Here comes the Son: hoe Dhani Harrison zijn eigen muzikale weg vond

Je kunt ze The Next Generation noemen: de zonen en dochters van The Beatles. Het is voor deze kinderen niet altijd eenvoudig gebleken om te 'dealen' met hun afkomst. Met een vader die één van de beroemdste figuren is uit de geschiedenis van de 20ste eeuw, blijkt het even zoeken naar wie je zelf bent en wilt worden. Zeker als je continu met je vader vergeleken wordt. Onlangs schreef ik over Julian Lennon, de oudste zoon van John. Vandaag wil ik wat meer vertellen over Dhani Harrison. Met zijn fysieke verschijning en stemgeluid houdt hij de herinnering aan zijn vader levend. Muzikaal gezien bewandelt hij andere wegen. Gelukkig, want dat lijkt me heel bevrijdend voor hem. Daarnaast bewaart en bewaakt hij het erfgoed van zijn vader nauwgezet. Een prima combinatie.

Zo vader, zo zoon

 Dhani: een naam die klinkt als....

...een toonladder! Toen Dhani op 1 augustus 1978 ter wereld kwam, kreeg hij een bijzondere naam van zijn ouders. In het Engelse taalgebied kennen we vooral namen als Daniel, met Dan en Danny als afgeleiden. George en Olivia Harrison kozen ervoor een naam samen te stellen uit de klanken Dha en Ni, afkomstig uit de Indiase toonladder. Daarbij staat de Dha voor Dhavaiti (aarde) en de Ni voor Nishadam (jager). De tonen bevinden zich qua hoogte ergens rond de Ab en B, wanneer ze volgens de Westerse notatie zouden worden opgeschreven. Deze sterke link met de Indiase muziek is niet opmerkelijk. George Harrison was een fervent aanhanger van oosterse filosofie en godsdienst. Hij hield van klassieke Indiase muziek.

In de studio op Friar Park

Met Uncle Ringo en Uncle Bob bij de open haard
Dhani groeide op in het Engelse plaatsje Henley-on-Thames, 60 kilometer ten westen van het centrum van Londen. Op het majestueuze landgoed Friar Park, dat zijn vader in 1970 kocht. Met zijn ouders leefde Dhani in een kasteelachtig landhuis. Een bijzondere plek om op te groeien. Na de lagere en middelbare school, studeerde Dhani in de Verenigde Staten. Mede door het overlijden van zijn vader in 2001 werd Dhani steeds actiever in de muziekwereld. Zo gek is het natuurlijk ook niet, als je opgroeit in een huis vol met gitaren en een opnamestudio. Een plek waar familievrienden als Ringo Starr, Jeff Lynne, Bob Dylan en Tom Petty graag geziene gasten zijn. Je noemt ze voor het gemak maar 'oom', terwijl je met een gitaar op schoot een stoomcursus gitaarspelen krijgt. Begin jaren '90 vergezelde Dhani (zelf een jaar of 13) zijn vader af en toe op het podium door een nummer mee te spelen tijdens een concert.

17 december 1991 in de Tokyo Dome: While My Guitar Gently Weeps

Dhani maakte het laatste album van George af
Toen George in 2001 zijn eigen einde voelde naderen, nam hij met grote spoed nog een aantal ruwe takes op van de liedjes die op zijn finale album moesten komen. Zangpartijen, gitaarpartijen, het was een race tegen de klok om alles alvast zo goed mogelijk op te nemen.  Aan Dhani en Jeff Lynne gaf hij tijdens dat opnameproces allerlei aanwijzingen over hoe de liedjes verder ingekleurd en afgemaakt moesten worden. George overleed in november van dat jaar, Het waren zijn zoon en zijn dierbare vriend die het album Brainwashed af mochten maken. Het moet een emotioneel project zijn geweest. Ik vond deze mini-docu waarin Dhani en Jeff over hun ervaringen vertellen: [filmpje]

Samenwerken met Jake Dylan en Ben Harper
Na dit bijzondere project en zijn deelname aan het herdenkingsconcert voor zijn vader, zette Dhani zelfstandig stappen in de muziekindustrie. Met Jake Dylan, de zoon van Bob, nam hij de Lennon-song Gimme Some Truth op voor een Amnesty International-benefietalbum voor Darfur. Ook vormde hij de gelegenheidsband Fistful of Mercy met Ben Harper en Joseph Arthur. Jammer dat we daar niet zo heel veel van gehoord hebben, want het klonk fantastisch: [filmpje]

Een bandnaam die niet verwees naar de naam Harrison
Dhani's belangrijkste muzikale project is zijn band thenewno2. Dat spreek je uit als The New Number Two. Dhani koos bewust voor een bandnaam die niet verwees naar zijn beroemde achternaam. Om anoniem een kans te krijgen op zijn eigen talent beoordeeld te worden. Samen met muziekvriend Paul Hicks werkte Dhani al langer aan muzikale projecten, fotografie en grafisch design. Zo ontworp het duo de albumhoes voor het eerder genoemde album Brainwashed. In muzikaal opzicht klinkt de band compleet anders dan het werk dat Dhani voor zijn vader afmaakte. Mooi is de sferische muziek die hij met thenewno2 componeerde voor de soundtrack van de film Beautiful Creatures, die opgenomen werd op Friar Park en in Abbey Road: [filmpje]

Schatbewaarder van het werk van George Harrison
Naast al zijn eigen muzikale projecten zorgt Dhani echter wel met hart en ziel voor het muzikale erfgoed van zijn vader. Zo ontwikkelde hij in 2012 een app waarvoor alle gitaren van George nauwgezet werden gefotografeerd en beschreven. Ook stelde hij uit een aantal akoestische demo's het mooie album George Harrison Early Takes Volume 1 samen. Daarop horen we hele pure versies van de vaak zo overgeproduceerde nummers uit het solo-oeuvre van George. Het wachten is natuurlijk op Volume 2. Een enorme klus voor Dhani was het remasteren en samenstellen van de box George Harrison: the Apple years 1968-75, waarop al het solowerk bijeen is gebracht dat zijn vader voor het Apple-label opnam. De verzameling bestaat uit 6 studio-albums (waaronder All Things Must Pass en Living In The Material World) en bijzonder bonus-materiaal.

Dhani naast een aantal van zijn vaders beroemde gitaren

Sluit je ogen...wie hoor je zingen?
Bij het verschijnen van die practige CD-box organiseerde Dhani het George Fest. Een concert waarbij diverse bands nummers speelden uit de lange muzikale carrière van zijn vader. Jong en oud talent stond zij aan zij op het podium van het Fonda Theatre in Los Angeles. Brian Wilson, Norah Jones, Ann Wilson en komiek Conan O'Brien waren van de partij. Zelf speelde Dhani onder andere een energieke versie van Savoy Truffle, dat we kennen van het White Album van The Beatles. Sluit je ogen...wie hoor je zingen?: [filmpje]

De juiste balans
Wanneer ik overzie welke muzikale weg de inmiddels 38-jarige Dhani bewandeld heeft, vind ik dat hij een goede balans heeft gevonden tussen zijn eigen projecten en het beheren van zijn vaders erfenis. Ik hoop dat we meer solo-albums van Dhani tegemoet mogen zien. Daarnaast zien we hem natuurlijk ook graag graven in de archieven George, op zoek naar mooi materiaal om smaakvol uit te brengen. Ik hoop dat we de komende jaren aangenaam verrast worden. Ik sluit af met een korte commercial die Dhani opnam voor het spijkerbroekenmerk Gap. Daarin speelt hij een stukje van zijn vaders nummer For You Blue, afkomstig van het Beatles-album Let It Be. Lang leve George, lang leve Dhani.  [filmpje]

While My Guitar Gently Weeps: Eric Clapton en The Beatles

Dit voorjaar bracht Eric Clapton een nieuw album uit, getiteld I Still Do. Om de release was vooraf even wat te doen in de pers. Het verhaal ging dat George Harrison, uiteraard via een oude opname, op het album te horen zou zijn. Onder een schuilnaam nog wel, namelijk als l'Angelo Misterioso, een pseudoniem dat George wel vaker gebruikte. Dat soort nieuws leidt altijd tot enige opwinding. Elke nieuwe, onuitgebrachte opname van George, die in 2001 overleed, is natuurlijk spannend. Maar het was niet waar, verklaarde Clapton. Evengoed is I Still Do een mooi, warm geproduceerd album, waarop Claptons liefde voor de blues goed te horen is. Ik heb groot respect voor Eric Clapton. De inmiddels 71-jarige gitaarheld heeft een lange staat van dienst in de muziekwereld. Zijn privéleven was van tijd tot tijd bijzonder zwaar, maar...zoals dat gaat in de kunsten, het inspireerde hem tot het componeren van hartverscheurend mooie muziek. Tussen Eric Clapton en The Beatles bestaan de nodige connecties, waarbij zijn vriendschap met George Harrison de belangrijkste is. Een vriendschap die bijzonder ver ging.

In het voorprogramma van The Beatles

In 1964 speelde de piepjonge Eric Clapton, hij was nog maar 19, bij The Yardbirds. Deze Engelse bluesband was geboekt als het voorprogramma van The Beatles, bij een kerstshow in Londen. Het kwam vanzelfsprekend tot een ontmoeting tussen beide bands. In de jaren daarna ontmoetten Clapton en de vier Beatles elkaar veelvuldig in het Londense uitgaansleven. Met name tussen George Harrison en Eric Clapton ontstond een hechte vriendschap.

1968 als sleuteljaar en de chocoladeverslaving van Eric

In 1968 kwam de relatie tussen Clapton en The Beatles in een stroomversnelling. George Harrison schreef mee aan Claptons nummer Badge dat later zou verschijnen op het afscheidsalbum van superband Cream. George nodigde Eric in september van dat jaar uit bij één van de sessies van het White Double Album. The Beatles waren die dag bezig met de opnames van While My Guitar Gently Weeps. Clapton kreeg alle ruimte van Harrison om de gitaarsolo te verzorgen. John Lennon was afwezig. In de nadagen van de band kwam het vaak voor dat de vier Beatles niet meer tegelijkertijd in de studio aan het werk waren. Clapton inspireerde Harrison trouwens bij het schrijven van het nummer Savoy Truffle, waarin de inhoud van een complete doos met bonbons van Mackintosh Good News beschreven wordt. Eric Clapton was namelijk gek op chocolade. Na zinnen als cream tangerine, montelimar, a ginger sling with a pineapple heart, coffee dessert, yes you know it's Good News, waarschuwt George Eric. Als hij door blijft snoepen, zullen zijn tanden het begeven: but you have to have them all pulled out after the savoy truffle. De humor van Harrison.

Lennon wilde Clapton wel bij The Beatles hebben

Het was ook Eric Clapton die dat jaar een deel van de gitaarpartijen verzorgde op George Harrisons eerste solo-album Wonderwall, dat de soundtrack vormde van de gelijknamige film. Tevens speelde Clapton samen met Lennon in de gelegenheidsband The Dirty Mac, rond het Rock 'n' Roll Circus-project van de Rolling Stones. John Lennon wist dus heel erg goed hoe fenomenaal Eric Clapton gitaar speelde. Toen er een paar maanden later spanningen binnen The Beatles waren en George uit de band dreigde te stappen, stelde John gortdroog voor om hem maar door Eric Clapton te vervangen. Zo ver kwam het trouwens niet. De vriendschap tussen George en Eric leed er niet onder. De twee bleven tijd samen doorbrengen. In het voorjaar van 1969 schreef George het nummer Here Comes The Sun in Erics tuin, geïnspireerd door de eerste warme zonnestralen van dat jaar.

Jouw vrouw, mijn vrouw

Tjsa, en dan kom ik natuurlijk op de kwestie Pattie Boyd. George had fotomodel Pattie Boyd in 1964 ontmoet tijdens de opnames van de eerste Beatlesfilm A Hard Days Night en het koppel trouwde op 21 januari 1966. 

De Harrisons waren dik bevriend met Eric Clapton, maar de goede huisvriend werd zowaar verliefd op de beeldschone Pattie. Clapton hield zijn verliefdheid eerst nog voor zich, maar al snel was bleek de situatie voor hem onhoudbaar. Op een dag vroeg Eric Pattie of hij haar iets mocht laten horen. Het was het nummer Layla, waarin hij zong over zijn wanhopige gevoelens:

Layla, you got me on my knees

Layla, I'm begging darling please

Layla, darling won't you ease my worried mind

Goedkeuring van George

Aanvankelijk ging Boyd niet in op Claptons avances, maar uiteindelijk kregen de twee in 1974 officieel een relatie, toen George en Pattie hun scheidingsprocedure inzetten. De inmiddels 72-jarige Pattie was vorige week nog in Liverpool, bij de expositie van haar foto's van George en Eric in het Beatlesmuseum in de Albert Dock. Beelden uit het verleden dat zij deelde met deze twee muzikanten. George was destijds trouwens snel op de hoogte van de gevoelens tussen zijn vrouw en beste vriend en het duurde niet lang voor hij hen zijn zegen gaf. Zijn vriendschap met Eric leed er wederom niet onder en George was zelfs in 1979 getuige op het huwelijk van Eric en Pattie. Tijdens de huwelijksreceptie kwam het trouwens bijna tot een Beatlesreünie. Zo stonden Paul, Ringo en George, samen met nog een aantal muzikanten vol overgave te jammen in de tuin van het pasgetrouwde stel. John Lennon zat in die tijd al lang en breed in New York. Hij had best willen komen, zei hij. Als hij maar geweten had dat er een feestje was.

Paul McCartney, Lonnie Donegan, George Harrison en Ringo Starr
op de bruiloft van Eric Clapton en Patty Boyd, 19 mei 1979

Volop samenwerking met de ex-Beatles

Na het uiteengaan van The Beatles werkte Eric Clapton regelmatig met de ex-bandleden samen. Zo trad Eric op met John Lennons Plastic Ono band. In de nadagen van The Beatles toerde hij trouwens ook al met George Harrison en de band Bonnie and Delaney. Clapton speelde gitaar op veel van Georges solo-albums, waaronder All Things Must Pass en stond zij aan zij met zijn vriend op het grote benefietconcert voor Bangladesh. Zwaar onder de verdovende middelen, dat wel. Eric worstelde heel wat jaren met drank en drugs. In 1991 wist hij zijn trouwe vriend George over te halen om samen op tournee te gaan door Japan. Paul McCartney tenslotte leverde in recentere jaren een bijdrage aan Eric Claptons album Old Sock, waarop voornamelijk covers te vinden zijn.

George en Eric tijdens het Prince's Trust Concert in 1987

Waarom werd Eric Clapton geen Traveling Wilbury?
Eind jaren '80 formeerde George Harrison de band The Traveling Wilburys, waarvoor hij zijn vrienden Jeff Lynne, Roy Orbison, Tom Petty en Bob Dylan vroeg. Het project kwam voort uit de sessies voor het succesvolle solo-album Cloud Nine. Op die Harrison-plaat nam Eric Clapton een deel van de gitaarpartijen voor zijn rekening. De vraag is waarom muziekmaatje Clapton niet toetrad tot het illustere gezelschap. Had hij andere verplichtingen? Had hij er geen zin in? Mocht het contractueel niet? Ik heb nog gezocht naar een verband met de voor Clapton zware periode na het noodlottige ongeval waarbij zijn vierjarige zoontje Conor om het leven kwam. Dat drama voltrok zich echter pas in 1991. Of was hij aan het afkicken van de verdovende middelen? Misschien heeft iemand een idee waarom Clapton nooit een Wilbury werd. Ik hoor het graag!

The Concert For George
Waar ik absoluut niet aan voorbij mag gaan, is het eerbetoon dat Eric in 2002 bracht aan George Harrison. Een jaar na het overlijden van George, organiseerde Clapton, in nauwe samenwerking met Georges weduwe en zoon The Concert For George. Een hartverwarmende avond in de Londense Royal Albert Hall, waarbij Georges liedjes gespeeld werden door zijn vrienden. Het werd een echte East Meets West-avond, met Ravi en Anushka Shankar, Ringo Starr, Paul McCartney, Monthy Python, Billy Preston, Jools Holland, Tom Petty en vele anderen. Met enorme gedrevenheid en precisie had Eric Clapton de muzikale touwtjes in handen. Als laatste eerbetoon aan zijn trouwe vriend. Natuurlijk werd ook While My Guitar Gently Weeps gespeeld. Het nummer dat Eric en George voor altijd zal blijven verbinden. Bekijk hier de live-uitvoering, waarop ook Georges zoon en evenbeeld Dhani Harrison, Paul McCartney en Ringo Starr te zien zijn. Naast vele andere muzikanten.

Voer voor een Fab4Cast!
Tijd om dit ongetwijfeld niet complete overzicht af te sluiten. Het was een poging om de bijzondere relatie tussen Eric Clapton en The Beatles te schetsen. Eigenlijk is dit voer voor een hele mooie uitzending van de interessante podcastserie Fab4Cast. Materiaal genoeg, zou je zeggen!