The Beatles in Los Angeles: 1966 en de solojaren (met podcast)

Las je de vorige keer over de avonturen van The Beatles in Los Angeles, met Joan Baez, David Crosby, Peter Fonda en Elvis Presley, deze keer vervolgen we het verhaal van hun connectie met Amerika's metropool aan de westkust. The Beatles zetten vele voetstappen in Los Angeles. In de periode waarin ze als band bestonden, maar ook tijdens hun solocarrières. Deze week pak ik de draad op in 1966. Het jaar van Revolver, het jaar van de grote ommekeer in hun bestaan als liveband. Ook kun je de podcast beluisteren die Wibo Dijksma (Fab4Cast) en ik maakten, toen we afgelopen zomer in Los Angeles waren. 

Opnieuw een grote Amerikaanse tour in augustus
Blijkbaar komt de maand augustus voor Brian Epstein steeds goed uit, om The Beatles door Amerika te laten touren. Voor het derde jaar op rij arrangeert hij in 1966 een serie concerten voor zijn jongens. Tijdens deze Amerikaanse tour treden The Beatles achttien keer op, waarvan twee keer in Canada. Ze starten op 12 augustus in Chicago en eindigen de 29ste in San Francisco. Natuurlijk is dat het legendarische laatste Beatlesconcert, in Candlestick Park. Daar reed ik met Wibo nog vlak langs, toen we deze zomer in de VS waren voor onze Janis Joplin-podcast. Maar ja, weinig te zien, want het oorspronkelijke stadion is tien jaar geleden afgebroken. Paul McCartney gaf er het allerlaatste concert.

 

7655 Curson Terrace in Beverly Hills
Maar laten we teruggaan naar Los Angeles. Op 28 augustus 1966 brengt hun tour The Beatles opnieuw naar die stad. Ze treden er op in het Dodger Stadium. Ook nu parkeert Brian Epstein de jongens in een gehuurde villa, aan 7655 Curson Terrace, Beverly Hills. Net als het jaar daarvoor komt David Crosby op bezoek. Nu zijn ook Beach Boys Brian en Carl Wilson van de partij. Ondanks alle gezellige ontmoetingen met hun vakgenoten, krijgen The Beatles het tijdens hun Noord-Amerikaanse tour dat jaar best voor de kiezen. De concertreeks wordt geplaagd door John Lennons verkeerd begrepen uitspraken over het Christendom. Ook ontstaan er gespannen gesprekken tijdens persconferenties, als The Beatles vragen krijgen over de Vietnam-oorlog. Tevens zijn er allerlei chaotische toestanden rond de concerten. De sfeer is een stuk grimmiger dan tijdens de eerste, vrolijke jaren van Beatlemania.

Het einde van de tournees
Voor The Beatles wordt het steeds gevaarlijker om op te treden en zich te verplaatsen. Zo moeten ze in Los Angeles nog twee uur wachten voordat ze na hun concert veilig kunnen vertrekken. Van de 45.000 aanwezige fans breken er 7000 door de hekken. The Beatles moeten zien te ontkomen in een gepantserde wagen. Er zijn honderd beveiligers ingezet. Veel te weinig om de menigte in bedwang te houden. Terwijl gewonden en arrestanten worden afgevoerd en de bandleden als vee in een afgesloten vrachtwagen worden weggereden, knapt er iets. Het is tijd om te stoppen met touren.

Dodger Stadium Los Angeles, 28 augustus 1966

Los Angeles blijft in trek
Het besluit om te stoppen met touren betekent niet dat The Beatles Los Angeles voorgoed vaarwel zeggen. Ze zullen er nog vele voetstappen zetten. Zo strijken George en Pattie Harrison een jaar later, in augustus 1967 neer in een villa aan Blue Jay Way, in de heuvels van Hollywood. Samen met Wibo reed ik er naartoe. De vele bochtige wegen leidden ons naar de voordeur die ook Derek Taylor en zijn vrouw in 1967 proberen te bereiken. Terwijl George, moe van de jetlag, wakker probeert te blijven om zijn vrienden op te wachten, verdwaalt de familie Taylor in de mistige canyon. Het inspireert George tot het nummer Blue Jay Way.

John woont met May in LA
Ook na het uiteengaan van The Beatles zijn John, Paul, George en Ringo ontelbare keren in Los Angeles te vinden. Voor privébezoekjes, voor plaatopnamen, voor concerten, of zelfs om er een tijdje te wonen….te veel om allemaal te beshandelen, maar ik licht er een paar gebeurtenissen uit. Zo is Los Angeles ook tijdje de woonplek van John en May Pang. Tijdens zijn Lost Weekend woont hij met haar samen, in Los Angeles en New York. Het stel is van oktober 1973 tot juni 1974 in LA te vinden. In die periode huurt John een strandhuis aan Palisades Beach Road, in Santa Monica. Wibo en ik namen er een kijkje en zagen dat het huis inderdaad pal aan het strand ligt. 

JFK, Monroe en Sinatra
Het is een huis met een rijke geschiedenis. MGM-filmstudiobaas Louis B. Mayer liet het bouwen in 1926. De villa werd het decor van heel wat feestjes, waar onder andere John F. Kennedy, Marilyn Monroe en Frank Sinatra hun opwachting maakten. Als John in 1974 hoort dat Kennedy en Monroe op deze plek hun geheime ontmoetingen hadden, vindt hij het een geweldig plan om er met zijn eigen muziekmaten te gaan wonen. In deze periode produceert hij namenlijk Harry Nilssons album Pussycats. Zodoende woont John er niet alleen met May, maar ook met Harry, Keith Moon en Klaus Voormann. Ringo krijgt een plekje in de bibliotheek. En ook nu opent het huis zijn deuren voor prominente gasten als Paul McCartney, drummer Jim Keltner en gitarist Jesse Ed Davis. Voormalig Beatles-roadie Mal Evans is vaak van de partij. Het is May Pang die op deze plek de laatste foto's schiet van John en Paul.

Pauls star-studded afterparty
Zetten we de spotlight even op Paul McCartney, dan is het leuk te vermelden dat hij voor het eerst na het uiteenvallen van The Beatles in Los Angeles optreedt tijdens zijn Wings over America-tour. Dat is in juni 1976. In het LA Forum geeft Paul drie concerten. Het is een concert dat niemand 'in town' wil missen. Zo zijn Jack Nicholson, Elton John en Cher present, net als veel andere celebs. Ringo is er ook. Hij loopt zelfs even het podium op, om met een witte basgitaar te zwaaien. Of ie ook achter de drums is gaan zitten....? Ik weet het niet. Wel dat ergens in Beverly Hills een grote afterparty wordt gehouden, waar Paul een aantal beroemdheden ontvangt. Eén van hen is Michael Jackson, die hij dan voor de tweede keer ontmoet. Paul zegt tegen Michael: "Ik heb een liedje voor je geschreven," waarna hij Michael spontaan het nummer Girlfriend voorzingt. Maar het zal nog een jaar of vijf duren voordat het tot een samenwerking komt. 

Amoeba's secret gig
Het is onmogelijk om de vele connecties van Paul McCartney met Los Angeles te behandelen, maar eentje die er uitspringt is Pauls verrassingsoptreden bij Amoeba Records, een enorme platenzaak in Hollywood. Ook Wibo en ik dwaalden er nog op een late avond rond, toen het podcastwerk van die dag er opzat. Paul McCartney speelt hier op 27 juni 2007. Op zijn setlist staan twintig nummers. Vier daarvan verschijnen op de ep Amoeba's Secret Gig: Only Mama Knows, C Moon, That Was Me en I Saw Her Standig There. De twee laatstgenoemde nummers krijgen zelfs een Grammy-nominatie voor Best Solo Rock Vocal Performance. Pauls volledige optreden zal later uitgebracht worden op het album Amoeba Gig. 

Het huis waar Mal Evans sterft
Op 5 januari 1976 sterft voormalig Beatles-roadie en vertrouweling Mal Evans op 40-jarige leeftijd. HIj komt in Los Angeles door politiekogels om het leven. Die heftige gebeurtenis vindt plaats in zijn huis aan  8122 W 4th Street. Als Wibo en ik er voor het tuinhek staan, in deze rustige en nette buitenwijk van de stad, herinnert niets aan de grimmige scène die zich daar heeft afgespeeld. Mal's dood is het einde van een rusteloos leven, dat volledig in het teken staat van The Beatles. Vanaf het prille begin hoort hij tot de inner circle van de band. Hij ontfermt zich over de apparatuur, rijdt The Beatles naar optredens, assisteert op tournees en in de studio. Mal gaat zó op in zijn baan voor The Beatles, dat hij uiteindelijk zijn gezin in Liverpool verlaat, om The Beatles tijdens en na hun bestaan als band achterna reist. Hoe zijn bijzondere levensverhaal verloopt, kun je lezen in het boek ‘Living The Beatles Legend’ van Kenneth Womack. Het is vrij recent verschenen. Daarin lees je ook hoe het er van kwam dat Mal, op deze plek doodgeschoten wordt door de politie van Los Angeles. 

In het linker gedeelte van dit woonhuis woonde en stierf Mal Evans

Teruggevonden dagboeken
De dood van Mal is een heftig einde aan een bijzonder leven, Een leven met de nodige tragische rafelrandjes. Want als ook de vier solo-Beatles Mal steeds minder vaak nodig hebben, verliest hij zijn levensdoel en wordt hij depressief. Hoewel hij aan zijn autobiografie werkt, glijdt de voormalig Beatlesroadie mentaal af, gaat hij valium gebruiken en met wapens zwaaien. Voor die wapens heeft hij overigens sinds zijn jonge jaren al een fascinatie. Als Mal dan in het genoemde huis, bij zijn nieuwe vriendin Fran Hughes, op 5 januari 1976 helemaal doodraait, gaat het mis. Fran belt de politie. Mal richt een pistool op de agenten en weigert zijn wapen neer te leggen. De agenten schieten uit zelfverdediging en zo vindt Mal zijn einde. Twee dagen later wordt hij in Los Angeles gecremeerd. Zijn as, die naar Engeland wordt verstuurd, raakt zoek in de post. John Lennon zou daar later over zeggen: "They should look in the dead letter office," de plek waar de onbestelbare brieven terechtkomen. Ook Mal's persoonlijke bezittingen, waaronder zijn dagboeken en handgeschreven songteksten van A Day In The Life en Hey Jude, zijn jarenlang zoek. Uiteindelijk worden ze gevonden in New York, in de magazijnen van een uitgeverij. Met veel omwegen en door medewerking van Mal's familie leidt die vondst uiteindelijk tot de publicatie van het boek van Kenneth Womack. Daarvan komt overigens nog een tweede deel uit.

Ringo's huis is niet te zien
In Los Angeles kun je nog steeds een Beatle tegen het lijf lopen, want Ringo Starr woont er al jaren. Zijn adres? 918 North Hillcrest Road. Maar als je denkt even bij de voortuin te stoppen, dan kom je bedrogen uit. De wijk waar zijn villa staat wordt volledig afgeschermd door een groot hek. Vermoedelijk betalen Ringo en zijn buurtgenoten gezamenlijk voor de beveiliging. Je komt niet eens in de buurt, laat staan in zijn straat. Als je het wijkje aan de achterzijde probeert te bereiken, stuit je op een metershoge beboste heuvel. Ringo's huis ligt niet ver van de plek waar zijn beste en oudste vriend George Harrison zijn laatste adem zal uitblazen. Op 29 november 2001 sterft George Harrison, vredig en volledig in de anonimiteit waar hij zijn leven al zo naar verlangde. Paul McCartney maakt het mogelijk door zijn huis aan 3738 Laurel Canyon aan de Harrisons uit te lenen. Als Wibo en ik er arriveren, staan we voor een hek waarachter we een oprijlaan in een bocht zien verdwijnen. Van het huis zien we alleen stukje schoorsteen dat boven de bomen uitpiept. Een bewaker zegt dat Paul McCartney nog steeds eigenaar is van het huis, maar dat hij hier echt nooit gezien wordt. 

Bij het huis van Paul McCartney waar George Harrison stierf

Herdenkingsboom voor George
Een jaar na George's dood wordt er een herdenkingsboom voor hem geplant in Los Angeles. Dat gebeurt bij 2800 Eeast Observatory Road, in de heuvels van Grittith Park. De George Harrison Tree is oorspronkelijk een pijnboom. Ironisch genoeg zal de boom bezwijken aan een keverplaag, die de stam van binnen uitholt. Hoe symbolisch, een herdenkingsboom voor George die wordt uitgehold door.... kevers (beetles). Hij zou er zelf hard om gelachen hebben. Op 25 februari 2015 wordt een nieuwe boom geplant. Dicht bij het GRiffith Observatory. Het is een taxus, die wat sterker is. Tijdens de kleine ceremonie, met livemuziek en speeches van de zus van Olivia en de zus van George wordt het gedenkteken onthuld:

De boom is er nog steeds, met een naamplaatje op een grote steen. Daarop staat de tekst: “In memory of a great humanitarian who touched the world as an artist, a musician and a gardener,” gevolgd door een quote van George: ‘For the forest to be green, each tree must be green.’ George Harrison (1943-2001). En op deze bijzondere plek kom ik aan het einde van onze eigen roadtrip langs Beatlesplekken in Los Angeles. Beluister hier de podcast die we maakten. Als je verder wilt lezen over dit onderwerp, dan is er het boek ‘The Beatles in Los Angeles: yesterday today and tomorrow’ van Jeremy Louwerse en Tom Weitzel.

De verbijsterende Beatlesavonturen van journalist en muzikant Mark Cunningham (2)

Weet je nog? In m'n vorige blog nam ik je mee in het bijzondere 'Beatlesleven' van de Britse muzikant en muziekjournalist Mark Cunningham. Al vanaf jonge leeftijd kwam hij in contact met het sociale netwerk rond The Beatles en door zijn eigen inventiviteit en creativiteit gleed hij steeds dichter de inner circle in. Twee weken geleden lieten we Mark in 1993 achter, aan de keukentafel bij Paul en Linda McCartney, in hun huis in Peasmarsh. Bij een pot een thee en een stapel sandwiches, waar Mark de kans kreeg Paul te interviewen over diens nieuwe album Off The Ground dat in februari 1993 zou verschijnen.

Samen Yesterday spelen
Het interview was bedoeld voor Guitar Magazine, een vakblad waarvoor Mark als freelancer schreef. Eenmaal met Paul in de studio richtte het gesprek zich dan ook vooral op Pauls speelstijl, op de bas en de akoestische gitaar: het type interviews dat Paul niet gewend was te geven. Bijna altijd ging (en gaat) het natuurlijk over zijn Beatlesverleden en muzikale carrière. Maar Mark koos voor een gerichte muzikale aanpak en besloot Paul te vragen over het gebruik van z'n linkerduim bij zijn gitaarspel op de nummers Yesterday en Blackbird. Volgens Mark was Paul verbaasd over het feit dat zijn duim een bijzondere rol zou spelen en vroeg hij zich af wat die rol dan zou zijn. En dus reikte Paul Mark een akoestische gitaar van Robbie McIntosh aan, met de vraag: "Speel me dat eens voor dan, wat je bedoelt." Met zijn eigen gitaar inmiddels ook op schoot, volgde Paul het spel van Mark en speelden beide mannen het nummer Yesterday. Een surrealistische ervaring voor de journalist, die zich er tergelijkertijd van bewust was dat hij de grote Paul McCartney uit zijn veilige PR-praatjes-zone had geloodst. Blijkbaar viel Marks aanpak in de smaak, want niet veel later ontving hij een uitnodiging om aanwezig te zijn bij de pers-presentatie van het album Off The Ground, die plaatsvond in EMI House in Londen.

Een doos vol cd's 
Maar het verhaal van Mark gaat in volle vaart verder. Voor een nieuwe schrijfopdracht moest hij voor een magazine een overzichtsartikel maken over Pauls solo-catalogus. Zelf beschikte Mark over het complete McCartney- en Wings-oeuvre op lp, maar bleek zijn platenspeler kapot. Daarbij had hij heus  een aantal Macca-albums op cd, maar was zijn collectie verre van compleet. Inmiddels stond Mark voor zijn artikel al in contact met McCartneys productiemaatschappij MPL, waar alles in die tijd verrassend laagdrempelig verliep. Van dochter Mary McCartney kreeg Mark het aanbod dat hij een set cd's met het oeuvre van haar vader mocht komen lenen. En dus stapte Mark de MPL-burelen binnen, kreeg hij opnieuw een kop thee van Linda aangeboden, terwijl hij vernam dat Mary in aantocht was met de bewuste cd's. Niet veel later zette Mary de doos voor zijn neus neer, met de vraag: "Hoe lang wil je ze lenen?" waarop Mark aangaf dat hij aan twee dagen vast genoeg had om zijn overzichtsartikel te schrijven. Dat was prima, antwoordde Mary: "Als je ze maar even persoonlijk komt terugbrengen, want ik heb ze meegenomen van huis, ze zijn van papa zelf." En dus verliet een licht verbijsterde Mark Cunningham het MPL-kantoor met de persoonlijke cd-collectie van Paul McCartney. 

Paul en Linda bij MPL in Londen

Johns gitaren 
Niet veel later interviewde Mark George Harrison telefonisch, opnieuw voor een gitaarmagazine. Met zijn essays en artikelen richtte de journalist zich steeds nadrukkelijker op de gitaarcollectie van The Beatles. Sterker nog, inmiddels werkte hij aan het manuscript van zijn boek Guitars Gently Weeping. Een titel die overigens nooit zou verschijnen, maar die werd ingehaald door het bekende Beatles Gear-boek. Voor zijn project lukte het Mark nog wel om in New York, in The Dakota Building, met hulp van een fotograaf een aantal originele gitaren van John Lennon op de gevoelige plaat te laten vastleggen. Yoko stelde wel enkele eisen. Zo wilde zij zelf de fotograaf kiezen én het volledige copyright en gebruiksrecht op de foto's behouden. De sessie kwam er. Toen Mark arriveerde, stonden Johns gitaren klaar. Even was hij alleen in de ruimte en pakte hij één van de relikwieën op. Het was Johns Rickenbacker 325. Bij het horen van voetstappen in de gang, zette hij het instrument snel terug op de standaard. Precies op tijd voordat Yoko de kamer binnenkwam. Mark omschreef de ontmoeting met haar als kil en zakelijk. Sean, die een stuk vriendelijker deed, was er ook bij. "I was pinchinig myself on the plane back home," zo omschreef Mark het later.

Stand by voor Anthology
In 1994 vernam Mark dat The Beatles en Apple bezig waren met het grote Anthology-project. Daarop besloot hij opnieuw contact te zoeken met Neil Aspinall, waarbij hij vroeg of hij misschien op de hoogte gehouden kon worden. Tot zijn verbazing werd hij kort daarop gebeld door die andere grote Apple-coryfee: Derek Taylor. "Ik vind je een goede schrijver, dus nodig je graag uit bij Apple," meldde Derek hem telefonisch. En dus zat Mark niet veel later in het Apple-kantoor aan Ovington Square, in de Londense wijk Knightsbridge, met een Apple-mok vol koffie voor zijn neus. Opnieuw werd zijn technische en muzikale kennis geprezen. Bovendien vond Derek het fijn dat Mark 'de jongens' al vaker had ontmoet en gesproken. Daarom kreeg Mark de vraag of hij stand by wilde zijn, zelfs midden in de nacht als dat nodig was. Derek vond het fijn om Mark te gebruiken, als er feitjes gecheckt moesten worden voor het Anthology-project. Bijvoorbeeld over welke gitaar een Beatle had gebruikt op een bepaald nummer. 

Beatles press officer Derek Taylor

De Rolodex met het telefoonnummer van Jeff Lynne
De relatie tussen Mark en Derek verdiepte zich in de maanden die volgden. Mark mocht inmiddels research doen in de Apple Foto Library. Er gleden foto's door zijn handen die hij nooit eerder gezien had. Een deur verderop, zo vertelde Mark, zat iemand anders de Anthology-beelden te monteren. Het Anthology-project bracht hem bovendien opnieuw aan de keukentafel bij Paul, in Essex, waar hij nóg een interview mocht afnemen. Op het moment dat Paul hem even alleen liet, zag hij een Rolodex open staan, bij het telefoonnummer van Jeff Lynne, die uiteraard bij het Anthology-project betrokken was. In een flits besloot Mark de getallen over te schrijven in zijn handpalm. Niet veel later besloot hij de 'toch al betrokken' Lynne te bellen, met wat aanvullende vragen over het project. Eerlijk is eerlijk, hij moest de ELO-frontman eerst overtuigen dat hij niet zomaar een journalist was en echt voor The Beatles werkte. Maar zodra het vertrouwen gewonnen was, vertelde Lynne hem over een aantal technische aspecten die een rol speelden bij het restaureren van John Lennons vocalen op Free As A Bird, de single die de release zou vergezellen. Derek Taylor bleek verrukt over de informatie die Mark bij Lynne ophaalde. Geen verkeerde zet dus, om dat telefoonnummer snel over te schrijven.

Real Love en Free As A Bird
Anthology opende vele deuren voor Mark, hoorde ik hem vertellen in de podcast. Zo sprak hij voor het project telefonisch met Allen Klein én Phil Spector. Toch konden die ervaringen niet op tegen een zekere dag in in februari 1995, toen Mark verzocht werd naar Pauls studio te komen. Daar zou hij nog een interview afnemen met één van Pauls guitar technicians. De datum bleek bleek uitgerekend samen te vallen met het moment waarop de Real Love-sessies van Paul, George en Ringo plaatsvonden. Mark was er 's ochtends, maar zag Ringo's bassdrum al klaarstaan. Ringo zou 's middags arriveren, net als Paul en George. Alsof je vlak langs een groots moment in de geschiedenis van de popmuziek glijdt... Later zou hij bij Derek Taylor op kantoor Free As A Bird voor het eerst horen. Lang voordat de single met de pers gedeeld werd. Mark was in tranen en nam de troostende woorden van Derek ter harte: "We waren allemaal geëmotioneerd, man."

De vierde man in de board room
Een week later kreeg Mark opnieuw een telefoontje van Derek Taylor. Of hij de volgende dag tijd had om nog een interview voor het Anthology-project te verzorgen. En of Mark een recorder met veel tapes wilde meenemen. Na aankomst werd de journalist meegenomen naar de Apple Board Room. En daar liep hij regelrecht een scène in, die hij nooit voor mogelijk had gehouden. Tot zijn verbijstering zaten Paul, George en Ringo rond de tafel op hem te wachten. We gaan even terug naar dat moment: "This is Mark," zegt Derek Taylor tegen de drie Beatles. Er worden handen geschud. Paul herkent Mark, die de opdracht krijgt quotes op te nemen voor verschillende scènes uit de documentaire. Het gesprek begint met de herinneringen aan het eerste optreden in het Shea Stadium. Wat er daarna besproken wordt, gaat in een waas aan Mark voorbij. Wel weet hij nog dat de dynamiek tussen de drie Beatles goed was. "Three very close old friends, talking about their war stories," zo herinnert Mark zich de sfeer. En dan gebeurt er iets dat hij nooit zal vergeten. Ineens realiseert hij zich dat hij met drie Beatles in de kamer zit, zélf de vierde persoon is en feitelijk de plek van John Lennon in het gezelschap inneemt. Het is George Harrison die Marks blik leest en zijn emoties aanvoelt en herkent. Hij legt direct een hand op Marks arm en zegt bemoedigend: "That's alright mate, they all go through dat." Mark spreekt een uur met de drie overgebleven Beatles.

Te gast bij George
Als hij 's avonds bij zijn moeder arriveert, vraagt zij hem: "Hoe was je dag?" waarop Mark antwoordt: "Amazing...I just interviewed The Beatles." Het nuchtere antwoord van zijn moeder ("Oh that's nice, do you want a cup of tea?") zette hem direct weer met beide benen op de grond, zo herinnerde hij zich later. Een aantal van Marks interviews eindigde daadwerkelijk in het Anthology-boek. Maar na het overlijden van Derek Taylor, in 1997, verslapte zijn band met Apple. Wel was Mark nog een dag te gast op Friar Park. Hij vergezelde een vriend die een studio-afspraak met George had. Mark keek zijn ogen uit op het landgoed, kreeg een tour door de tuin en eenmaal in de studio zag hij dat George zijn Sgt. Pepper-uniform er in een glazen vitrine had hangen.  "I think I have said enough of them," hoorde hij George, doelend op The Beatles, zeggen. En ook in de keuken van de Harrisons mocht Mark aanschuiven. Tijd voor hapjes en thee, in het bijzijn van zijn vriend en van Olivia Harrison. 

Wanneer hij zijn Beatlesavonturen in het gesprek met podcast-host Richard Buskin samenvat, concludeert Mark dat hij in zijn leven vaak het geluk aan zijn zijde heeft gehad.  Juist door het niet af te dwingen, maar door het op hem af te laten komen: "I didn't grab the moment. The moment came to me," aldus Mark. Een levenshouding die mij ook bijzonder aanspreekt.

Waarom Chris O'Dell een liedje kreeg van George Harrison

Ze zong mee in het koor op Hey Jude, was aanwezig bij het Rooftop Concert op het dak van het Apple-gebouw en zat aan de thee met John Lennon en George Harrison toen die twee vernamen dat Paul McCartney uit de band wilde stappen. Haar naam? Chris O'Dell. De Amerikaanse arriveerde in mei 1968 in Londen en ging werken voor Apple Corps, het bedrijf dat The Beatles eerder dat jaar oprichtten. Terwijl de sixties langzaam overgingen in de seventies, The Beatles als band uit elkaar vielen en ieder zijn weg zocht, zat Chris O'Dell zo'n beetje op de eerste rij bij de gebeurtenissen. Beatlesbiograaf Philip Norman noemt haar dan ook The Ultimate Insider. Wie was deze Miss O'Dell, zoals George Harrison haar in een liedje noemde?

Chris O'Dell en George Harrison

Thee zetten en de administratie doen
Het eerste dat ik me afvroeg, was hoe deze jonge Amerikaanse in het voorjaar van 1968 in Londen terecht kwam. Die verhuizing was het gevolg van een gesprek met een PR-man van The Beatles in Los Angeles, las ik in een artikel. Zou dat Derek Taylor geweest zijn? Hoe dan ook, Chris verliet haar woonplaats in Arizona en vloog naar Londen. Daar werd ze secretaresse bij Apple. Waren het haar looks of was het haar sympathieke karakter? Misschien was het wel de combinatie. Chris viel in ieder geval in de smaak en werd al snel onderdeel van de inner circle van The Beatles. Ze serveerde de thee, deed de administratie en repareerde hier en daar een kledingstuk voor de bandleden. 

Een beschut plekje op die koude januaridag in 1969:
op het bankje tegen de schoorsteen zitten
Yoko Ono, Maureen Starkey, Ken Mansfield (Apple) en Chris O'Dell

George bleef maar doorgaan over karma

In maart 1970 verhuisde George Harrison met zijn vrouw Pattie Boyd naar het imposante landgoed Friar Park. Snel daarna bood hij Chris O'Dell er ook onderdak. Volgens Harrison was dat omdat hij O'Dell graag als assistente inhuurde. Volgens Boyd had haar echtgenoot nog wat extra interesses waar het de blonde Amerikaanse betrof. In ieder geval hielp O'Dell Harrison bij een aantal administratieve werkzaamheden rond de totstandkoming van dienst driedubbelalbum All Things Must Pass dat in die periode werd opgenomen. Volgens O'Dell maakte George wel wat avances, waar zij niet op inging. Dus zat het duo vaak tot diep in de nacht te praten. Chris herinnerde zich dat George maar bleef doorgaan over karma en zij, half slapend op goed geluk, af en toe eens instemmend reageerde. 

Chris en George bij Apple

Wie ging met wie?

In die early seventies was het trouwens allemaal wat vaag met de onderlinge relaties tussen George Harrison, Ringo Starr en Eric Clapton. George had een affaire met Ringo's vrouw Maureen. Maureen was de beste vriendin van Chris O'Dell. Patty ging met Eric maar ook met Ron Wood. Chris had op haar beurt drie maanden een affaire met Ringo. Zoiets, geloof ik. Over die periode vertelde O'Dell:  There was a very difficult time in the seventies when relationship boundaries got blurred. I doubt it would happen today. 

Chris O'Dell en Pattie Boyd in 1986

Chris kwam niet opdagen, George schreef een liedje

In april 1971 had George in Los Angeles met Chris afgesproken. O'Dell werkte in die periode weer even in de VS, waar ze A&R-manager Peter Asher ondersteunde bij de begeleiding van James Taylor, Carole King en Linda Rondstadt. Konden ze ook wel even afspreken, vond George Harrison. Terwijl hij tevergeefs in zijn gehuurde huis op haar wachtte, pakte hij zijn gitaar en schreef hij het nummer Miss O'Dell. Qua stijl had het een Bob Dylan-compositie kunnen zijn. Al zingend mijmerde George over de politieke situatie in Bangladesh, zijn afkeer van de music scene in Los Angeles en vroeg hij zich keer op keer af wanneer Miss O'Dell eens zou komen opdagen. Maar Miss O'Dell kwam niet. Na het innemen van een stevige dosis geestverruimende middelen, was de afspraak die ze met Harrison had naar de achtergrond geraakt. Chris was inderdaad niet kinderachtig als het ging om drank en drugs. Van Keith Richards kreeg ze twijfelachtige compliment dat niet onderdeed voor de mannen.

Chris en Keith

Clapton, Dylan en Crosby Stills Nash & Young

Van Harrisons huis verhuisde O'Dell uiteindelijk naar de woning van Eric Clapton. Vervolgens ging ze in 1972 met de Stones mee op tournee en werd ze twee jaar later door Bob Dylan ingehuurd als tourmanager. Net als door George Harrison voor zijn Dark Horse-tournee door Amerika. Ook was O'Dell betrokken bij de Reunion Tour van Crosby, Stills, Nash & Young in 1974. Ik stel me haar voor als een rock-nomade. Altijd onderweg, een rock 'n' roll-lifestyle. Van de jaren '80 kan O'Dell zich weinig herinneren. Het decennium ging aan haar voorbij, in een waas van drugs en alcohol. Tussendoor trouwde ze, dat wel, een Engelse aristocraat, die al even verslaafd. Je vraagt je af hoe het lukte een gezin te stichten, maar het stel voedde zoon William op. Het huwelijk was geen lang leven beschoren. 

Back in Tucson Arizona

Chris O'Dell schreef haar memoires vele jaren later. Ze deed het voor de fans, verklaarde ze, die alle verhalen uit de inner circle vast graag hadden willen lezen. Zelf kan ze zich, inmiddels ook rond de 70 jaar, niet meer voorstellen dat ze ooit nog voor dit soort rock 'n' roll-sterren zou kunnen werken. In haar woning in Tucson, Arizona blikt ze met milde humor en een gezonde dosis zelfreflectie terug op die gekke jaren '70: One thing I don't have today is the patience to deal with that kind of neediness. I could never work for these people again. Haar memoires schreef ze in het boek, met de titel, (hoe kan het anders) Miss O'Dell. Best interessant leesvoer, lijkt me. Heeft één van jullie het gelezen? Misschien moet ik het toch aanschaffen voor mijn Beatlesbibliotheekje.

Leon Russell schreef ook iets voor Chris

Niet alleen George Harrison maakte trouwens een liedje over haar. Ook Leon Russell was geïnspireerd door de Amerikaanse en schreef Pisces Apple Lady. Georges eerbetoon aan Chris O'Dell verscheen in 1973 als B-kantje van zijn hitsingle Give Me Love (Give Me Peace On Earth). Zo kreeg dus Miss O'Dell ook haar claim to fame: [video]

Miss O'Dell

I'm the only one down here

Who's got nothing to say

About the war

Or the rice

That keeps going astray on it's way to bombay.

And the smog that keeps polluting up our shores

Is boring me to tears.

Why don't you call me, miss o'dell?

I'm the only one down here

Who's got nothing to fear

From the waves

Or the night

That keeps rolling on right up to my front porch.

The record player's broken on the floor,

And ben, he can't restore it.

Miss o'dell.

I can tell you

Nothing new

Has happened since I last saw you.

And I'm the only one down here

Who's got nothing to say

About the hip

Or the dope

Or the cat with most hope to fill the fillmore.

And your pushing, shoving, ringing on my bell

Is not for me tonight.

So, won't you call me, miss o'dell?

Won't you call me, miss o'dell?

Happiness Is A Warm Gun: hoe John Lennon van vier liedjes een geheel maakte

Langzaam maar zeker laten we het Sgt. Pepper-jubeljaar achter ons en kijken we vooruit naar 2018. Het jaar waarin het album The Beatles, beter gezegd The White Album, 50 jaar wordt. De dubbelelpee die The Beatles in het najaar van 1968 uitbrachten is, in tegenstelling tot z'n serene hoes, een bonte verzameling nummers. Lieve, agressieve, dromerige, experimentele, grappige en ook hele knappe nummers. Een uitgesproken knappe compositie op The White Album vind ik Happiness Is A Warm Gun. Intuïtief, fantasierijk en origineel. In nog geen drie minuten neemt John Lennon je als zijn luisteraar mee door een landschap dat je nog nooit gezien (of beter: gehoord) hebt.

Eerst nog even luisteren

Graag zou ik nu even het origineel hier willen invoegen, in een YouTube-filmpje, want eigenlijk moet je het eerst nog 'ns luisteren voordat je verder leest. Het probleem met YouTube is, dat alle originele Beatlesopnames daar grotendeels worden weggehaald. Hopelijk heb je Spotify, zodat je deze link kunt openen. Lukt dat, luister dan eerst nog eens naar Happiness Is A Warm Gun voordat je verder leest. 

John Lennon in 1966 in de film How I Won The War

Vier losse liedjes in één nummer

Happiness Is A Warm Gun bestaat uit vier losse muzikale ideeën waar John mee rondliep in '68. Al die kleine stukjes hadden elk een nummer op zichzelf kunnen worden, maar Lennon plakte ze op een wonderlijke manier aan elkaar en smeedde er één song van. Net wanneer je aan het ene thema gewend bent, draait het nummer 180 graden en stap je als het ware een nieuwe kamer binnen. Vier sferen in 2 minuut 44. Het is allemaal zo compact en het gaat zo snel dat je het amper bij kunt benen. In maart van dat jaar was een 13-minuten durende song verschenen van The Incredible String Band. Het nummer, getiteld A Very Cellular Song, was een aaneenschakeling van thema's en sferen, losse componenten die samen een verhaal vertelden vanuit het perspectief van een piepkleine amoebe! Inderdaad, deze mix van folk en psychedelica ontstond volgens componist Mike Heron, terwijl hij aan het trippen was. Het is mogelijk dat het John Lennon op een idee bracht zijn eigen thema's aan elkaar te plakken om er een geheel van te maken. [filmpje]

Een wapenmagazine en een stripboekje

In de EMI Studio's aan Abbey Road, lag in die dagen een tijdschrift, getiteld The American Rifleman. Een Amerikaans magazine voor wapenliefhebbers en -bezitters. Het was de editie van mei 1968. Je vraagt je af hoe zoiets plats in een Londense opnamestudio terecht komt. Wie het weet, mag het zeggen. John Lennon las alles dat los en vast zat en zijn oog viel op een artikel met de titel Happiness Is A Warm Gun. hij vond de titel uiteraard intrigerend en idioot. A Warm Gun, alsof je net iemand neer hebt geschoten, aldus Lennon. Hij besloot de zin te verwerken in één van die losse thema's die hij zou gebruiken voor het nummer. De titel van het tijdschriftartikel was trouwens weer een parodie op een boektitel uit 1962: Happiness Is A Warm Puppy, van de bekende Snoopy-tekenaar Charles M. Schultz.

Als we de vier thema's van Happiness Is A Warm Gun nader bekijken, dan kunnen we ze als volgt onderscheiden:

Deel 1: She's not a girl who misses much

De openingszin van het nummer verwijst naar een veelgebruikte Liverpoolse uitdrukking waarmee men refereert aan een knappe vrouw. Het eerste deel kenmerkt zich door een folk-achtige feel, met een tokkelende elektrische gitaar, in dezelfde stijl als we John dat jaar horen spelen in Julia en Dear Prudence. In onderstaand [filmpje] horen we een demoversie van dat eerste deel:

In de daar op volgende zinnen verwerkten John en Derek Taylor, van de PR-afdeling van The Beatles, herinneringen. Zo zag Taylor in zijn woning in Los Angeles eens een lizard on a window pane, ontmoette hij op het Isle of Man een man die hem vertelde dat hij kickte op het dragen van Moleskin-handschoenen. Dat werd de referentie naar the touch of a velvet hand. De meest hilarische verwijzing is die naar the man in the crowd with the multicoloured mirrors on his hobnail boots. Hoe komt een mens er op? Maar ook deze man bestond: het was een Manchester voetbalfan die gearresteerd werd omdat hij spiegeltjes op zijn schoeisel had gemonteerd waarmee hij onder de rokken van de dames kon kijken. Een krantenartikel vormde weer eens de inspiratie voor een zin in een Beatlesnummer. 

Derek Taylor dacht mee

Deel 2: I need a fix cause I'm going down

De maatsoort verandert naar 6/8e als we terechtkomen in het tweede deel van het liedje. Wie om a fix vraagt, refereert duidelijk aan drugs. Het ligt ook voor de hand dat Lennon dat hier deed. Velen zagen in de songtitel A Warm Gun ook een link naar een heroïnenaald en het nemen van een shot. Het is altijd ontkend door John, al worstelde hij wel een periode met een heroïneverslaving. Dat was volgens mij wat later dan 1968. Volgens John zat de dubbelzinnigheid vooral in seksuele verwijzingen, aan het begin van zijn relatie met Yoko Ono. Het korte 6/8e thema vormt een bruggetje naar het volgende onderdeel van Happiness.

Deel 3: Mother Superior jump the gun

Het tempo en de maatsoort veranderen opnieuw en hier brengt John Yoko Ono ten tonele. Het paar was in die periode net samen en John was geobsedeerd door zijn nieuwe vriendin. Hij noemde haar vaak Mother of Mother Superior. Ritmisch gebeurt er van alles in dit stukje van het liedje. We weten dat John vaak intuïtief omsprong met maatsoorten en ritmes. Onlangs schreef ik daar nog een blogje over. 

John en Yoko, onafscheidelijk in 1968

Deel 4: Happiness Is A Warm Gun (refrein)

In het laatste deel van het nummer komt John met een thema op de proppen dat we als het refrein kunnen beschouwen. Simpelweg omdat daar de titel van het nummer in bezongen wordt. Na de gekke wisselingen, lijkt hier een soort eenvoud te ontstaan, met een doowop-achtig thema, waar we een vraag- en antwoordspelletje horen met de achtergrondzang (bang bang-shoot shoot), maar schijn bedriegt. Het is juist deze plek waar The Beatles de polymeter-techniek toepassen . Bekijk en beluister het [filmpje] waaruit duidelijk wordt, dat we hier eigenlijk twee ritmes door elkaar horen:

Een Beatles-favoriet

Happiness Is A Warm Gun is één van de weinige liedjes op The White Album waar The Beatles echt als band aan werkten. McCartney en Harrison vonden het nummer geweldig. De song inspireerde veel artiesten. Zo verschenen er covers door onder andere Tori Amos, U2 en The Breeders. Het origineel blijft boeien. Luister alleen al naar de vocale prestatie die Lennon levert. En dat allemaal in 2 minuut 44.