British Pathé: een schatkamer vol beeldmateriaal van The Beatles

Een tijdje geleden ontving ik een mail van Rein Aardema. Behalve zijn aardige complimenten voor BeatlesTalk (waarvoor veel dank) stuurde hij me interessante informatie toe. Rein mailde dat British Pathé, maker van nieuwsitems en documentaires, het archief van 85.000 historische newsreel films online heeft gezet. "En ja, met veel Beatles," schreef Rein. Nieuwsgierig nam ik een kijkje in deze online schatkamer. Mijn glimlach werd steeds groter en bij het bekijken van een aantal archiefopnamen, bekroop me een gevoel van sensatie: mijn hemel, dit heb ik nog nooit gezien!

Even landen in Libanon
Misschien loop ik hopeloos achter, maar ik heb de indruk dat velen van jullie dezelfde ervaring zullen hebben, bij het bekijken van het materiaal. We zien veel Beatlesmania-taferelen uit de periode 1964-1966, waarin The Fab Four intensief toerden. Vliegtuigtrappen, persconferenties en andere ontvangsten: daar zitten niet alleen bekende beelden bij, maar ook verrassende opnamen. Zo opent de lijst met voor mij volstrekt onbekende beelden van een tussenlanding in Libanon op 7 of 8 juni 1964. Na hun avonturen in Nederland vlogen The Beatles eerst terug naar Londen, om vanuit daar te beginnen aan hun 24 uur-durende reis naar Hong Kong. Onderweg werd gestopt in Zürich, Beiroet, Karachi, Calcutta en Bangkok. Om te tanken of wellicht om over te stappen. Nooit had ik de beelden gezien van die tussenstop in Beiroet. We zien hoe (deels) uitzinnige Britse en Amerikaanse jongeren tot aan de vliegtuigtrap kunnen komen. John, Paul, George en Ringo-vervanger Jimmie Nicol komen even naar buiten om de fans te begroeten (klik steeds op de link in het onderschrift).

https://www.britishpathe.com/video/VLVAD9XP33YLUPFV6URO320FO8VE2-LEBANON-TEENAGERS-STORM-BEATLE-JETLINER/query/beatles

Nieuwe doorkijkjes naar India
Fascinerend vind ik de beelden die in India van The Beatles werden geschoten. In diverse clipjes, zowel in zwart-wit als kleur, zien we The Beatles in februari 1968 in New Delhi arriveren. John, Cynthia, Georgie, Pattie en Jenny Boyd reisden gezamenlijk, vermoedelijk samen met Mal Evans. Ze werden op het vliegveld opgewacht door Mia Farrow, waarna we het gezelschap in diverse taxi's richting Rishikesh zien stappen. In een andere clip zien we Paul, Jane, Ringo en Maureen arriveren. Het stel wordt begroet met prachtige bloemenkransen, moet langs de paspoortcontrole en zet vervolgens ook koers richting de ashram van de Maharishi.

https://www.britishpathe.com/video/VLVAAASH8ORE6RO8K2ZP38I3GYXF2-FEB-1968/query/beatles+india

Rondkijken in Rishikesh
Zat ik niet al op het puntje van mijn stoel, minstens zo geïnteresseerd keek ik naar een aantal korte films die op het terrein van de ahsram in Rishikesh geschoten zijn. Natuurlijk kennen we al het nodige fotomateriaal en mooie bewegende beelden van The Beatles tijdens hun verblijf bij de Maharishi. Toch focuste dat materiaal zich vooral op The Beatles zelf en wat minder op het resort waar ze verbleven. Op deze voor mij ook weer nieuwe archiefbeelden krijgen we een indruk van het dagelijks leven in de ashram. Her en der zien we The Beatles lopen. Mooi vond ik het beeld waarbij een plunjezak met huishoudlinnen (?) voor de deur van een bungalow werd gegooid. Alsof ik zelf even mocht rondlopen in februari 1968 op die bijzondere plek.

https://www.britishpathe.com/video/VLVA5M06EP4IDTADG7YUT6PFUTP03-INDIA-BEATLES-BEGIN-MEDITATION-COURSE-AT-RISHIKESH/query/beatles

Veel vermaak
Ik kan je van harte aanraden een kijkje te nemen in deze online schatkamer: van Ringo die naar het ziekenhuis moet om zijn amandelen te laten verwijderen (1964) tot The Beatles die in Spanje sherryvaten signeren (1965) tot George Harrison die met Indiase muzikanten aan de soundtrack werkt van Wonderwall (1968). Ongetwijfeld zitten er beelden bij die je al kent, maar zelf was ik verrast door de nodige onbekende pareltjes. Hopelijk geeft het je veel plezier in deze bijzondere weken.

https://www.britishpathe.com/video/VLVA5ZP66JSGYIVZ4QNMPCCIXJBRM-INDIA-BEATLE-GEORGE-HARRISON-DIRECTS-BOMBAY-RECORDING-OF-HIS/query/beatles+george+harrison

En dan nog even dit...
Vorige week mocht ik iets vertellen over de vriendschap en samenwerking tussen John Lennon en Paul McCartney in een drie uur durende thema-uitzending over The Beatles van het Studium Generale van de Technische Universiteit Eindhoven. Het Studium Generale kan in deze tijd geen lezingen houden, dus verzorgt men er nu radiouitzendingen en podcasts. In de uitzending werd ik in het Engels geïnterviewd door presentator Lucas Asselbergs. Ik deel de volledige uitzending hier. Het fragment van het interview staat hieronder direct klaar, maar de gehele Beatlesuitzending is uiteraard hieronder terug te luisteren. Hartelijk dank aan het Studium Generale, en wat fijn dat er aandacht is gevraagd voor deze blog en de podcasts van Fab4Cast op Mixcloud.

Studium Generale TU/e · Studium Generale @ TU/e community radio: The Beatles

Baby You're A Rich Man: hoe The Beatles het plan hadden om een Grieks eiland te kopen

In de zomer is het tijd voor zomerverhalen! Dus blik ik deze week terug op een grappig voorval in de zomer van 1967. Op woensdag 19 juli van dat jaar kwamen John, Paul, George en Ringo bijeen in Londen. Niet om muziek te maken, maar om te vergaderen. Ook dat moest regelmatig gebeuren. Twee punten stonden er op de agenda. Pauls idee om de film Magical Mystery Tour te maken en Johns plan om als band Engeland te verlaten en met z'n allen in Griekenland te gaan wonen. Zoals gewoonlijk waren de ideeën van McCartney iets realistischer dan die van Lennon. Toch kreeg Johns plan een kans. Een dag later zaten Ringo en George al in het vliegtuig richting de Egeïsche Zee. Wat wilde Lennon precies?

Vertrek naar Athene

In de ban van de Griekse Alex Mardas

Het idee paste ook wel in de tijdgeest. Hippies, communes.... Het leek Lennon fantastisch om Engeland te ontvluchten en met alle Beatlesgezinnen en nog wat mensen uit de inner circle van de band op een verzameling Griekse eilanden te gaan wonen. Elk gezin in een villa op een eiland, met een groot centraal eiland, mét opnamestudio, in het midden. De Beatlescommune zou minstens 6 maanden per jaar bewoond worden. Waarschijnlijk werd John op het idee gebracht door ene Alex Mardas, ook wel bekend als Magic Alex. Lennon ontmoette de Griek, die al snel een charlatan bleek, in 1966 in het Londense kunstcircuit en raakte in de ban van diens ideeën. Dat overkwam John wel vaker met mensen met een vlotte babbel. Vermoedelijk zette Mardas Lennon aan om het idee een Grieks eiland te kopen met de rest van de Beatles te bespreken.

De rest van het gezelschap arriveert in Athene, Mardas loopt voorop en draagt de kleine Julian Lennon

Ringo hield het alweer snel voor gezien

De eerste vraag die natuurlijk bij jullie opkomt: welke eilanden wilden The Beatles dan kopen? Dat is nooit helemaal duidelijk geworden. In de overlevering wordt regelmatig gesproken over Leslo. Een eiland dat we op geen enkele kaart kunnen vinden. Feit is dat de band wel degelijk op pad ging om eilanden te bekijken. Op donderdag 20 juli 1967 vlogen George en Pattie Harrison, Ringo Starr en tourmanager Neil Aspinall van Londen naar Athene. Daar werden ze opgewacht door Mardas die het stel in zijn familiehuis onderbracht, in afwachting van de rest van de band, met aanhang. Op 25 juli was het gezelschap compleet. Dat wil zeggen: zonder Ringo, die het alweer vlot gezien had en terug naar Engeland vloog. Zeker last van de hitte en het eten... ;-)

Alistair Taylor moest de aankoop regelen

Mister Fixit moest het fiksen
Assistent Alistair Taylor, ook wel Mister Fixit genoemd vertelt in zijn memoires vrij uitgebreid over het avontuur. Zo belandde hij eerst op een veerboot die hem en Mardas naar Kreta bracht. Hoewel The Beatles een eiland wilden kopen, wist Mardas ook van een stuk grond op het grootste Griekse eiland. Het landgoed bleek niet geschikt dus deze eerste verkenningstocht draaide op niets uit. Het complete gezelschap ondernam wat uitstapjes, maar werd door steeds grotere hordes Griekse Beatlesfans herkend. In een plaatselijke muziekwinkel kocht John een bouzouki, een traditioneel Grieks snaarinstrument. Toen The Beatles in één van de bergdorpen 's avonds op het plein, onder het genot van zachte bouzouki-muziek zat te eten, werd het repertoire op de luidsprekers plotsklaps veranderd en schalde Can't Buy Me Love uit de speakers. Ik zou er zelf geloof ik ook doodmoe van worden.

Island hoppen, op zoek naar wat moois

De overgebleven vakantiegangers gingen met een gehuurd jacht op ontdekkingstocht. Vermoedelijk vanuit de haven van Piraeus. Volgens George Harrison voer het schip in zuid-oostelijke richting. Hij vertelde dat het vasteland aan zijn linkerhand lag en hij een eiland aan de rechterkant zag. Kijkend op de kaart, concludeer ik dat hij de eilanden Egina, Fleves en Patroklos kan hebben gezien (rode cirkels). Of het schip ook in noord-westelijke richting is gevaren, weten we niet. Wel dat het reisgezelschap in het bergdorpje Arachova is geweest (zwarte cirkel).

John en Cynthia

John in Arachova

Vonden The Beatles hun eilanden?
De groep kreeg het advies om alvast een tegoed aan dollars apart te zetten, om de aankoop van de eilanden zo soepel mogelijk met de Griekse regering te kunnen regelen. Alistair Taylor moest dat regelen. Hij zette een bedrag ter waarde van 90.000 pond apart. Maar The Beatles raakten verveeld. Het was prima geweest, die korte vakantie in Griekenland, maar hoe zouden ze dat gaan organiseren, dat wonen op die eilanden? Was het eigenlijk wel zo leuk en comfortabel? Op zaterdag 29 juli vlogen George en Pattie samen met assistent Mal Evans terug naar Engeland, om zich voor te bereiden op een tripje naar Los Angeles. De rest van het gezelschap stapte op 31 juli weer op het vliegtuig. Er werden geen eilanden gekocht. Het avontuur legde de band trouwens geen windeieren. De 90.000 Britse ponden werden, door de stijgende koers, weer met een winst van 11.400 pond verkocht. George Harrison merkte daarover gortdroog op: It was about the only time The Beatles ever made any money on a business venture. Zo bleef Lennons droom een utopie. Met geld toe.