zaterdag 19 september 2020

The Beatles en hun relatie met Japan (2)

De eerste kennismaking tussen The Beatles en Japan, tijdens hun concerten in 1966, stond in het teken van controverse, conflict en een cultuurshock. Vorige week kon je lezen hoe Beatlemania in 1964 Japan bereikte, hoe de doortastende muziekjournalist Hushika Rumiko een speciale band met The Fab Four opbouwde en tenslotte hoe The Beatles in een bliksembezoek (30 juni - 3 juli 1966) Japan op verschillende manieren op z'n kop zetten. Na vijf concerten reisden John, Paul, George en Ringo verder naar Manilla, waar hun problemen nog groter werden. Japan zouden The Beatles als band nooit meer bezoeken. Toch zou het land een rol blijven spelen in hun levens.


Journaliste 'Rumi' bleef welkom
Al hielden The Beatles geen warm gevoel over aan hun eerste kennismaking met Japan, hun journalistieke vriendin Hushika Rumiko ontving al in augustus 1966 een uitnodiging van The Beatles om hen te vergezellen op hun Amerikaanse tournee. Dat was tijdens de laatste stadionconcerten die ze als band gaven, zo zou achteraf blijken. Ruim een jaar later, in september 1967, was 'Rumi' zoals de heren haar noemden, tijdens een opnamesessie present in de EMI Studio's in Londen. Daar keek ze, wonderlijk genoeg samen met een andere Japanse dame toe, hoe The Beatles het nummer Fool On The Hill op tape zetten. 

Rumiko is in september 1967 weer present


Door Yoko Ono bouwde John Lennon een band met Japan op
De 'andere Japanse dame', ook present in Studio Two, was Yoko Ono. In het najaar van 1967 ging John Lennon al een jaar lang om met de Japanse kunstenares. Hij zag haar in de loop van 1966 op de Britse tv en ontmoette Yoko in november van dat jaar tijdens haar tentoonstelling in Londen. Hoewel het koppel later verklaarde dat hun relatie in mei 1968 begon, ontmoetten ze elkaar voor die tijd al veelvuldig. Toen Johns huwelijk met Cynthia Lennon (Powell) in het voorjaar van 1968 strandde, ging de Japanse wereld van Yoko en haar familie voor John open. 

Yoko en John, september 1967



Reizen naar het Land van de Rijzende Zon
Natuurlijk wilde Yoko aan John laten zien waar haar roots lagen. In januari 1971 nam ze hem voor het eerst mee naar Japan. Daar bezocht het paar de Yasukuni-schrijn in Tokio, een monument ter nagedachtenis van Japanse oorlogsslachtoffers. Na een bezoek aan de tempels in Kyoto, maakte John voor het eerst kennis met zijn nieuwe schoonfamilie in Fujisawa. 



John en Yoko in Japan, januari 1971


Een Green Card maakte het reizen gemakkelijker
In de zomer van 1976 kreeg John zijn Green Card. Die stelde hem in staat de VS te verlaten, in de wetenschap dat hij er ook weer terug kon keren. In 1977, 1978 en 1979 brachten John, Yoko en Sean (en incidenteel Julian) een aantal zomers in Japan door, met name in Karuizama, dat hemelsbreed zo'n 100 kilometer ten noordwesten van Tokio ligt. Lennon dacht daar op een traditioneel Japanse plek te komen, maar zag dat Karuizama een toeristische plek was, waar de gegoeden een tweede huis hadden. Hij trof er vooral verwesterde Japanners en Amerikanen. Journalist en familievriend Elliot Mintz sluit zich, op uitnodiging van Yoko, tijdens één van de vakanties bij het stel aan.




Temidden van Yoko's familie, 1977



Lennon leerde Japans
Japan inspireerde Lennon tot het maken van schetsen, in het oefenschriftje waarmee hij Japans probeerde te leren. Yoko gaf het schetsboek in 1992 uit, met de titel  "Ai: Japan Through John Lennon's Eyes: A Personal Sketchbook". Ik zie dat de bijzondere uitgave nog voor een kleine 130 euro via Amazon te krijgen is. Je kunt het boekje hier online doorbladeren.



John, Yoko en Sean. Yoko's moeder Isoko kijkt toe.


Lennon schrijft aan McCartney
Ook is het leuk te vermelden dat John tijdens één van zijn vakanties een briefje aan Paul stuurt en hem een restaurant adviseert. Hilarisch natuurlijk: "They know Ono better of course, they call me Mr. Ono!!" 

Brief van John aan Paul: 
"They even call me Mr. Ono!!"


Paul belandde in een Japanse cel
Vermoedelijk kreeg McCartney heel wat minder vorstelijk voedsel voorgeschoteld dan Lennon hem toewenste, want Pauls tweede kennismaking met Japan was een minder relaxte dan die van zijn oude bandmaatje. In januari 1980 belandde Paul er in de cel, nadat hij (pas gearriveerd met Wings om aan zijn tour te beginnen) opgepakt werd wegens drugsbezit. Jaren later trakteerde Paul het Japanse publiek nog regelmatig op concerten, maar over zijn onfortuinlijke ervaringen in 1980 kun je meer lezen in de blog Japanese Jailbird


George en Ringo tourden door Japan
Net als Paul deden George en Ringo ook Japan aan, in hun solocarrières. George Harrison tourde samen met Eric Clapton in december 1991 door Japan en bracht daarvan een erg sterk livealbum, met de verrassende titel "Live in Japan" uit. Ook bij Ringo en zijn All Starr band stond Japan regelmatig op de touragenda. Toch kunnen we concluderen dat Lennon en McCartney de meest bijzondere band met Japan hadden, al was die gebaseerd op vrij uiteenlopende ervaringen.





zaterdag 12 september 2020

The Beatles en hun relatie met Japan (1)

Is de Japanse cultuur soms een beetje hip dit jaar? Valt het jullie ook op? Paulien Cornelisse kwam met haar boekje 'Japan in honderd kleine stukjes', nam deel twee van haar reisserie op. Japan prijkte deze zomer op de cover van de LINDA (toch een graadmeter van wat er maatschappelijk speelt, haha), ineens zie ik Japanse motieven en dessins op kleding en posters. Zie ik spoken of valt het jullie ook op? Om in stijl te blijven, besloot ik deze week eens de relatie tussen The Beatles en Japan te belichten. Dat is namelijk een interessante!




Met een samurai-zwaard op weg naar Abbey Road
Het bestaan van The Beatles als band begon in 1964 door te sijpelen in Japan. Met name hun bezoek aan Amerika zorgde voor een nog groter bereik in de media, waarmee The Beatles ook langzaam maar zeker naamsbekendheid in het land van de rijzende zon kregen. Journalist Hoshika Rumiko vloog in juni 1965 met de opdracht The Fab Four in de EMI Studio's aan Abbey Road te interviewen. Officiële persverzoeken waren geweigerd, maar daar liet Rumiko zich niet door weerhouden. Ze meldde zich bij de studio in traditionele kledij en bracht als cadeau een samurai-zwaard mee. Dus kwam ze binnen, kreeg ze officieel een half uurtje, maar mocht ze drie uur blijven. Het klikte blijkbaar! Haar artikel verscheen in het tijdschrift Music Life van augustus 1965, dat de speciaal gedrukte recordoplage van 250.000 stuks (normale oplage: 60.000-70.000) strak uitverkocht. Rumiko prijkte samen met The Beatles op de cover van het magazine. Het interview zou de eerste worden van een serie artikelen die ze over band mocht maken. Elk jaar eentje, tot 1970. 



The Beatles waren eerst te horen via radiozender FEN
Volgens Rumiko begon men op de burelen van het Japanse muziekmagazine vanaf de zomer van 1964 steeds meer verzoeken om nieuws over The Beatles te krijgen. "With girls stopping by our offices on their way home from school to ask if we had any fresh news on the Beatles or to beg us for photos of the band," lees ik in een artikel uit juni 2016 waarin ze over haar ontmoetingen met The Beatles vertelt. Hoewel er vermoedelijk nog geen Beatlesplaten in groten getale beschikbaar waren voor de Japanse markt, pikten de vroegste fans hun eerste klanken op via het American Forces Far East Network (FEN), het militaire radiostation dat ook de Merseysound oostwaarts stuurde.




The Beatles hielden hun mond niet meer over de Vietnamoorlog
Na de jaarwisseling van 1966 werden de geruchten hardnekkiger dat The Beatles Japan zouden aandoen tijdens hun wereldtournee. Op 29 juni 1966 zetten de bandleden en hun entourage inderdaad voet op Japanse bodem. Hun aankomst vanuit Alaska, op Haneda Airport in Tokyo was vertraagd vanwege een tyfoon. Later die middag maakten The Fab Four tijdens hun persconferentie kennis met de formele en gereserveerde benadering door de Japanse journalisten. John Lennon was zelf niet bepaald gereserveerd. Tijdens de persconferentie sprak hij zich (namens The Beatles) voor het eerst openlijk uit tegen de verschrikkingen van de Vietnamoorlog. Tijdens de persconferentie oogden de mannen wat verveeld, maar de stemming was vooraf, in de gang, opperbest: [video]




John Lennon bracht een toost uit op het einde van The Beatles
Hoshika Rumiko ontving als enige journalist een persoonlijke uitnodiging om The Beatles in hun presidentiële suite in het Tokyo Hilton te ontmoeten. Rumiko was er getuige van dat John Lennon, niet vies van enige zelfspot, op een tafel klom, een glas sinaasappelsap hief en toostte op het einde van The Beatles. De journalist kreeg daarop het uitdrukkelijke verzoek van Brian Epstein om niet over dit soort gebeurtenissen te schrijven. The Beatles mochten om veiligheidsredenen hun hotel niet verlaten. Zowel John als Paul deed een uitbraakpoging, maar werden na hun ontdekking linea recta teruggebracht naar de hotelsuite. Dus moest het vertier daar maar gezocht worden. 




Images of a Woman
The Beatles brachten hun tijd door met tekenen en het luisteren naar platen met traditionele Japanse muziek, die hen door de toursponsors geschonken waren. Tijdens hun verblijf werkten ze op hun hotelkamer gezamenlijk aan een schilderij. Zittend rond een tafel schilderden ze vanuit vier hoeken aan het doek dat de naam 'Images of a Woman' zou krijgen. Het kunstwerk werd gekocht door de toenmalige voorzitter van de fanclub, waarbij de opbrengst naar een goed doel ging. Sindsdien wisselde het via veilingen regelmatig van eigenaar, waarbij het in 2012 voor ruim 155.000 dollar verkocht werd. 





Controverse, conflict en een cultuurshock
Het bezoek van The Beatles aan Japan, dat nauwelijks vijf dagen (en vijf concerten) in beslag nam, zorgde voor controverse, een cultuurshock en vooral voor conflict tussen de jonge en oude generatie Japanners. Tieners zagen The Beatles vanuit hun jeugdig optimisme vooral als een geweldig nieuw en opwindend fenomeen. De oudere generatie vond deze Britse culturele invasie, nog relatief kort na het einde van de Tweede Wereldoorlog, niet direct de meest gewenste gebeurtenis. Bovendien zou 'hun Budokan-hal', een heilig symbool van cultuur en religie, worden misbruikt voor een rock 'n' roll-concert. Bovendien was de Budokan een herdenkingsmonument voor oorlogsslachtoffers. The Beatles waren, kortom, onderwerp van een nationaal debat én van de nodige protestacties op straat. Toch zorgden ze met hun optredens wel voor een doorbraak: de Budokan zou daarna vaker het toneel van populaire concerten worden. 



Een publiek vol politieagenten
Ondanks alle protesten gingen de concerten van The Beatles gewoon door. Het relatief rustige publiek dat een enorme prijs had betaald voor een toegangskaartje, was in totaal vijf avonden getuige van matige optredens door een vermoeid ogende en onzeker spelende band. Ruim drie jaar Beatlemania gaat je niet in de koude kleren zitten, als je zelf de hoofdrolspeler in je eigen film bent. [video] 



Scherpschutters en doodsbedreigingen
The Beatles vertelden bovendien in interviews dat ze veel politieagenten in het publiek zagen zitten. Wanneer er fans opstonden om mee te zingen of dansen, werden ze met telelenzen gefotografeerd. Volgens persman Tony Barrow was de politie bang voor scherpschutters in het publiek. The Beatles hadden in de aanloop naar de concerten een aantal anonieme doodsbedreigingen ontvangen. De intimiderende setting zorgde wellicht bij de bandleden niet voor een ontspannen optreden. Op 3 juli vloog de band door naar Manilla, waar het er overigens niet gezelliger op zou worden.  


[Volgende week: deel 2] 

zaterdag 5 september 2020

Back in town: wat bracht de zomer ons aan Beatlesnieuws?

Lieve lezers, hoe is het met jullie? De zomer zit er op. We zijn of gaan allemaal weer zo'n beetje aan de slag. Voor velen zal het een ander soort zomer zijn geweest. Toch hoop ik dat jullie wat uit hebben kunnen rusten en ontspannen. Bleven jullie thuis of zat er nog een reisje in? Kwamen jullie nog op Beatles-gerelateerde plekken? Ik ben benieuwd. In ieder geval ben ik terug met mijn blog en hoop ik jullie weer wekelijks van een Beatlesverhaal te kunnen voorzien. Wanneer we terugkijken op afgelopen zomer heeft de nieuwscaroussel van The Beatles niet stilgestaan. Daarom leek het me een goed idee om het nieuwe seizoen te beginnen met een terugblik.


Ringo werd 80
Ringo Starr was op 7 juli 2020 de eerste Beatle die de indrukwekkende leeftijd van 80 jaar aantikte. We weten dat hij, net als Paul, niet het eeuwige leven heeft, maar wat ziet hij er de laatste decennia weer ontzettend goed en gezond uit. In zijn hoofd voelt hij zich nog 24, zo vertelde hij de pers. 80 worden viel hem wel zwaarder dan het vieren van zijn 70ste, voegde hij daar aan toe. Vanwege de coronacrisis zat een groots verjaardagsfeest er niet in, dus gaf Ringo een interview aan Rolling Stone Magazine en kondigde hij zijn virtuele verjaardagsparty aan. Zelf had ik verwacht dat het een online live-event zou worden, maar toen ik het (vanwege tijdverschil) de volgende dag terugkeek, bleek alles vooraf opgenomen. Een beetje flauw en teleurstellend was het wel. Wel vond ik het goed dat Ringo aandacht vroeg voor een aantal goede doelen. Ook was het grappig zijn achterkleinkind te zien, met een korte boodschap voor Grandude. Het programma van een uur zou terug te zien zijn op Ringo's eigen website, maar inmiddels functioneert die video niet meer. Clipjes vind je nog wel YouTube. Al met al kunnen we stellen dat het "a long way was" voor het jochie uit de Dingle. Sjonge.

Ringo tijdens zijn Big Birthday Party



Paul McCartney kwam met de Flaming Pie Archive Collection-reissue
Ook belangwekkend nieuws was het verschijnen van de Paul McCartney Archive Collection-uitgave van het album Flaming Pie, oorspronkelijk uit mei 1997. Het Archive-project van McCartney ging van start in 2010, met het verschijnen van een luxe box van het album Band On The Run. Inmiddels staat na tien jaar de teller op 13 heruitgaven van zijn albums, die in verschillende varianten vergezeld worden van allerlei bonusmateriaal, waaronder een luxe boek. Zelf kocht ik de box niet (jullie wel?), maar luisterde ik afgelopen zomer weer eens wat vaker naar dat fijne McCartney-album. Dat was evengoed genieten. De reissue van het over het algemeen zeer geliefde Flaming Pie-album wordt ongetwijfeld binnenkort besproken door de heren van Fab4Cast. Stay tuned!



Geen Glastonbury, wel in de British GQ
Eigenlijk zou Paul deze zomer de headliner zijn van het 60ste Glastonbury Festival. Maar net als zijn Europese Tour (waaronder Nijmegen) ging ook dat feestje natuurlijk niet door. In plaats daarvan sprak hij uitgebreid met British GQ, een classy magazine waarin hij al vaker verscheen. McCartney kwam het familielandgoed bij Peasmarsh niet af en liet zijn dochter Mary een prachtige serie foto's schieten. Regelmatig zien we Macca op allerlei paparazzi-foto's in vrije tijdskleding door The Hamptons sloffen. Extra fijn was het daarom om hem in Good Old England, strak gestyled weer eens mooi gefotografeerd te zien worden. Ook deze man loopt al tegen de 80. Je geeft het hem niet.



En...
Verder overleed de Britse fotografe Fiona Adams, die de legendarische spring-foto van The Beatles maakte, waaraan Piet Schreuders een indrukwekkend artikel in Furore #24 besteedde. Die Beatles-special is nog steeds te bestellen. Vanuit Hamburg werd met het online event Stream & Shout gevierd dat The Beatles er 60 jaar geleden voor het eerst neerstreken. Ook bereikte me het nieuws dat Norman Pilcher in september zijn memoires publiceert. Daarnaast maakte de University of Liverpool bekend dat haar nieuwste auditorium, dat voor 22 miljoen pond ontwikkeld wordt, de naam "The Yoko Ono Lennon Centre" zal krijgen. Het gebouw moet eind dit jaar op de campus verrijzen. "Thank you to the University and to the people of Liverpool for this wonderful honour," was de officiële verklaring die door de erven Lennon gegeven werd. In hoeverre Yoko het zich nog bewust is, weten we niet. Naar verluidt gaat haar gezondheid hard achteruit. Hopelijk haalt ze Johns 80ste geboortedag nog, die in oktober gemarkeerd wordt door de compilatieset "Gimme Some Truth" en de ongetwijfeld prachtige hardcover-uitgave "John & Yoko: The Plastic Ono Band". Het boek is vast en zeker ook de via de lokale boekhandel te bestellen. Kijk, daar kan ík me nu op verheugen. Zijn we weer helemaal bij zo? Of ben ik nog iets vergeten? Graag tot volgende week!

Preview van het nieuwe Lennon/Ono-boek, met nieuw fotomateriaal uit
het archief van Klaus Voormann

zaterdag 27 juni 2020

Hoe Gene Vincent in Liverpool in 1960 The Beatles op de been kreeg

Soms neemt een foto je mee, een verhaal in. Mij overkwam dat onlangs weer eens. Al een tijdje volg ik via Facebook de groep "There Are Places I Remember: Beatles Liverpool locations". Er duiken regelmatig interessante foto's rond The Beatles op. Zo keek ik geïnteresseerd naar een afbeelding waarop Stuart Sutcliffe en (misschien ook) John Lennon te zien is. Volgens het bijschrift zou het kiekje genomen zijn op 2 mei 1960, tijdens een concert dat Gene Vincent in Liverpool gaf. Omdat er niet ontzettend veel foto's van Stuart en John zijn, besloot ik op zoek te gaan naar het verhaal van dat concert, waar beide jongens blijkbaar in het publiek hadden gestaan. Ik werd nieuwsgierig.



Allerlei personages onder één dak
Ik kwam er al vrij snel achter dat de foto nooit op 2 mei 1960 kon zijn genomen. Dinsdag 3 mei 1960 was namelijk de dag waarop de grote rocker Gene Vincent Liverpool aandeed. Dat was op zichzelf best een memorabele dag. Het bracht allerlei belangrijke personages uit het grote verhaal van The Beatles onder één dak samen. Nog zónder dat deze mensen van elkaar wisten dat ze allen een rol zouden spelen, een schakel zouden vormen in de gebeurtenissen die elkaar vanaf 1960 steeds sneller zouden opvolgen. Op die eerste dinsdag in mei, in het prille begin van de sixties, was half Liverpool in rep en roer: Gene Vincent was back in town.


Gene Vincent was een held van veel jongeren
De Amerikaanse ster maakte al een paar jaar rockabilly- en rock 'n' roll-muziek die een enorme aantrekkingskracht had op de jongens uit Liverpool. De liedjes die hij schreef en de nummers die hij coverde zouden moeiteloos hun weg vinden naar de platenkoffers en setlists van The Quarrymen en The Beatles. Minstens 14 Vincent-songs namen The Beatles op in hun repertoire. Van Be-Bop-A-Lu-La, via Wild Cat tot Time Will Bring You Everything. Het nummer Wild Cat zou in de zomer van 1960 bij Paul thuis, aan Forthlin Road worden opgenomen, door John, Paul, George en Stuart. Gene Vincent was een grote held van veel jongeren uit Liverpool die in het bezit waren van een platenspeler en een gitaar.




Gene had Liverpool al op de kop gezet, met Eddie Cochran
Op zich was het opmerkelijk dat Gene Vincent op de avond van 3 mei 1960 in Liverpool optrad. Al in maart had hij een triomfantelijke week in de Noordengelse havenstad achter de rug. Samen met Eddie Cochran stond hij zes avonden (waarop steeds twee shows plaatsvonden) in het Liverpool Emipre Theatre. Van 14 tot en met 19 maart om precies te zijn. Die optredens hadden al de nodige mensen uit de Beatlescirkel op de been gebracht. Zo waren John Lennon en Cynthia Powell aanwezig, ook Stuart Sutcliffe was er, net als George Harrison, Pete Best en Neil Aspinall. Of Paul McCartney in maart van de partij was, blijft de vraag. In verschillende interviews beweerde hij in de loop der jaren soms stellig dat hij er bij was. Op andere momenten ontkende hij dat weer stellig. Wie er zeker wel was? Allan Williams, de man die de eerste manager van The Beatles zou worden.



Allan Williams nam het risico
De Liverpoolse ondernemer was in maart 1960 zo onder de indruk van de hoeveelheid mensen die de concerten van Vincent en Cochran bezochten, dat hij kansen zag. Commerciële kansen. Williams nam contact op met impresario Larry Parnes en vroeg of de sterren misschien nog ruimte in hun tourschema hadden om terug te keren naar Liverpool. Ditmaal wilde Williams zelf organisator zijn. Die ruimte in de agenda's was er. Na een korte break van 14 dagen in de Verenigde Staten, zouden de mannen terugkeren naar Engeland. Dinsdag 3 mei was er ruimte voor Liverpool. Allan Williams nam de gok en investeerde een bedrag van 475 pond om Gene Vincent, Eddie Cochran en acht andere acts te boeken. Het eerste grote concert van Jacaranda Enterprises was op handen.

In een Morris-bus op weg om posters te plakken
Ik besloot eens op zoek te gaan naar de aankondiging van het evenement en stuitte daarbij op twee verschillende concertposters. Achter die verschillende biljetten gaat waarschijnlijk het drama schuil dat Vincent en Cochran in april dat jaar zou overkomen. Op de ene poster staan Gene en Eddie samen als hoofdact vermeld. De andere poster maakt alleen melding van Gene Vincent. Daarover zometeen meer. In ieder geval reed Allan Williams in zijn pas aangeschafte tweedehands Morris-bus de halve Merseyside af om zijn concertposters overal illegaal op te plakken. Zijn concert moest en zou een groot succes worden. Ik zie het tafereel voor me.





Naar de boksring van de familie Best
Het Liverpool Empire Theatre was vermoedelijk een tikje te groot en prestigieus voor de beginnend concertpromotor. Of bezet. Dus moest Williams op zoek naar een andere locatie. De avond zou daarom plaatsvinden in het Liverpool Stadium. En dát was weer een plek die Pete Best heel vertrouwd was. Het boksstadion werd al geruime tijd beheerd door zijn familie. Bokspromotor Johnny Best en diens vader waren bekende figuren in de sportwereld. Johnny trouwde Pete's moeder Mona, maar was niet de vader van Pete. Toch voerde Pete zijn achternaam en kende hij de boksring en de tribunes aan St. Paul's Square op zijn duimpje.

Liverpool Stadium: het interieur


Niet veel wijzer
Die middag was het er al een drukte van belang. Ook Brian Epstein liep rond, vergezeld door zijn assistent-shopmanager Peter Brown. Epstein hield die dagen scherp in de gaten welke belangrijke optredens er plaatsvonden in Liverpool. Niets ontging de middenstander. Het kwam die dag ook tot een ontmoeting tussen Epstein en impresario Larry Parnes. Misschien zagen beide heren, al pratend, hoe de boksring werd omgebouwd tot een podium. De tribunes die zich rond de ring bevonden, konden niet volledig benut worden. Alle artiesten stonden in één richting opgesteld, dus kon Williams maar de helft van de capaciteit van de accommodatie benutten. Ook lukte het hem niet alle kaarten voor die avond te verkopen, las ik. Williams had zijn nek uitgestoken, maar werd uiteindelijk financieel niet veel wijzer van zijn avontuur.

Gene Vincent en Allan Williams op 3 mei 1960


Ritchie en Pete maakten een praatje
De nu nostalgisch ogende concertposter vertelt ons welke acts Williams allemaal opvoerde om het publiek alvast op te warmen. En ja, ook de plaatselijke sensatie Rory Storm was van de partij. Met zijn Hurricanes en dus met Ringo Starr op drums. Ritchie Starkey en Pete Best troffen elkaar in de loop van de dag en maakten een praatje, als drummers onder elkaar. Dankzij de foto's die Cheniston Roland die avond nam, weten we dat Ringo zijn best had gedaan op zijn outfit. Hij droeg een oversized zwart colbert, had zijn haren in een kuif en completeerde zijn looks met een coole zonnebril. Je deelt niet elke avond een podium met Gene Vincent, per slot van rekening. Ringo zat achter de gitaristen en sloeg de beat, terwijl Rory zijn spectaculaire entree in de boksring maakte.

De 19-jarige Ritchie Starkey, alias Ringo Starr op die bewuste avond




Stonden Stuart en John nu samen in het publiek?
Met Ringo Starr op het podium en Allan Williams, Brian Epstein en Peter Brown in het publiek, was ik benieuwd wie er nog meer bij waren, op die legendarische avond. Was John Lennon er? Hij had Gene Vincent al in maart gezien en vertelde over dat optreden dat hij niet onder de indruk was van hem. Liever luisterde hij naar diens platen. Lennon ergerde zich aan het lawaai van het publiek, waardoor hij Vincent nauwelijks kon horen zingen. Volgens zijn vriend Tony Carricker was John er wel degelijk, omdat hij zich herinnerde dat John onder de indruk was van Rory Storms optreden. De vraag is, zo lees ik in Lewisohns verhaal, of Carricker met John over dát optreden sprak. Stuart was er, getuige de foto die Cheniston Roland van het publiek schoot. Zien we op die foto, dicht bij Stuart, ook John Lennon staan? Hoewel hij niet op de gevoelige plaat werd vastgelegd, was George Harrison er zeker. George wist zich het optreden goed te herinneren en vertelde er in latere interviews gedetailleerd over.

De foto die van het publiek gemaakt werd en waarop 
mogelijk Stuart en John te zien zijn.


Niet fris
Gene Vincent zou als een wrak op het podium hebben gestaan. Hij had al behoorlijk wat alcohol in zijn lijf, keek maniakaal uit zijn ogen en sleepte zijn zere lichaam het podium over. Op 16 april was Vincent, samen met Eddie Cochran en liedjesschrijver Sharon Sheeley op een Engelse snelweg betrokken geraakt bij een ernstig auto-ongeluk. De drie inzittenden raakten behoorlijk gewond. Eddie Cochran overleed een dag later aan de complicaties die hij opliep. Vincent brak zijn ribben, zijn sleutelbeen en liep verwondingen op aan zijn toch al slechte been. Ongetwijfeld had hij mentaal ook een behoorlijke tik van de gebeurtenissen gehad en stond hij 17 dagen later zeker niet fris in de Liverpoolse boksring.


Nazit in de Jacaranda
Het publiek zou Vincent op handen gedragen hebben en reageerde hysterisch op zijn optreden. Williams en Parnes moesten moeite doen om te voorkomen dat Vincent op het podium bestormd zou worden door fans. Het tafereel zou een voorbode zijn van de Beatlemania waarmee de wereld amper vier jaar later kennis zou maken. De gehavende Amerikaan wist zijn optreden tot een goed einde te brengen. De nazit van het opreden vond, met alle sterren van die avond, plaats in Williams' pub The Jacaranda. De optredens van Gene Vincent in maart en mei 1960 zouden in Liverpool alle hoofdpersonen bij elkaar brengen. Hun eigen verhaal zou niet veel later in een stroomversnelling raken. Al hadden ze daar in het voorjaar van 1960, kijkend en luisterend naar Gene Vincent, nog nauwelijks weet van. Toch hing het blijkbaar in de lucht. Dat alles zou veranderen.


Beste lezer!

In juli en augustus houd ik een zomerstop om nieuwe ideeën en inspiratie op te doen voor de wekelijkse column. In de zomermaanden deel ik wekelijks via Facebook en Twitter een column uit mijn inmiddels grote archief. Wanneer je BeatlesTalk alleen via de e-mailnieuwsbrief ontvangt, krijg je daarvan in juli en augustus geen melding. BeatlesTalk is terug met nieuwe verhalen vanaf zaterdag 5 september (via de e-mailnieuwsbrief en de Fab4Cast-social mediakanalen en zondag 6 september (via de BeatlesTalk-social mediakanalen). 

Een mooie zomer gewenst en graag tot in september! 
- Anne.


zaterdag 20 juni 2020

Was Monkberry Moon Delight Macca's beste vocale prestatie? (bij de 78ste verjaardag van Paul McCartney)

Deze week werd Paul McCartney 78 jaar. Hij wandelt zo langzamerhand naar de 80. Zelfs op deze respectabele leeftijd blijft hij nog altijd dat jongensachtige houden, vinden jullie ook niet? Of komt dat door de manier waarop wij Macca willen blijven zien? Omdat we nooit en te nimmer afscheid van hem willen nemen? Hoe dan ook, ik wilde Paul deze week natuurlijk eren met een column en zocht daarbij naar een origineel nummer uit zijn immense repertoire. Daarbij kwam ik uit op het speelse, originele en eigenlijk knotsgekke Monkberry Moon Delight.


Hate it or love it?
Hoeveel mensen, die zoetgevooisde liedjes als Yesterday, Hey Jude en Ebony & Ivory wereldwijd meeneuriën met de radio, kennen eigenlijk die rare, gekke en speelse kant van Paul McCartney? Misschien zijn het alleen de fans, die al zijn platen uitpluizen en vaak ook McCartneys eerste albums na het uiteenvallen van The Beatles koesteren. Zou kunnen. Op één van vroege McCartney-albums, het magistrale RAM uit 1971, vinden we Monkberry Moon Delight. Een titel die klinkt als een klok, maar ook wat vervreemdend en raadselachtig aanvoelt. Net als het nummer zelf. Zou het zo'n "hate it or love it-nummer" zijn? Toen ik het zelf ooit voor het eerst hoorde, zakte mijn mond langzaam open van verbazing, waarna mijn glimlach steeds breder werd. Wat-was-dit?



De milkshakes van Linda waren favoriet
Eerst maar eens even de feiten, voor wie ze nog niet kent. Hoe kwam Paul aan de originele titel van zijn nummer? Het antwoord op die vraag is terug te vinden op BeatlesBible en in het interessante naslagwerk "Lennon and McCartney: Together Alone" (John Blaney). De McCartney-kinderen hadden het niet over melk als milk, maar als monk. Die benaming hielden Paul en Linda er in. Het bracht Paul op het idee om over de fantasie-milkshake Monkberry Moon Delight te zingen. McCartney-kenner Yorick van Norden schreef me dat Paul in het blad Club Sandwich in 1994 bovendien vertelde dat Linda met haar Amerikaanse achtergrond erg goed was in het maken van milkshakes en dat de familie er er gek op was. Maar er was meer dat Paul inspireerde. Namelijk een ander nummer over een fantasie-drankje: Love Potion No. 9, dat in 1959 door de Amerikaanse soul-harmony groep The Clovers werd opgenomen. [video]




McCartney had een knoop in zijn maag
De titel was er, de inspiratie ook, maar nu moest er nog een tekst komen. McCartney koos hierbij om te spelen met surrealistische en vervreemdende woordcombinaties en associaties. We waren en zijn dat niet zo van hem gewend, eerder van woordkunstenaar John Lennon (Lucy In The Sky With Diamonds, Glass Onion, Come Together). Maar goed, speelde Paul zomaar met gekke woorden en zinnen of had hij toch wat te melden met Monkberry Moon Delight? Volgens Yorick is het goed denkbaar dat hij in de zomer van 1970 in Schotland, de voor hem depressieve periode waarin hij het nummer schreef, zijn worstelingen verstopte. Namelijk die met het uiteengaan van The Beatles en de beslissing om het juridische gevecht met manager Allen Klein te voeren. In Life van april 1971 zegt Paul in een interview "I had a knot in my stomach all Summer". Die "knot" vinden we letterlijk terug in Monkberry Moon Delight:

So I stood with a knot in my stomach
And I gazed at that terrible sight

Ongetwijfeld zullen we daarover nog uitgebreid lezen in het boek dat Yorick momenteel over het complete oeuvre van Paul McCartney schrijft. Een naslagwerk dat bij voorbaat al een plek in elke Bealtesboekenkast verdient. Al is het alleen maar om de geweldige hoeveelheid liefde en research die Yorick inmiddels in zijn schrijfproject gestopt heeft. 


Net niet over de grens
Eigenlijk is het niet de tekst, maar lijkt het vooral de door McCartney geleverde vocale prestatie die het nummer zo geliefd maakt bij vele fans. We weten dat Paul er regelmatig lol aan beleefde om zijn krachtige en rauwe Rock 'n' Roll-stem op te zetten (I'm Down, Oh! Darling) en bij Monkberry Moon Delight ging hij daarin nog net een stapje verder, bijna tegen het karikaturale aan, maar dan weer nét niet over de grens. Dat maakt Monkberry Moon Delight tot een intense luisterervaring, zeker als we die stem "los" horen. Ga er maar even voor zitten: [video]




Screamin' Jay maakte zijn eigen versie
Monkberry Moon Delight inspireerde bluesartiest Screamin' (what's in a name) Jay Hawkins in de seventies om zijn eigen versie van het nummer op te nemen. Daarbij bleef hij overigens aardig dicht bij het origineel. De cover viel overigens goed in de smaak bij McCartney, die het nummer voorafgaand aan zijn concerten in 1993 draaide. Ook stuitte ik op een hele interessante en krachtige cover van een Nederlands McCartney-project (Club Helmbreker), waarbij Yorick van Norden betrokken was. De moeite waard! [video]




"Eén van zijn subliemste vocale prestaties"
Onlangs vroeg ik een aantal McCartney-liefhebbers wat zij van dit (toch atypische) Macca-nummer vonden. Dat leverde onder andere deze reacties op: "Ik vind het geweldig, één van de beste stukken op RAM en één van de beste zangprestaties uit z'n carrière."(Yorick van Norden), "Een van zijn subliemste vocale prestaties." (Bertolf Lentink), "We hebben de losse tracks en dan is het van al die tracks genieten!! Hij geeft zich volkomen in dit nummer!" (Jan Cees ter Brugge), "Prachtig nummer! Het stemgeluid is, zoals anderen ook al schreven, fenomenaal. Ik vind de cover van Screaming Jay Hawkins trouwens ook waanzinnig." (Ron Bulters), "Als Monkberry Moon Delight langs komt, moet ik altijd lachen of glimlachen. Soms krijg ik er een soort pretparkachtige knoop van in mijn maag, net als Paul zelf in het tweede couplet." (Stefan Terpstra). Ramón Dorenbos zegt eerlijk dat het nummer voor hem voor 'Perfectie' staat, maar dat hij het niet altijd kan hebben. Dat geldt hier ook voor Huisgenoot J, die laatst vertwijfeld vroeg: "Wat is dit voor geschreeuw?"


Ik geloof dat ik de laatste jaren alleen maar meer ben gaan houden van dat knotsgekke Monkberry Moon Delight. Gefeliciteerd met je 78e, Macca.


zaterdag 13 juni 2020

Hoe Paul Mackernan in 1967 als fly on the wall op de set van I Am The Walrus belandde

Paul Mackernan. Zijn naam zal jullie waarschijnlijk niets zeggen. Tot 2011 werkte hij als jurist in de wereld van het vastgoed. Ik vermoed dat hij inmiddels met pensioen is. Op zijn twintigste stond hij met zijn neus vooraan toen The Beatles in september 1967 met hun entourage neerstreken bij West Malling Air Station in Maidstone, Kent.


Geen toevallige toeschouwer
MacKernan was niet eens een toevallige toeschouwer, die een kijkje kwam nemen omdat hij hoorde dat The Beatles in town waren. Hij werkte in het Birmingham Repertory Theatre, als decor-assistent. Zijn iets oudere vriend Robin Stubbs ontwierp kostuums voor televisieprogramma's van de BBC.  Deze Stubbs was ingehuurd op een filmset bij West Malling Airstation en nodigde Paul MacKernan uit om mee te gaan en de handen uit de mouwen te steken. Voordat hij het wist, had hij een baantje te pakken. In een interview vertelde Mackernan dat hij ter plekke, op de set, een sollicitatiegesprek van vijf minuten voerde en aan de slag kon. Zijn loon? 95 pond per week, plus 35 pond voor onkosten. Een behoorlijke som geld in de sixties. 

Eén van de foto's die Paul Mackernan
als fly on the wall maakte.

De locatie was tweede keus
In "Het Londen van The Beatles" (Lewisohn, Schreuders, Smith) las ik dat het eigenlijk niet de bedoeling was bij de luchthaven van West Malling te gaan filmen. De beoogde Shepperton Film Studio's bij Heathrow Airport bleken volgeboekt. Dus streek het Beatlescircus tweeënveertig kilometer verderop neer. Piet Schreuders bezocht de locatie eind jaren negentig. In zijn genoemde publicatie vinden we een studie van het terrein.

Paul Mackernan, met op de achtergrond The Beatles




Paul gaf zijn ogen goed de kost
Terug naar september 1967. Paul Mackernan kon aan de slag. Hij werd ingezet om de grote showtrap te bouwen, waarvan we The Beatles in de film Magical Mystery Tour zien afdalen. De trap werd aan de achterzijde met steigers verstevigd, maar was volgens Mackernan niet al te stevig. "Wanneer je er tegen zou leunen, viel hij zo om," lees ik in een interview met hem. Het waren redelijk lange dagen op de filmset. Stubbs en Mackernan moesten 's gedurende vier weken ochtends om acht uur aanwezig zijn. Tegen zevenen konden ze 's avonds naar hun hotel. Volgens Mackernan was het eenvoudig om overal op terrein rond te hangen. Het was lastiger om binnen te komen in de hangar. Toch lukte het hem zijn ogen goed de kost te geven. Uit zijn verhaal blijkt niet of hij The Beatles per verrassing als "sterren op de set" trof, of dat Mackernan al vanaf dag één wist bij welk bijzonder project hij betrokken was. "We verbleven in een goed hotel, dicht bij het vliegveld. The Beatles zaten dichtbij in een ander hotel," vertelde hij. Mackernan herinnert zich hoe Paul McCartney hem hielp over het hek te klimmen om op het hotelterrein bij The Beatles gebruik te maken van het zwembad. Dat werd snel opgemerkt door het personeel, waarna de decorjongen het terrein weer moest verlaten. Ook leende Mackernan volgens eigen zeggen zijn auto aan Ringo, die zin had in een ritje naar de andere kant van het vliegveld.




Een echte fly on the wall!
De jonge Mackernan wist zowaar een figurantenrol in de film te bemachtigen. Zonder dat hij daar op uit was, trouwens. Bij het filmen van de bekende scène uit I Am The Walrus, werden vier politieagenten op een meer dan tien meter hoge muur geplaatst. Eén van de mannen bleek hoogtevrees te hebben, dus haastte Mackernan zich naar de Magical Mystery Tour-bus en trok hij het politiekostuum aan. Niet veel later stond Paul, als kleinste agent, in de rij op het hoge schot. "We hielden elkaars handen vast om te voorkomen dat we er af zouden vallen," vertelde de gelegenheidsacteur later." Wanneer ik de verkorte versie van de clip opzoek, zie ik de agenten staan. Hoog op de muur. Zou de jonge Mackernan met zijn slanke postuur de tweede van rechts zijn? Het is lastig te zien.




Een aannemelijk verhaal
Hebben we twijfels bij de interessante avonturen van deze man? Nee, zijn verhaal wordt aannemelijk bij het zien van een aantal foto's die hij op de set wist te maken. Mackernan was de ultieme fly on the wall (hoe toepasselijk) terwijl The Beatles hun legendarische clip filmden. Over het maken van die foto's werd overigens ook niet moeilijk gedaan, las ik. 

Mackernan assisteert Mal Evans bij het
verstellen van Ringo's hi-hatt.



The Beatles Unseen
Jaren later toonde Paul zijn foto's op de jaarlijkse Beatlesconventie in het Connaught Hotel in Wolverhampton, zo vertelde hij. Dat zorgde ervoor dat hij, in de jaren die volgden, regelmatig gebeld werd door handelaren die interesse zijn foto's hadden. Via een tussenhandelaar kwamen zijn foto's in het bezit van Mark Hayward die er zijn enorme fotoverzameling over The Beatles mee uitbreidde. Hayward publiceerde de foto's in zijn lijvige naslagwerk "The Beatles Unseen" (2005) en tekende er het verhaal van Paul Mackernan bij op. In het Engeland van 1967 kon je dus, zomaar, als jonge setbouwer, in een Bealtesavontuur belanden. Prachtig, toch?




zaterdag 6 juni 2020

Drove from Paris to the Amsterdam Hilton: Les Anthony, de privéchauffeur van John Lennon, overleed vorige maand

Horen, zien en zwijgen. Deze uitdrukking is op één beroepsgroep wel heel erg van toepassing: die van de bodyguards, persoonlijke assistenten en de chauffeurs. Zij zijn de professionals die de sterren en de royals dagelijks bijstaan, daarbij veel meemaken en daarover netjes hun mond houden. Ook Les Anthony hoorde tot die bijzondere categorie mensen. Van 1964 tot het najaar van 1971 was hij John Lennons persoonlijke chauffeur. Anthony, zoals Lennon hem altijd noemde, overleed vorige maand.


Les Anthony moest Lennon van Weybridge naar Londen rijden
Vermoedelijk trad Les Anthony in de zomer van 1964 bij John Lennon in dienst. Dat was de periode waarin John met zijn gezin verhuisde naar Kenwood, het landhuis aan Wood Lane in Weybridge. Toen John buitenaf ging wonen, had hij een chauffeur nodig die hem naar Londen bracht, wanneer hij de studio of de stad in wilde. Lennon zou zijn rijbewijs pas in februari 1965 halen, maar werd nooit een ster achter het stuur. Manager Brian Epstein waarschuwde iedereen die het maar horen wilde: "Laat je nooit door John Lennon rijden." Althans, dat vertelde Jan Cees ter Brugge me.

Les Anthony bij Kenwood in Weybridge



Carpoolen met George en Ringo
Wanneer The Beatles naar de studio moesten, werd er vaak gecarpoold door de drie leden die op de Stockbroker Belt waren gaan wonen. Chauffeur Les Anthony pikte John op en reed aansluitend langs Ringo en George. Wel zo gezellig. Ik herinner me een scène uit The Beatles Anthology waarin George Harrison vertelde dat het drietal, al hobbelend over landwegen in de psychedelisch beschilderde en slecht verende Rolls Royce van Lennon langzaam maar zeker stoned werd. En misselijk. Anthony kon overigens ook goed met Ringo Starr opschieten. Met McCartney, die hij "een erg zuinige man" noemde, had hij minder.


36 pond per week
In 1966 vergezelde Anthony zijn werkgever tijdens de filmopnamen voor How I Won The War, in het Spaanse Almería. Anthony was een lange man met een goed getraind lijf. Met zijn achtergrond in het leger kon hij moeiteloos de rol van bodyguard voor John vervullen. Misschien was dat de reden dat Anthony meereisde naar Spanje. De chauffeur moest overigens dag en nacht voor Lennon beschikbaar zijn, voor een loon van 36 Engelse ponden per week. Dat klinkt misschien wat schamel, maar tegenwoordig zou dat neerkomen op een bedrag van zo'n 600 pond. Het gaf de dertiger destijds een vast inkomen voor zijn gezin.

Les Anthony met John Lennons katten


Lennon stond naakt in de deuropening
Voor die 36 Engelse ponden per week slikte Les Anthony de nodige gekkigheid waar hij mee te maken kreeg. Zoon Melvin, inmiddels zelf in de zestig, vertelde in een interview dat zijn vader John Lennon regelmatig naakt in de deuropening trof, maar daar nuchter en pragmatisch mee omging: "My father didn’t care, at the end of the day you are employed by them. He said it was because they were hippies and were free living." Kortom, Lennon kreeg zijn chauffeur niet snel gek. Hoewel...




Anthony was erbij in de Indica Gallery
In november 1966 was Les Anthony getuige van de ontmoeting tussen John Lennon en Yoko Ono in de Londense Indica Gallery waar Ono exposeerde. In People Weekly (15 augustus 1988) vertelde Anthony: "Yoko took one look at John and attached herself to him like a limpet mine - with much the same destructive effect. She clung to his arm while we went around the exhibition, talking away to him in her funny little high-pitched voice until he fled." Drie weken later reed Les Anthony Lennons geblindeerde Rolls Royce rond, terwijl John en Yoko achterin de wagen op een bed gemeenschap hadden. Daarmee vertelde Anthony een ander verhaal dan John en Yoko over de start van hun relatie naar buiten brachten. Wie meer over dat ándere verhaal wil lezen, nodig ik uit deze column er nog eens bij te pakken. 




Drove from Paris to the Amsterdam Hilton...
Op maandag 24 maart 1969 was het Les Anthony die John en Yoko, inmiddels een getrouwd stel, in de witte Rolls van Parijs naar Amsterdam reed. Eerder die maand was de wagen overgevlogen van Londen naar Parijs, waar Anthony het pasgetrouwde koppel al had rondgereden. Hij bracht John en Yoko daar onder andere naar hun afspraak met Salvador Dalí. Op weg naar Amsterdam zag Anthony nogal op tegen de drukte en chaos op de Parijse rondweg en reed hij achter de Italiaanse fotograaf Araldo di Crollalanza aan. Terwijl Anthony koers zette naar Nederland, hoorde hij John Yoko op de achterbank haar Beatleskennis bijspijkeren door op gitaar nummers van het Sgt. Pepper-album voor te spelen.


Bij Hazeldonk de grens over
In het erg informatieve boek "In Bed met John en Yoko" (Jan Cees ter Brugge, Jan van Galen en Patrick van den Hanenberg) las ik dat Anthony de vredesduiven die avond om 21.45 uur de grens bij Hazeldonk over reed en rond dat tijdstip naar het Hilton belde om aan te kondigen dat hij er over vijf kwartier zou zijn. Op de Utrechtsebrug in Amsterdam stopte hij om fotograaf Nico Koster en Telegraaf-journalist Henk van der Meyden in te laten stappen en om 23.27 uur draaide Anthony de parkeerplaats van het Hilton Hotel op. Aanvankelijk liet hij zijn auto daar de eerste nachten staan, maar toen souvenirjagers een aantal schildjes van de grille stalen, zette hij de Rolls van zijn chef in een garage in de buurt.

Deze foto stuurde Piet Schreuders me:
aankomst bij het Hilton Hotel


Anthony haakte af en keerde terug naar huis
De nuchtere Anthony vond die hele Bed-In een vreemde actie. Toen duidelijk werd dat de Lennons na een week richting Wenen wilden, stelde hij voor alvast vooruit te rijden, zodat John en Yoko konden vliegen. Blijkbaar zat de chauffeur niet te wachten op een lange rit oostwaarts met het paar. Van Anthony is bekend dat hij Yoko niet aardig vond. Bij het bespreken van de plannen liet John zijn chauffeur weten dat hij ook best terug naar Londen mocht. Dat liet Anthony zich geen twee keer zeggen. Hij mocht de Rolls weer op het vliegtuig zetten en zelf vloog hij vanaf Rotterdam weer naar huis. Met de witte Rolls Royce, zo vertelde hij, kon hij ongestoord door Engeland rijden. De psychedelisch beschilderde Royce trok heel wat meer bekijks en werd overal bestormd door fans.


Post voor Her Majesty
Ik vraag me af in welke wagen Anthony op 25 november 1969 met een speciale missie naar Buckingham Palace reed. Lennon had hem de opdracht gegeven diens lintje, waarmee hij in 1965 tot Member of the British Empire was onderscheiden, netjes terug te brengen bij Her Majesty. Mét een briefje, waarmee John uitlegde waarom hij zijn MBE weer wenste in te leveren: 




Een bedankbriefje uit New York
In 1970 en 1971 waren John en Yoko regelmatig in de Verenigde Staten te vinden en droogde het chauffeurswerk voor Les Anthony op. In augustus 1971 emigreerde het stel voorgoed naar New York City. Les Anthony kreeg een nieuwe job. Hij werd de vaste chauffeur van de Britse politicus Geoffrey Rippon. Dat Lennon zijn nuchtere en integere chauffeur in Engeland niet helemaal vergeten was, bleek uit het hartelijke bedankbriefje dat hij Anthony nog vanuit New York stuurde: You've been a good lad over the years and faithful - for which I thank you," en voegde daar aan toe dat Anthony het maar moest laten weten als hij nog een goede referentie nodig had. "See you some day," was Lennons laatste groet aan zijn chauffeur.

Les Anthony overleed op 21 mei 2020 aan de gevolgen van de Ziekte van Alzheimer.
Hij werd 86 jaar oud.