The Beatles en Madison Square Garden: een kijkje achter de schermen!

Hello Beatle People! Zongebruind en uitgerust? Hopelijk hebben jullie allemaal een fijne zomer achter de rug. Aan het Beatlesfront was het lange tijd stil, tot de recente aankondigingen van de Power To The People-box en (toch vrij onverwacht) Anthology 4. Die berichten schudden ons Beatleswereldje behoorlijk op en zetten de 'meningenmachine' op de socials behoorlijk in beweging. Fel werd het ook, in een enkel geval. En behoorlijk eenzijdig qua perspectief, als je het mij vraagt. Zeker waar het ging om het weglaten van het nummer Woman Is The N****er of the world, op die nieuwe Lennon-box. Ik heb besloten daar niet nog eens overheen te gaan. Waar het Anthology 4 betreft, kijk ik vooral uit naar de extra aflevering van de documentaire, die ons hopelijk zoveel mogelijk nieuwe beelden gaat brengen. Een cadeautje! Net als het nieuws dat Paul volgend jaar met een nieuw studioalbum komt én dat zijn documentaire Man On The Run in februari 2026 via streaming te zien is. Veel om naar uit te kijken.

Hoe was jullie zomer? Zat er nog een reisje in? Kwamen jullie onderweg nog Beatles-referenties tegen? Zoals jullie weten kun je je foto's altijd insturen naar Fab4Cast, waarna ze geplaatst worden op het Instagram-account. Een erg leuk account om te volgen ook. Het mag nog wel wat meer bekendheid krijgen! Ook Fab4Cast ging afgelopen zomer op reis. Naar New York City. In de voetsporen van The Beatles. Het resultaat van die missie gaan jullie niet alleen horen in een mooie reis-podcast, maar de komende tijd ook lezen in een aantal blogs. 

Van Bowie naar Beatles
Eerst even over de aanleiding van onze reis. Dit jaar werken Wibo Dijksma en ik aan het zesde seizoen van de AVROTROS/NPO Luister-podcastserie De Laatste Dagen Van... en onze hoofdpersoon is David Bowie. Daarvoor reisden we naar Londen, Berlijn en....New York City, want al die plekken spelen een grote rol in zijn levensverhaal. Toen we begin juli in New York waren, zagen we de kans om ons verblijf ietsje te verlengen, om samen met Fab4Cast ook nog op Beatles-tour te gaan, dwars door de stad. Zo leuk dat ik weer mee mocht. Michiel sloot zich bij ons aan, Jan Cees moest helaas verstek laten gaan. Hoe dan ook, het was interessant om New York City door de ogen van The Beatles te bekijken. Want naast Liverpool, Hamburg en Londen was de stad belangrijk in het Beatlesverhaal. Allemaal havensteden; steden die altijd de blik naar buiten hadden, in contact stonden met de rest van de wereld. Het kan geen toeval zijn dat ze daarom een rol speelden in het verhaal van de Fab Four.

George Harrison: Concert For Bangla Desh
in Madison Square Garden

De 'Vierde Garden'
Terug naar New York City. In onze zoektocht naar significante plekken in het Beatlesverhaal kwamen we natuurlijk terecht bij Madison Square Garden. Nog steeds een imposante evenementenhal en arena, waar John, Paul, George en Ringo allen ooit optraden. Niet als The Beatles, maar wel in hun solojaren. We boekten een rondleiding en gingen, met een gids, op pad door dit enorme gebouw. In de volksmond wordt het ook wel The Garden genoemd. Nog voordat het huidige Madison Square Garden in 1968 in gebruik werd genomen, hadden er op drie andere locaties in New York City al evenementenhallen met een vergelijkbare naam bestaan. Zo openden in 1879 en 1880 al hallen aan East 26th Street en Madison Avenue. Een 'derde' Madison Square Garden bevond zich vanaf 1925 op de hoek van Eight Avenue en 50th Street. Maar de huidige locatie, dus vanaf 1968 in gebruik, is de plek die we kennen van de grote sport- en muziek-evenementen uit onze recentere geschiedenis. 

Met Wibo bij de ingang van de legendarische
pop- en sporttempel.

Rijke geschiedenis
Nou ja, om eerlijk te zijn hadden The Beatles er als band ook niet echt meer kunnen spelen. Toen de evenementenhal, genoemd naar James Madison (de vierde president van de Verenigde Station) op 11 februari 1968 zijn deuren opende, gaven The Beatles al geen concerten meer. En die week pakten ze zelfs hun koffers om naar India te vliegen. Op weg naar de Maharishi. Het zou nog enkele jaren duren voordat ze zelf het New Yorkse concertpodium betraden. Toen wij de gids volgden, via de centrale hal en de roltrappen, richting de verschillende lobby's, zagen we hoe goed de rijke geschiedenis van Madison Square Garden in het gebouw zelf gedocumenteerd en geëxposeerd is. Zo volg je als bezoeker de tijdlijn van één jaar, weergegeven in 365 foto's van belangrijke evenementen die in The Garden plaatsvonden. Bij elke datum hoort één foto, uit een willekeurig jaar. Natuurlijk schoten onze ogen langs deze imposante fotogalerij, op zoek naar Beatles-referenties. En die waren er!

Op de vloer

Concert For Bangla Desh
Want wanneer speelden de solo-Beatles op deze plek, die toch tot één van de meest legendarische concertzalen ter wereld mag worden gerekend? Allereerst was daar George Harrison, die samen met boezemvriend Ravi Shankar het eerste pop-benefietconcert ter wereld organiseerde, om geld in te zamelen voor de inwoners en vluchtelingen van Bangla Desh (zoals het land toen nog heette). Op 1 augustus 1971 trad George er twee keer op, samen met een supergroep die onder anderen bestond uit Ringo Starr, Bob Dylan, Eric Clapton, Leon Russell, Billy Preston en de leden van Badfinger. Even leek het erop dat ook John Lennon deel zou nemen, maar omdat Yoko Ono het er niet mee eens was dat zij daar geen rol in zou spelen, trok Lennon zich uiteindelijk terug. Terwijl ons al die referenties door het hoofd schoten, zagen we hoe groot Madison Square Garden is. Hoe hoog tribunes, vanwaar je op elke plek uitstekend zicht op de vloer en het podium hebt. Ook de akoestiek, zo vertelde de gids, is wereldberoemd. Inmiddels heeft de zaal, na verschillende renovaties een geavanceerd geluidssysteem, dat als een soort 'bol van boxen' midden boven de vloer hangt. 

One To One
Terug naar de voetstappen die The Beatles hier hebben staan. Want ruim een jaar na het Concert For Bangla Desh, op 30 augustus 1972 stonden John en Yoko wél zij aan zij op het podium van Madison Square Garden. Ook dit keer voor een goed doel. Met hun One to One Concerten, eentje in de middag en eentje in de avond, zamelden ze geld in voor de Willowbrook State School, een plek voor kinderen met een verstandelijke beperking. Ook Stevie Wonder, Roberta Flack, Melanie Safka en de band Sha Na Na maakten die dag onderdeel uit van de line up. In de prachtige documentaire One to One: John & Yoko (2024) wordt het concert in de maatschappelijke context van die tijd geplaatst. 

In de bezoekerslounge van Madison Square Garden wordt
het legendarische optreden van John Lennon en Elton John
gemarkeerd.

Weddenschap
De documentaire geeft je een interessant beeld van het New York van 1972 en de plek die John en Yoko in de stad innamen. De laatste keer dat John op de planken van de concerthal stond, was op 28 november 1974, toen hij een gastoptreden gaf bij Elton John. Hij speelde er I Saw Her Standing There en Whatever Gets You Through The Night, om te markeren dat hij door de samenwerking met Elton een heuse Amerikaanse nummer 1 te pakken had. Want als je een weddenschap verliest, moet je je belofte natuurlijk nakomen.

Nog steeds hangt er een foto van John
tijdens het One to One-concert,
in de hal van Madison Square Garden.

The Concert For New York City
Ook George Harrison zagen we terug op het podium van Madison Square Garden. Dat was tijdens zijn Dark Horse Tour, in december 1974. De tour was een reeks van 45 concerten door Noord-Amerika, waarbij George opnieuw podium deelde met Ravi Shankar en Billy Preston. Het gonsde dat jaar van de geruchten over een Beatlesreünie, en George speelde op zijn beurt enkele nummers uit het repertoire van z'n voormalige band. Maar al met al ging die tour niet de boeken in als één van zijn sterkste projecten. Keelproblemen, een fikse cocaïneverslaving en zijn wat prekerige cover van In My Life ("I love God more") deden zijn optredens weinig goed. Op 16 oktober 1992 zou George ook nog eens op het podium van Madison Square Garden staan, om Bob Dylans dertigjarig jubileum als artiest te vieren.

Opnieuw een Beatle-referentie in de
bezoekerslounge van Madison Square Garden

Macca in Madison Square
Het kon natuurlijk niet missen dat Paul McCartney met zijn succes-line up van Wings in Madison Square Garden optrad in 1976. Een Rockshow waar ik wel bij had willen zijn. Het zou zeker niet Pauls laatste concert in de hal worden. Hij speelde er in 1989, tijdens zijn comeback-tour. En één van zijn meest opvallende optredens was zijn bijdrage aan het Concert for New York City in 2001, na de aanslagen van 11 september. Van dit benefietconcert was Paul zelfs initiatiefnemer. Vier jaar later zou Paul The Garden opnieuw aandoen, tijdens zijn tour door de Verenigde Staten. Ook in 2012 en 2017 stond hij er op de planken. Kortom: een interessante plek om eens te hebben gezien! 

Rocketman & Nowhere Man: Elton John en John Lennon (2)

Vorige week eindigde mijn verhaal over de vriendschap en samenwerking tussen Elton John en John Lennon bij de opnamesessie in New York, waarbij Elton midden in de nacht uitgeput de studiodeur achter zich dichttrok. Hij had zijn medewerking verleend aan Johns nummers Whatever Gets You Through The Night en Surprise Surprise (Sweet Bird of Paradox). Na de intensieve avond leek het wel even klaar tussen de twee, maar het bleek niet lang stil te blijven vanuit het kamp van Elton.


Een uitnodiging om naar Colorado te komen
John ontving opnieuw een telefoontje van Tony King met de mededeling dat Elton zijn album Captain Fantastic op de Caribou Ranch in Colorado zou gaan opnemen en dat Elton het plan had het Beatlesnummer Lucy In The Sky With Diamonds te coveren. Of John het leuk zou vinden mee te komen zingen. Volgens May was John blij met de uitnodiging. Het stel vloog eerst naar Los Angeles, waar John Ringo helpt bij de opnamen van Goodnight Vienna en de Platters-cover Only You. Opmerkelijk reisden Julian en Cynthia, die nog steeds in New York verbleven, mee naar Los Angeles. Het plan was vervolgens om door te vliegen naar Colorado, voor de opnamen met Elton John. Lennon wilde Julian (die hem tot het nummer had geïnspireerd) opnieuw meenemen, maar die wilde liever bij zijn moeder blijven. Dus vetrokken John en May zelf richting de Caribou Ranch. Vanaf Denver Airport ging het twee uur met een auto de bergen in. In de prachtig gelegen studio verliep de sessie met Elton geweldig, schreef May. Zo zou John hebben voorgesteld de reggae-break aan Lucy toe te voegen. Elton nam voor zijn album overigens (zelf) ook nog een sterke versie van Lennons One Day At A Time op.

Johns korte bezoek aan Elton in de Caribou Ranch, Colorado

Een zwarte onyx-steen
Half oktober 1974 arriveerde er een pakketje bij het appartement van John en May in New York. Het was enkele dagen na Johns 34ste verjaardag.  Hij pakte een doosje van juwelier Van Cleef & Arpels uit en hield een gouden ketting in zijn handen, waaraan een hanger bungelde. Aan de ene kant bestond de hanger uit goud en platina, als verwijzing naar gouden en platina platen. Het goud had de vorm van een wall en het platina dat van een bridge. Aan de andere kant was een zwarte onyx-steen bevestigd. Winston O'Boogie, één van Lennons favoriete pseudoniemen was als inscriptie met kleine diamanten toegevoegd. Het was Eltons manier om John succes te wensen met zijn nieuwe album. Volgens May gooide John de ketting trouwens eerst achteloos van zich af. Toen hij hoorde hoe kostbaar het geschenk was, borg hij het alsnog voorzichtig op.


De weddenschap die uitmondde in een gezamenlijk optreden
Ergens die zomer hadden en John en Elton een weddenschap over Whatever Gets You Through The Night gesloten. Wanneer Whatever in Amerika de nummer 1-positie zou bereiken, zou John Lennon het nummer samen met Elton live spelen. Lennon had niet verwacht dat hij zijn woorden moest nakomen, maar was sportief en beloofde Elton op 28 november in Madison Square Garden te vergezellen. In de aanloop naar dat optreden nodigde Elton Lennon en May uit bij zijn optreden in Boston en vlogen ze (gezamenlijk?) terug naar New York. Het stel bracht die maand veel tijd door met Elton, die zijn Amerikaanse tourdates steeds aanvloog vanuit New Yorkse Sherry Netherland Hotel. Enkele dagen voor het gezamenlijke optreden in Madison Square Garden repeteerden Elton en John in de Record Plant Studio's. Volgens May werd John steeds zenuwachtiger voor de show en belde Elton hem frequent om hem gerust te stellen. De avond voor het optreden zagen de twee elkaar in Eltons hotelkamer. Er werd champagne en cocaïne genuttigd. Die combinatie, of wellicht de hoeveelheid ervan, viel bij beide heren niet zo prettig. Op die bewuste 28ste november voelden ze zich beiden beroerd. Lennon had buikgriep en bleef overgeven.

Vermoedelijk voor aanvang van de show

Stilte in de limousine
Tegen de avond haalden Lennon en May Elton met een limousine op bij het Sherry Netherland-hotel. Het was stil in de auto. In de kleedkamer meldt John dat hij hoopt dat de avond snel voorbij zal zijn. Vanuit de coulissen zag May hoe John het optreden nerveus startte, maar al snel zijn zelfvertrouwen herwon. Elton en John speelden Whatever Gets You Through The Night, Lucy In The Sky With Diamonds en de kraker I Saw Her Standing There. Lennon speelde tamboerijn tijdens het nummer The Bitch Is Back. Het zou zijn  laatste optreden voor een groot publiek zijn. Er zijn een paar snippers [film] van die gedenkwaardige Thanksgiving-avond in New York:

Op de foto's van die avond ontdekte ik dat hij de hanger van Elton droeg. De zwarte steen is duidelijk zichtbaar. May bevestigt in haar boek dat John de hanger voor die gelegenheid omdeed.

Een peetvader voor Sean en een ode aan John
Relatief kort na de periode waarin Elton en John intensief met elkaar optrokken, verzoende John zich met Yoko Ono en verdween May Pang naar de achtergrond, hoewel hij haar af en toe nog in het geheim ontmoette. Vanaf februari 1975 trok John zich steeds verder terug in zijn appartement in The Dakota en op 9 oktober 1975 werd zijn tweede zoon Sean geboren. Toch moet Elton niet helemaal uit Johns gedachten zijn verdwenen. John koos hem als peetvader voor Sean. Ik neem aan dat daarbij nog wel tot een ontmoeting kwam. Hoe het Elton en John in de jaren daarna samen verging, weet ik niet. Wel dat Elton kapot was van de moord op John en besloot het nummer Empty Garden (Hey Hey Johnny) voor hem te schrijven. Ik kreeg kippenvel toen ik de tekst las. Elton speelde het nummer voor een uitverkocht Madison Square Garden op 4 augustus 1982 in bijzijn van Yoko en Sean. Ongetwijfeld gingen daarbij zijn gedachten terug naar die novemberavond in 1974.

Empty Garden (Hey Hey Johnny)

What happened here

As the New York sunset disappeared

I found an empty garden among the flagstones there

Who lived here

He must have been a gardener that cared a lot

Who weeded out the tears and grew a good crop

And now it all looks strange

It's funny how one insect can damage so much grain

And what's it for

This little empty garden by the brownstone door

And in the cracks along the sidewalk nothing grows no more

Who lived here

He must have been a gardener that cared a lot

Who weeded out the tears and grew a good crop

And we are so amazed, we're crippled and we're dazed

A gardener like that one, no one can replace

And I've been knocking

But no one answers

And I've been knocking

Most all the day

Oh, and I've been calling

Oh, hey hey Johnny

Can't you come out to play

And through their tears

Some say he farmed his best in younger years

But he'd have said that roots grow stronger if only he could hear

Who lived there

He must have been a gardener that cared a lot

Who weeded out the tears and grew a good crop

Now we pray for rain and with every drop that falls

We hear, we hear your name

And I've been knocking

But no one answers

And I've been knocking

Most all the day

Oh, and I've been calling

Oh, hey hey Johnny

Can't you come out to play

And I've been knocking

But no one answers

And I've been knocking

Most all the day

Oh, and I've been calling

Oh, hey hey Johnny

Can't you come out, can't you come out to play

Johnny, can't you come out to play in your empty garden

Johnny, can't you come out to play in your empty garden

Johnny, can't you come out to play in your empty garden

Rocketman & Nowhere Man: Elton John en John Lennon (1)

Vorige week zag ik de film Rocketman over Elton John. Veel wist ik niet over Elton, behalve dat zijn leven niet altijd eenvoudig is geweest. Hoewel ik minder uit de voeten kon met de musicalscènes vond ik de film ontroerend waar het ging om Eltons muzikale reis, zijn moeizame relatie met zijn ouders en de onvoorwaardelijke vriendschap die tekstschrijver Bernie Taupin hem bood. En natuurlijk was er de link met The Beatles. In het bijzonder met John Lennon. Vandaag deel 1 van een tweeluik dat ik over de twee mannen schreef.


Een foto van The Beatles in het kantoor van Dick James
In één van de scènes in Rocketman zien we de 21-jarige pianist-componist Reginald Dwight met zijn tekstschrijver Bernie Taupin in 1968 het kantoor van DJM Records auditie doen voor Dick James. Die was goed gecast vond ik. Ik herkende James met zijn hoornen bril direct in het personage. Ook de wat ruige en cynische benadering die de man op het jonge talent losliet, zal vast goed doordacht zijn. We weten dat de Beatlesuitgever, die met John Lennon en Paul McCartney in Northern Songs stapte, de songschrijvers in 1969 vleugellam maakte, als het ging om de beschikking over hun uitgeefrechten. Op Dick James' vraag hoe Reginald als artiest door het leven wilde gaan, antwoordde de laatste stamelend 'Elton'. Zoekend naar een achternaam, viel zijn oog op een ingelijste foto van The Beatles, waarna hij met 'John' als toevoeging op de proppen kwam. Ik nam aan dat het zo gegaan moet zijn, maar was verrast want had daar nog nooit iets over gehoord of gelezen. Ron Bulters, de voorzitter van Beatlesfanclub.nl is tevens een groot Elton John-kenner en berichtte me dat de film op dit punt aan de haal gaat met de waarheid: "Elton speelde in Bluesology met ELTON Dean en Long JOHN Baldry. Daar komt zijn naam vandaan." Dank aan Ron.

Hoe de paden van Elton en John elkaar kruisten
In Rocketman zien we Eltons sterrenstatus verder toenemen, terwijl zijn leven ontspoort. Zoekend naar liefde, erkenning en zijn eigen identiteit vlucht hij in een hedonistisch bestaan vol drank, drugs, seksuele uitspattingen en niet te stoppen koopmanie. Wetend dat de paden van Elton John en John Lennon elkaar in de jaren '70 zouden kruisen, was ik benieuwd of we daar in die periode iets van zouden terugzien in Rocketman. Dat gebeurde niet. Mij inspireerde het om juist eens te kijken hoe het zat met die korte vriendschap tussen de twee artiesten.

Elton viel binnen bij de opnamen van Walls and Bridges
In juli 1974 streek John Lennon opnieuw neer in New York. Na een verblijf in Los Angeles, met zijn vriendin May Pang, startte Lennon een nieuw muzikaal project dat zou resulteren in het album Walls and Bridges. In de Record Plant East-studio, waar Lennon werkte aan het nummer Whatever Gets You Through The Night, viel Elton John spontaan binnen. Laatsgenoemde was in Amerika om het album Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy op te nemen. In een interview met Peter Hamill van Rolling Stone vertelde John:

Elton sort of popped in on the sessions for Walls and Bridges and sort of zapped in and played the piano and ended up singing 'Whatever Gets You Thru the Night' with me. Which was a great shot in the arm. I'd done three quarters of it, 'Now what do we do?' Should we put a camel on it or a xylophone? That sort of thing. And he came in and said, 'Hey, I'll play some piano!

John, Elton en de onlangs overleden Dr. John in Los Angeles

Maar ging het allemaal wel zo?

De aanloop naar die sessie zit eigenlijk heel anders in elkaar, als we May Pang in haar boek Loving John mogen geloven. Ze beschrijft hoe ze zich met John in hun nieuwe appartement in 434 East 52nd Street in New York installeerde. In die week kregen ze bericht van ene Tony King. Ik vond via Wikipedia een in 1947 geboren Amerikaanse acteur, oud-voetballer en politiek activist. Zou dat 'm zijn geweest? Werkte Tony voor Elton? Hier tast ik even in het duister. Deze Tony was blijkbaar een kennis van Lennon. King was van plan om samen met Elton John van Engeland naar New York te varen, met de Ms France. Wanneer ik lees dat Elton zijn album Captain Fantastic op een bootreis naar New York schreef, lijkt het verhaal te kloppen. Lennon was verheugd dat het duo naar The Big Apple kwam en stelde voor dat ze zijn inmiddels 11-jarige zoon Julian zouden meenemen. Er werd contact gelegd met Johns ex-vrouw Cynthia, die instemde met de plannen, maar Julian wel wilde vergezellen. 11 jaar. Je kunt je er iets bij voorstellen. Lennon zat daar niet op te wachten, maar liet zich overtuigen door May. Dus stapten Cynthia en Julian samen met Elton en Tony op het grote passagiersschip dat hen naar The Big Apple zou brengen. Elton herinnerde zich de bootreis met Julian als volgt:

Julian was a dream. He waited for us outside our staterooms, escorted us to the dining room, always made sure we had good seats at all the events on board.

John met Julian, May en Cynthia staan op de achtergrond

De vier arriveerden in New York

Dus stonden John en May op een gegeven moment oog in oog met de kersverse passagiers van de Ms France. May omschrijft die ontmoeting gedetailleerd in haar boek. John was gereserveerd tegenover Cynthia, omhelsde Julian en gaf Elton en Tony vervolgens ook een hug. Julian mocht bij zijn vader logeren, Cynthia ging naar vrienden. Een paar dagen later arriveerden Elton en Tony in het nieuwe appartement van John en May. Daar liet John Elton een aantal tracks van Walls and Bridges horen. Elton was onder de indruk en werd door John uitgenodigd om mee te spelen. Volgens May koos Elton zelf voor Whatever Gets You Through The Night. De track bood hem mogelijkheden om er zelf iets creatiefs aan toe te voegen, was zijn argument. Daar zou de discussie zijn ontstaan of het nummer hitpotentie had. Volgens Lennon niet, volgens Elton wel.


Elton verliet uitgeput de studio
In haar boek omschrijft May dat de sessie voor Whatever snel en voorspoedig verliep, maar dat de samenzang op Surprise Surprise een behoorlijke bevalling bleek. Het viel Elton zwaar om de goede timing te vinden in het meezingen van de tweede stem. Om twee uur 's nachts, na uren ploeteren, kapte Lennon de sessie af door te zeggen dat het goed genoeg was. Elton verliet de studio binnen enkele tellen. Uitgeput.

Bij die sessie zou het niet blijven. Elton en John zouden elkaar nog een aantal keren ontmoeten. Onder andere tijdens het legendarische optreden in Madison Square Garden in New York, dat bijna niet door was gegaan. Daarover volgende week meer.