspelen, wanneer ze hun nieuwe nummers die donderdagmiddag rond lunchtijd over het nette kleermakersdistrict in Londen zouden uitstorten. Gingen de buren zich melden? Hoe snel zou de politie ter plaatse zijn? The Beatles bleven rebels, tot het einde van hun carrière.





Onmiskenbaar The Beatles
Leslie Healy wist niet dat ze die dag met de neus in de boter zou vallen. De jonge Amerikaanse Beatlesfan woonde in die periode in Londen om daar wat meer mee te krijgen van de door haar zo geliefde Britse muziekscène. Die donderdagmiddag liet ze nietsvermoedend haar hond uit. Via Hyde Park wandelde ze haar dagelijkse rondje langs Savile Row. Daar aangekomen, leek er iets op handen. Ondanks de ijzige wind besloot Leslie te wachten, in de buurt te blijven. Ineens klonk daar, vanuit het niets, het geluid van The Beatles. De band was onzichtbaar, de muziek onbekend, maar de sound onmiskenbaar. 





42 fantastische minuten
Snel stroomden meer mensen toe, waarbij nog niet iedereen precies begreep wat zich boven de hoofden van het publiek afspeelde. Zakenlieden zagen geërgerd hoe 'hun Savile Row' het toneel werd van een onaangekondigd liveconcert. Een accountant van de naastgelegen Royal Bank of Scotland vertelde de Daily Mirror: "I am furious. We were trying to talk to our customers but couldn't hear them." Ondertussen spitste Leslie op straat ook haar oren. Ze maakte aantekeningen van de teksten die ze kon verstaan: I got a feeling, don't let me down. Op nabijgelegen daken stonden inmiddels mensen toe te kijken. Hangend uit de ramen van de omliggende hoge gebouwen probeerden secretaresses een glimp van The Beatles op te vangen. Uiteindelijk maakte de politie een eind aan het tafereel. Het moeten 42 fantastische minuten zijn geweest, waarvan we straks in augustus hopelijk veel beelden in The Beatles: Get Back gaan zien. Ik verheug me daar enorm op.






 

zaterdag 23 januari 2021

Hoe Phil Spector er met de mastertapes van John Lennons Rock 'n' Roll-album vandoor ging

Ergens in de eerste maanden van 1974 ontving John Lennon een raadselachtig telefoontje. Een wat hoge, hese stem aan de andere kant van de lijn fluisterde hem iets toe: "Ik heb de John Dean-tapes." Daarna werd de verbinding verbroken. Voor Lennon was het duidelijk wie hem anoniem gebeld had. Hij had de karakteristieke stem van zijn producer Phil Spector direct herkend. Net als de verwijzing naar de voormalig adviseur van Richard Nixon in het Watergate-schandaal. Voor John Lennon was dit het zoveelste hoofdstuk in zijn bijzondere samenwerking met Phil Spector. 



Succesvolle samenwerking
In zijn telefoontje naar John Lennon verwees Phil Spector niet naar Watergate. Hij had het over de mastertapes van studiosessies die in oktober 1973 hadden plaatsgevonden. In Hollywood, bij A&M Records, met Lennon. Het was de bedoeling dat Spector hem aan de hand zou nemen bij het opnemen van een album met rock 'n' roll-standards uit de periode eind 1950/begin 1960. Hoewel John wist dat Phil een instabiele en licht ontvlambare persoonlijkheid was, lag de keuze voor zijn samenwerkingspartner vast. Hij kende Spector sinds midden jaren '60, maar bewonderde diens werk al langer. Phils bemoeienis bij het Get Back/Let It Be-project van The Beatles was John niet in het verkeerde keelgat geschoten. Aanvullende projecten met Phil rond de single Instant Karma, zijn eerste soloalbum met de Plastic Ono Band en de plaat Imagine hadden voor John Lennon allemaal tot succesvolle producties geleid. 


Phil paste bij de rock 'n' roll-revival van dat moment
Er was nog een reden waarom Spector voor Lennons nostalgische album de juiste man op de juiste plek leek. In 1972 en 1973 vond er een heuse revival in de popmuziek plaats. Er was weer volop aandacht voor de nostalgische nummers uit de hoogtijdagen van de amusements- en rock 'n' roll-periode waarin juist Phil Spector als componist en baanbrekend producer zijn finest hour had beleefd. De film Let The Good Times Roll blikte in 1973 terug op de begindagen van de popmuziek, sterren als Jerry Lee Lewis, Little Richard en Bill Haley stonden opnieuw voor volle stadions hun oude hits te spelen en zelfs The Carpenters wijdden, op de toppen van hun eigen roem, de volledige B-kant van hun album Now & Then aan classics uit vervlogen tijden. 



Lennon had mee kunnen liften op de golf van nostalgie
Wanneer de sessies voor Lennons eigen oldies-album voortvarend verlopen waren, had hij moeiteloos mee kunnen liften op deze golf van nostalgie. Financieel was hij er overigens niet wijzer van geworden. Lennon ging zijn project met Spector om andere redenen aan. De plaat, met de werktitel Oldies but Mouldies, moest de vereffening worden van een plagiaatskwestie rond het Beatlesnummer Come Together. Daarvoor had Lennon een aantal zinnen geleend uit Chuck Berry's You Can't Catch Me, waarvan de niet al te frisse Amerikaanse zakenman Morris Levy destijds de rechten bezat. Als tegenprestatie zou John drie nummers uit Levy's catalogus opnemen op een te verschijnen rock 'n' roll-album. Dan was dat ook maar weer rechtgezet. So far, so good. Op naar de studio.


Lennon en Spector tijdens de Imagine-sessies


Whiskey en kogels
Terwijl in oktober 1973 de warme Californische herfstzon John Lennons Lost Weekend bescheen, stapte de ex-Beatle met zijn vriendin May Pang de drempel van de A&M Studio's in Hollywood over. Hij had Phil Spector de volledige regie over zijn nieuwe project gegeven en de kleine, excentrieke Amerikaan startte op zijn gebruikelijke wijze met het produceren van de plaat. Daarbij haalde hij grote hoeveelheden muzikanten de studio in, onder wie ook leden van zijn vaste Wrecking Crew. Het had wat moois kunnen worden, maar het project ontaardde in chaos. Drank en geweld waren de belangrijkste oorzaken. Op een zekere dag schoot Spector, die regelmatig in een karate- of chirurgentenue in de studio arriveerde, met zijn revolver geagiteerd een paar kogels in het plafond. Daarmee intimideerde hij Lennon nauwelijks ("Denk aan m'n oren Phil, die heb ik nog nodig."). Toen er een volledige fles whiskey over de mixtafel omviel, vond de directie van de studio's het welletjes. Het stel kon vertrekken. Later zou May Pang haar ervaringen met de ruzies en bizarre vechtpartijen tussen Spector en Lennon publiceren in haar boek Loving John: The Untold Story.

John Lennon en May Pang


Een auto-ongeluk en 700 hechtingen
Als Lennon zelf geen kater van de drank had gehad, kwam de koppijn wel van de ontdekking dat hij zijn mastertapes kwijt was. John wist niet dat Phil iedere avond zorgvuldig de tapes met de reeds opgenomen tracks mee naar huis nam. Toen de sessies plotseling geëindigd waren en Spector van de radar raakte, was Lennon zijn werk kwijt. Het raadselachtige telefoontje dat hij na enkele maanden kreeg, bevestigde zijn vermoeden dat Spector de tapes in zijn bezit had. Voordat Lennon Spector had weten te traceren, raakte de producer eind maart 1974 betrokken bij een zeer ernstig autogeluk dat hij ternauwernood overleefde. Phil lag met 700 hechtingen in zijn hoofd een tijd in coma. Terwijl Spector uiteindelijk, ontwaakt en wel, aan zijn herstel werkte, was Lennon inmiddels met Pang terug naar New York verhuisd. Om met een schone lei aan een nieuw album met eigen materiaal te beginnen.


Morris Levy


Lennon vertrok naar Levy's buitenhuis in Upstate New York
Ondertussen was het Capitol-man Al Coury gelukt om namens Lennon de Rock 'n' Roll-tapes bij Phil Spector weg te halen. Een lichtpuntje, maar voor John was het momentum voorbij. Hij was in zijn hoofd alweer tien stappen verder, druk met zijn nieuwe plaat Walls & Bridges. Lennon legde de tapes terzijde. Daarmee had hij nog steeds zijn belofte aan Morris Levy niet ingelost. Gelukkig waren de twee on speaking terms, was Levy vatbaar voor Lennons uitleg over het rampzalig verlopen project en liet hij John zijn buitenhuis gebruiken om opnieuw de repetities voor het Rock 'n' Roll-album aan te zwengelen. Met zijn Walls & Bridges-muzikanten in z'n kielzog streek John neer in Levy's stulpje in Upstate New York en sloeg hij opnieuw aan het repeteren. In oktober 1974, een jaar na de aanvankelijke start van zijn project met Spector, hervatte Lennon in de New York Record Plant East Studio's de opnamen van het rampenalbum. Uiteindelijk leek alles op zijn pootjes terecht te komen.


Het bedrog van Morris Levy
Te vroeg juichen is nooit verstandig. Dat ondervond ook John. Hij zette de plaat in elkaar en gaf Morris Levy alvast de ruwe mixen mee. Als bewijs dat het album er nu écht zou komen. Dat had hij beter niet kunnen doen. Levy nam de binnenbocht en bracht de plaat zelf uit, onder de titel Roots: John Lennon Sings The Great Rock 'n' Roll Hits. De schurk zette daarna zijn rechtzaak tegen Lennon, EMI en Capitol voort. John zou zijn afspraken niet op tijd zijn nagekomen. Uiteindelijk won Lennon de zaak. Dat was overigens pas na het verschijnen van zijn echte en eigen Rock 'n' Roll-album. De releasedatum werd vervroegd van april naar februari 1975, zodat de plaat nog op kon boksen tegen Levy's release.




Gestorven in gevangenschap
Uiteindelijk stonden op Lennons Rock 'n' Roll-album nog vier nummers waar de onfortuinlijke Phil Spector als arrangeur en producer bij betrokken was: You Can't Catch Me, Sweet Little Sixteen, Bony Moronie en Just Because. Direct herkenbaar aan Spectors grootse aanpak in arrangementen, de grote hoeveelheid betrokken muzikanten en zijn gebruik van de studiotechniek. John Lennon en Phil Spector zouden nooit meer samenwerken. Spectors gewelddadige levensloop leidde uiteindelijk in 2003 tot de moord op actrice Lana Clarkson, waarvoor hij in de gevangenis belandde. Als dader, maar feitelijk ook als slachtoffer van zijn problematische jeugd en bipolaire aandoening. De laatste zes jaar van zijn leven was hij niet meer in staat om te praten, door tumoren in zijn keel. Hij stierf op 16 januari 2021 in een gevangenisziekenhuis in Californië aan de complicaties van COVID-19. Phil Spector wordt beschouwd als één van de grootste en meest baanbrekende producers van de twintigste eeuw. Hij is 81 jaar geworden.



zaterdag 16 januari 2021

Hoe Another Girl door Paul McCartney in een Tunesische badkamer het levenslicht zag

Inspiratie komt vaak op de meest bijzondere plekken. Bij Paul McCartney was dat begin februari 1965 in een badkamer in Tunesië. Genietend van de goede akoestiek schreef hij er het nummer Another Girl, dat we later dat jaar terug zouden vinden op het album Help! En in de gelijknamige film die The Beatles zouden gaan nemen. Maar wat deed McCartney in een Tunesische badkamer en wat gebeurde er verder die periode in de levens van de Fab Four?



Bijkomen van een reeks kerstshows
In de laatste week van januari 1965 en de eerste twee weken van februari hielden The Beatles een soort verlate kerstvakantie. Die was er rond de kerstdagen en jaarwisseling bij ingeschoten vanwege contractuele verplichtingen. Brian Epstein had zijn jongens van 24 december tot en met 16 januari laten vastleggen voor een reeks kertshows in het Londense Hammersmith Odeon Theatre. Onder de noemer Another Beatles Christmas Show trad de band tweemaal op één avond op, in een lange reeks van data. Na een aantal gastoptredens van comedians en andere acts, sloten The Beatles deze avonden af met een set van 11 nummers. Zelf verschenen ze eerder die avond ook in twee humoristische acts. Hoe zou dat gevoeld hebben, avond aan avond, een maand lang? Ik kan me voorstellen dat een mens daarna een keer aan vakantie toe is of tenmninste andere plannen maakt.


Uit het programmaboekje van de kerstshow

John ging skiën, Ringo ging trouwen
Zo vlogen John en Cynthia Lennon samen met George Martin en zijn aanstaande vrouw Judy naar het Zwitserse St. Moritz voor een skivakantie. Die verliep trouwens niet helemaal zonder kleerscheuren. Ringo Starr had hele andere zaken aan zijn hoofd. Zijn 18-jarige vriendin Maureen Cox, met wie hij al enkele jaren omging, bleek zwanger. En als een echte Northern Boy wilde Ringo zijn plicht vervullen door met haar te trouwen. De bruiloft werd razendsnel gearrangeerd door Brian Epstein. Waarschijnlijk ook met het oog op verdere verplichtingen die maand. In de vroege ochtend van 11 februari 1965 bezegelden Ritch en Mo, zoals Ringo en Maureen in de inner circle genoemd werden, hun huwelijk in het Londense Caxton Hall Register Office. John en Cynthia stonden met bruinverbrande gezichten op de huwelijksfoto. Naast een breed lachende George Harrison, die op de fiets arriveerde.




Paul was lost in translation
In de Tunesische badplaats Hammamet probeerde Paul McCartney die middag te verstaan wat een Tunesische telefoonoperator hem door wilde geven. Brian Epstein had hem die dag een telegram gestuurd met de tekst: RICH WED EARLY THIS MORNING. Maar Paul kon het slechte Engelse accent van de Tunesiër niet verstaan en zal waarschijnlijk zijn schouders hebben opgehaald. Toen hij later de krantenkoppen zag, begreep hij balend dat hij de plotselinge bruiloft van Ringo en Maureen gemist had. Samen met zijn verloofde Jane Asher was Paul op 4 februari naar Tunesië gevlogen, voor een tiendaagse vakantie in de Noord-Afrikaanse zon.



Russische delegatie
Het stel mocht kostenloos verblijven in een villa van de Britse ambassade. Het luxe huis lag op een onopvallende plek in de plaats Hammamet en was goed beveiligd. De villa was daarmee een ideale uitvalsbasis voor Paul en Jane om de kust ten zuiden van Tunis te ontdekken. Anoniem voor de pers. Toch pakte het verblijf wat minder prettig uit dan Paul en Jane verwacht hadden. In zijn biografie Many Years From Now vertelde Paul aan schrijver Barry Miles dat de officiële ontvangsten in de ambassade-villa tijdens hun verblijf gewoon doorgingen. Zat hij net met een kop thee op de bank, kwam er een Russische delegatie binnen voor een rondleiding. "This is one of our cultural guests," klonk het vervolgens, terwijl Paul netjes ging opzitten en antwoordde met een obligaat "Oh hello, how are you?"


Amfitheater
Bijzonder was de villa wel. Op het terrein bevond zich een klein amfitheater, waar één van de weinige foto's van Paul en Jane tijdens hun vakantie werden gemaakt. Ik besloot via Google Maps eens te kijken of ik het theater in Hammamet nog kon traceren en stuitte op onderstaande foto van een klein amfitheater dat inderdaad in het oude gedeelte van de kustplaats ligt. In vervallen toestand. Zou dat de plek zijn waar Paul en Jane in februari 1965 werden gefotografeerd? Hoe dan ook, het was de luxe badkamer met verzonken bad, waar Paul tussen de officiële bezoekjes van delegaties de rust en inspiratie vond om nog een nummer te schrijven. Dat werd Another Girl.



Tunesische compositie
Op 14 februari vlogen Paul en Jane terug naar Londen. Ook Ringo en Maureen waren weer 'in town' na hun driedaagse huwelijksreis in Hove (Sussex), waar het stel mocht verblijven in de villa van David Jacobs. Een zakelijke relatie van Brian Epstein, die zich in juridische zin met het groeiende Beatlesimperium bezighield. Veel tijd om de koffers uit te pakken was er niet. Een dag later werden The Fab Four in Studio 2 aan Abbey Road verwacht. Voor de start van de opnames van hun volgende album Help! Daar kon Paul direct zijn nieuwe Tunesische compositie laten horen. George Martin hinkte ondertussen wat ongemakkelijk rond in de studio. Gebroken voet bij het skiën.